تقویت نفوذ جهانی یوان با افول اعتماد به دلار

پس از بحران مالی جهانی سال ۲۰۰۸، چین تلاش‌هایی را برای بین‌المللی‌کردن یوان آغاز کرد، اما موفقیت‌های محدودی در افزایش استفاده از این ارز در تجارت و سرمایه‌گذاری جهانی و ذخایر بانک‌های مرکزی کسب کرده است. بر اساس داده‌های سوییفت، در ماه آوریل، سهم یوان در پرداخت‌های جهانی تنها ۳.۵ درصد بود و در رتبه پنجم پس از دلار آمریکا، یورو، پوند انگلیس و ین ژاپن قرار داشت. همچنین، صندوق بین‌المللی پول گزارش داد که یوان تنها ۲.۲ درصد از ذخایر ارزی رسمی جهان را تشکیل می‌دهد، در حالی که دلار آمریکا با ۵۷.۸ درصد و یورو با ۱۹.۸ درصد پیشتاز هستند. با توجه به حجم اقتصاد و قدرت تجاری چین، که بزرگ‌ترین شریک تجاری بیش از ۱۲۰ کشور است، یوان در نظام مالی جهانی نقش کمرنگی دارد.

یکی از دلایل اصلی این محدودیت، رویکرد محتاطانه چین در مدیریت ارز بین‌المللی است. از سال ۲۰۱۵، پس از اشتباهاتی در اصلاحات یوان که منجر به خروج مداوم سرمایه شد، مقامات چینی با احتیاط بیش‌تری عمل کرده‌اند. بانک مرکزی چین (بانک خلق چین) در دهه گذشته با چالش‌هایی مانند تقویت دلار آمریکا و کاهش ارزش یوان مواجه بوده است. این بانک تلاش کرده تا از وقوع بحران مالی که در آن سهام، اوراق قرضه و نرخ ارز به طور همزمان سقوط کنند، جلوگیری کند. جلوگیری از فرار سرمایه، که می‌تواند محرک یک فروپاشی مالی باشد، اولویت اصلی بوده و بین‌المللی‌شدن یوان قربانی این سیاست شده است.

فشارهای فرار سرمایه و کاهش ارزش یوان به عوامل متعددی بستگی دارد، از جمله قدرت نسبی دلار آمریکا. هرچه دلار قوی‌تر باشد، چین برای کنترل یوان و نرخ ارز آن سخت‌گیری بیش‌تری اعمال می‌کند. این کنترل‌های بیش از حد، تمایل سرمایه‌گذاران خارجی به دارایی‌های یوان را کاهش می‌دهد. در همین حال، بازارهای سهام آسیا تحت تأثیر تعرفه‌های سنگین ۱۰۴ درصدی آمریکا بر چین قرار گرفته‌اند و این تعرفه‌ها، همراه با سیاست‌های بی‌ثبات دونالد ترامپ، رییس‌جمهور آمریکا اعتماد به دلار را تضعیف کرده است. کاهش رتبه اعتباری آمریکا توسط مؤسسه مودیز، بحث‌هایی درباره توافق پیشنهادی «مار-آ-لاگو» برای بازسازی روابط تجاری و پولی، و تهدیدهای تعرفه‌ای علیه شرکای تجاری آمریکا در آسیا، کشورهای منطقه را به بازنگری در اعتماد خود به دلار سوق داده است.

در پاسخ به این عدم اطمینان، کشورهای آسیایی به دنبال جایگزین‌هایی برای ذخایر، پرداخت‌ها و تسویه‌حساب‌ها هستند. توافق اخیر بین اعضای آسه‌آن، ژاپن، کره‌جنوبی و چین برای گنجاندن یوان در طرح تأمین مالی اضطراری ابتکار چیانگ مای، نشانه‌ای نمادین و مهم از نقش بالقوه یوان به عنوان ارز مرجع منطقه‌ای است. چین باید از این فرصت استفاده کند و با اقدامات جسورانه، مانند کاهش کنترل‌های حساب سرمایه، استفاده از یوان را ترویج دهد. اگرچه برخی سرمایه‌گذاران داخلی ممکن است همچنان به دنبال خروج سرمایه باشند، تقاضا برای دارایی‌های یوان در داخل چین نیز رو به افزایش است، زیرا بسیاری از سرمایه‌گذاران به دنبال خرید دارایی‌های تولیدی با ارزش پایین در چین هستند.

در سال‌های اخیر، چین تجربه‌ای غنی در این زمینه کسب کرده و زیرساخت‌های مالی قابل توجهی، از جمله سیستم پرداخت برون‌مرزی یوان ایجاد کرده است. اکنون زمان آن فرا رسیده که چین با شجاعت بیش‌تری قدرت اقتصادی و تجاری خود را به نفوذ پولی تبدیل کند و نقش یوان را در نظام مالی جهانی تقویت نماید./ منبع