آیا می‌توان از تبدیل تایوان به «اوکراین دوم» جلوگیری کرد؟

چشم‌انداز سیاسی تایوان با دو رویکرد متضاد در مورد روابط با چین روبروست: مسیر رویارویی که توسط حزب حزب پیشروی دموکرات دنبال می‌شود، و مسیر گفت‌وگو و صلح که مورد نظر حزب کومینتانگ است.

1. حزب پیشروی دموکرات و مسیر نظامی‌گری: حزب حاکم، یعنی حزب پیشروی دموکرات، تحت رهبری لای چینگ ته، بر تقویت دفاع ملی و استقلال متمرکز است. دولت برنامه‌ای برای افزایش بودجه دفاعی به ۵ درصد تولید ناخالص داخلی تا سال ۲۰۳۰ (مشابه تعهدات ناتو) را اعلام کرده و در حال تقویت همکاری‌های امنیتی با آمریکا و اسرائیل است. این همکاری شامل تبادل فناوری نظامی محرمانه (نظیر توسعه موشک‌های چیانگ-کونگ که شبیه موشک‌های «پیکان ۲» اسرائیل هستند)، آموزش مستقیم نیروها توسط ارتش آمریکا، و توسعه یک سیستم دفاع هوایی چندلایه به نام “T-Dome” (با الهام از گنبد آهنین اسرائیل و گنبد طلایی آمریکا) است. هدف این اقدامات، «حفاظت از امنیت ملی، دموکراسی، آزادی و حقوق بشر» است، اما منتقدان آن را نزدیک‌شدن به خطر درگیری نظامی می‌دانند.

• حزب کومینتانگ و مسیر صلح: چنگ لی-وون، رهبر جدید حزب کومینتانگ، اولویت اصلی خود را جلوگیری از تبدیل‌شدن تایوان به «اوکراین دوم» اعلام کرده است. او معتقد است که امنیت تایوان از طریق گفت‌وگو با پکن و انکار نکردن هویت چینی مشترک تضمین می‌شود، نه از طریق رویارویی. چنگ با تأکید بر اینکه حزب کومینتانگ خالق صلح منطقه‌ای خواهد بود، سیاست حزب پیشروی دموکرات را به‌دلیل هم‌سویی نزدیک با واشنگتن و رد گفت‌وگو با پکن، عامل نزدیک شدن جزیره به خطر نظامی می‌داند. حزب کومینتانگ همچنان از «اجماع ۱۹۹۲» (توافقی مبنی بر به‌رسمیت‌شناختن «یک چین» توسط هر دو طرف) به‌عنوان مبنای تعامل حمایت می‌کند.

اما موضع و نقشه‌راه پکن چیست؟ پکن حل مسئله تایوان را برای «احیای ملی» حیاتی می‌داند و اگرچه وحدت صلح‌آمیز را ترجیح می‌دهد، اما استفاده از زور را رد نکرده است. پکن به‌تازگی با انتشار مقالاتی در خبرگزاری شین‌هوا و تأسیس «روز بزرگداشت بازگرداندن تایوان»، بار دیگر این مسئله را به صدر دستور کار خود بازگردانده است. پکن نقشه راهی با محوریت اصل «حکومت میهن‌پرستان بر تایوان» ارائه کرده است که شامل مشوق‌ها و تضمین‌هایی برای ساکنان این جزیره است: بهبود رفاه اجتماعی، گسترش چشم‌اندازهای اقتصادی و توسعه، کاهش قیمت مصرف‌کننده از طریق دسترسی به بازار مشترک، و گنجاندن تایوان در سازمان‌های بین‌المللی تحت هماهنگی پکن. پکن استدلال می‌کند که نیروهای جدایی‌طلب به ابزارهایی برای مهار چین توسط قدرت‌های غربی تبدیل شده‌اند و تأکید دارد که این نیروها و مداخلات خارجی را در چارچوب برنامه بلندمدت خود برای حفظ وحدت ملی حذف خواهد کرد. در این شرایط، کومینتانگ به‌دلیل تأکید بر گفت‌وگو و هویت فرهنگی مشترک می‌تواند به‌عنوان کانال کلیدی برای نفوذ و پل سیاسی بین پکن و تایپه عمل کند تا به راه‌حل نهایی دست یابد./ منبع