پوتین معتقد است زمان به‌نفع اوست

ولادیمیر پوتین -رئیس‌ جمهور روسیه- معتقد است که زمان در جنگ اوکراین به‌نفع او عمل می‌کند؛ چه در میدان نبرد و چه در صحنه بین‌المللی. دونالد ترامپ -رئیس‌ جمهور آمریکا- با درخواست از پوتین برای توقف حملات، مانند بمباران اخیر کی‌یف، تلاش می‌کند طرح صلح را پیش ببرد و تماس‌هایی با پوتین و ولودیمیر زلنسکی -رئیس‌ جمهور اوکراین- ترتیب داده است. با این حال، هیچ‌یک از دو رهبر از طرح صلح پیشنهادی آمریکا استقبال نمی‌کنند – اگرچه هر دو از رویارویی مستقیم با ترامپ اجتناب می‌ورزند. استراتژی هر دو طرف مشابه است: آن‌ها با درخواست‌های مذاکره همراهی می‌کنند، اما امیدوارند که در صورت شکست مذاکرات، طرف مقابل مقصر شناخته شود.

احتمال دارد که تحت فشار آمریکا، روسیه و اوکراین به آتش‌بسی موقت تن دهند، اما چشم‌انداز تبدیل آن به یک توافق صلح پایدار ضعیف است، زیرا اهداف جنگی دو طرف کاملاً ناسازگار است. هدف اصلی روسیه، پایان دادن به استقلال و حاکمیت اوکراین است، نه از طریق الحاق رسمی، بلکه با تحمیل محدودیت‌های معاهده‌ای بر اندازه و توانایی‌های نظامی اوکراین و قطع روابط دیپلماتیک و نظامی این کشور با غرب. چنین توافقی، اوکراین را به یک دولت اقماری تحت سلطه روسیه تبدیل می‌کند. طرح کنونی آمریکا که در اروپا به‌دلیل اعطای امتیازاتی مانند کنترل مناطق اشغالی و به‌رسمیت‌شناختن حاکمیت روسیه بر کریمه مورد انتقاد قرار گرفته، همچنان با خواسته‌های گسترده‌تر روسیه در مورد حاکمیت و بی‌طرفی اوکراین فاصله دارد.

اوکراین که معتقد است پوتین همچنان به دنبال نابودی کشورش است، نسبت به طرح صلح آمریکا محتاط است. واگذاری سرزمینی کریمه و شرق اوکراین برای کی‌یف دشوار است، اما زلنسکی همچنین از هرگونه توافقی که حق دفاع اوکراین در آینده یا توانایی این کشور برای ایجاد روابط دیپلماتیک، اقتصادی و امنیتی با غرب را محدود کند، اکراه دارد. حتی اگر عضویت در ناتو غیرممکن باشد، اوکراین خواستار تضمین‌های امنیتی معتبر از غرب است. بدون این تضمین‌ها، اوکراین معتقد است که روسیه از آتش‌بس برای رفع تحریم‌ها و آماده‌سازی برای دور بعدی درگیری استفاده خواهد کرد.

سوال کلیدی این است که در صورت شکست مذاکرات صلح، ترامپ چه کسی را مقصر خواهد دانست. بهترین سناریو برای پوتین این است که ترامپ زلنسکی را مقصر بداند، تحریم‌ها علیه روسیه را لغو کند و ارسال تسلیحات و اطلاعات نظامی به اوکراین را متوقف سازد. در مقابل، دولت اوکراین امیدوار است که اگر ترامپ به این نتیجه برسد که پوتین مانع اصلی صلح است، تحریم‌ها علیه روسیه تشدید شود و تسلیحات جدیدی به اوکراین ارسال گردد. با این حال، شرایط کنونی به نفع روسیه است. تحسین دیرینه ترامپ از پوتین و تنش‌های فزاینده او با زلنسکی، احتمال از دست دادن صبر ترامپ در قبال اوکراین را افزایش می‌دهد. همچنین، تمایل ترامپ به ازسرگیری روابط تجاری با روسیه و امضای قراردادهای پرسود در مسکو، او را از حمایت نظامی پرهزینه از اوکراین دور می‌کند.

کرملین امیدوار است که اگر آمریکا تحریم‌ها را کاهش دهد، فشارهایی در اتحادیه اروپا برای تضعیف تحریم‌های اروپایی ایجاد شود. هرچند شکست یک نامزد ملی‌گرای طرفدار روسیه در انتخابات ریاست‌جمهوری رومانی ضربه‌ای به پوتین بود، اما حفظ تحریم‌های اتحادیه اروپا که نیازمند اجماع شامل موافقت «ویکتور اوربان» -نخست‌وزیر مجارستان- است، تضمین‌شده نیست. حتی اگر تحریم‌ها ادامه یابد، کاهش حمایت مالی و نظامی آمریکا از اوکراین در صورت شکست مذاکرات صلح محتمل است.

در میدان نبرد، وضعیت متعادل است. روسیه به‌آرامی در حال پیشروی است، اما تحلیلگران غربی معتقدند که ارتش پوتین ممکن است به‌زودی با کمبود تانک و خودروهای زرهی مواجه شود که مانع پیشرفت سریع آن‌ها می‌شود. اوکراین با تخصص در جنگ دفاعی و پهپادی، تلفات سنگینی به روسیه وارد می‌کند و تخمین زده می‌شود روزانه ۱۵۰۰ سرباز کشته یا زخمی شوند. با این حال، تلفات اوکراین نیز حدود دوسوم تلفات روسیه است. با توجه به جمعیت اوکراین که یک‌چهارم جمعیت روسیه است، پوتین معتقد است که در یک جنگ فرسایشی برتری خواهد داشت.

دونالد ترامپ این سطح از تلفات را «حمام خون» توصیف کرده و تلاش او برای پایان دادن به این کشتار قابل درک است. اما از آنجا که پوتین معتقد است زمان به نفع اوست، انگیزه کمی برای سازش‌های لازم جهت دستیابی به صلح پایدار دارد. برای توقف واقعی اقدامات پوتین، فشار بیشتری از سوی آمریکا بر او ضروری است، اما تمایلات شخصی و سیاسی ترامپ ممکن است این فشار را به سمت اوکراین هدایت کند، که می‌تواند توازن را به نفع روسیه تغییر دهد. منبع