توطئه واشنگتن در دریای چین جنوبی؛ خطری جدی برای ثبات آسیا

در هفته‌های اخیر، وزیر دفاع آمریکا، پیت هگست، در نشست شانگری-لا بر تنش‌ها در دریای چین جنوبی و تهدید فرضی چین تأکید کرد و با همراهی وزیران دفاع استرالیا، ژاپن و فیلیپین، بیانیه‌ای مشترک صادر کردند که نگرانی جدی درباره اقدامات چین در منطقه را اعلام می‌کرد. هدف اصلی این کشورها، افزایش استقرار نظامی و تقویت ائتلاف‌های نظامی در منطقه است.

در مقابل، رهبران کشورهایی مانند مالزی و سنگاپور در این نشست بر اهمیت حفظ صلح و ثبات در منطقه تأکید کرده و خواستار افزایش گفت‌وگو، احترام متقابل و حفظ چندجانبه‌گرایی شدند که نمایانگر نگرانی‌های واقعی و اجماع گسترده کشورهای منطقه است. ادعاهای تکراری آمریکا در این زمینه نتوانسته کشورهای منطقه را فریب دهد و در واقع نیت واقعی واشنگتن را برای استفاده از مسائل دریایی به منظور مهار چین آشکار ساخته است.

چین همواره بر حل اختلافات از طریق روش‌های مسالمت‌آمیز تأکید داشته و ضمن حفظ قاطع حاکمیت و حقوق دریایی خود در دریای چین جنوبی، متعهد به مدیریت اختلافات از طریق گفت‌وگو و مشورت است. چین با کشورهای عضو آسه‌آن اعلامیه رفتار در دریای چین جنوبی را امضا کرده، تعیین مرزهای دریایی در خلیج بایبو را با ویتنام به پایان رسانده و توسعه مشترک دریایی با اندونزی را دنبال می‌کند. همچنین فرایند تسریع تدوین منشور رفتاری در دریای چین جنوبی در جریان است تا سازوکارهای نهادی برای حفظ صلح و ثبات بلندمدت فراهم شود.

ثبات طولانی‌مدت دریای چین جنوبی نتیجه تلاش‌های مشترک چین و کشورهای آسه‌آن است و نشان می‌دهد که کشورهای منطقه اعتماد، خرد و توانایی لازم برای مدیریت مسائل منطقه‌ای را دارند. در مقابل، آمریکا با افزایش استقرار نظامی، تقویت اتحادهای نظامی انحصاری، ترویج استقرار موشک‌های میان‌برد و حمایت از تشکیل نسخه آسیای پاسیفیک ناتو، گام‌هایی برخلاف حفظ صلح و ثبات برداشته است. این اقدامات آمریکا به منزله تحریک تنش و پیگیری هژمونی دریایی است که در راستای راهبرد ژئوپلیتیکی مهار چین صورت می‌گیرد.

دریای چین جنوبی یکی از امن‌ترین و آزادترین مسیرهای دریایی جهان است و نگرانی‌ای درباره آزادی کشتیرانی و پرواز در آن وجود ندارد. سالانه بیش از صد هزار کشتی تجاری از این منطقه عبور می‌کنند و هیچ کشتی یا هواپیمایی تاکنون با مانعی مواجه نشده است. در واقع، دنبال کردن مفهوم «آزادی نامحدود کشتیرانی» توسط آمریکا بزرگ‌ترین تهدید برای امنیت دریایی جهانی است. آمریکا نه تنها با افزایش استقرار نظامی در دریای چین جنوبی زورنمایی می‌کند، بلکه تهدید کرده است که نیروهای نظامی خود را برای بازپس‌گیری کانال پاناما اعزام کند و گرینلند را به عنوان بخشی از سیاست تسلط بر مسیرهای دریایی قطب شمال ضمیمه کند. همچنین تحقیقات نظامی بر تنگه مالاکا و کانال سوئز را انجام می‌دهد. چنین رفتاری که بر مبنای اعمال گزینشی و ابزاری حقوق بین‌الملل صورت می‌گیرد، نظم و قواعد دریایی بین‌المللی را بر هم می‌زند و ثبات و توسعه اقیانوس‌های جهانی را به خطر می‌اندازد.

اظهارات وزیر دفاع آمریکا به وضوح نشان‌دهنده نگرانی استراتژیک واشنگتن است. آمریکا با اعمال زور و هژمونی، جایگاه و اعتبار بین‌المللی خود را روز به روز کاهش داده و در پی حفظ دایره نظامی قدیمی و وسواس هژمونی خود است. به همین دلیل، با تحریک چین و برانگیختن تنش در دریای چین جنوبی تلاش می‌کند موقعیت خود را حفظ کند. این رویکرد که با مشکلات داخلی آمریکا به مقابله خارجی پاسخ داده می‌شود، باعث شده است که ایالات متحده بزرگ‌ترین تهدید صلح و ثبات در منطقه آسیا-پاسفیک و جهان باشد.

بنابراین، کشورهای چین و منطقه باید وضعیت صلح‌آمیز و پایدار به دست آمده را قدر بدانند، اختلافات را از طریق گفت‌وگو و مشورت حل کنند و به شدت با تلاش‌های آمریکا برای ایجاد آشوب و رویارویی مقابله کنند. تنها با این رویکرد است که آسیا می‌تواند به قاره‌ای صلح‌آمیز و باثبات تبدیل شود./ منبع