در نشست چهارم حزب کمونیست چین باید منتظر چه باشیم؟

کمیته مرکزی حزب کمونیست چین، بدنه تصمیم‌گیری ملی، نشست چهارم را در روزهای ۲۰ تا ۲۳ اکتبر برگزار می‌کند. کمیته مرکزی در هر پنج‌ سال دوره خود،‌ هفت نشست برگزار می‌کند و این چهارمی، برنامه پنج‌ساله پانزدهم را مورد بحث قرار خواهد داد. سندی که اولویت‌های اقتصادی، امنیتی و سیاسی را برای سال‌های ۲۰۲۶-۲۰۳۰ ترسیم می‌کند. جزئیات کامل تا جلسات دوگانه ماه مارس ۲۰۲۶ منتشر نمی‌شود، اما پیشنهاد کلی پس از نشست فاش می‌شود. نشست همچنین فاز ده‌ساله بعدی «ساخت چین سال ۲۰۲۵» را که خوداتکایی صنعتی را از سال ۲۰۱۵ هدایت می‌کند، رونمایی می‌کند و اطلاعات جدیدی درباره عضویت  کمیته مرکزی، از جمله جایگزینی با مردگان یا تصفیه‌شدگان، فاش می‌سازد.

دولت چین مستقیماً توسط حزب کمونیست اداره می‌شود و تصمیمات از بالا به پایین، از سوی شی جین‌پینگ از طریق کمیته دائمی دفتر سیاسی، کمیته مرکزی و کمیته‌های استانی جریان می‌یابد. تا زمان تصویب رسمی، جزئیات مضمونی و کیفی هستند. این نشست در حالی رخ می‌دهد که چین چالش‌های داخلی و خارجی را مدیریت می‌کند، و طرح بعدی بر محافظت از ریسک‌ها تمرکز خواهد داشت.

بازسازی اقتصادی پس از پایان قرنطینه‌های بیماری کرونا در ماه دسامبر ۲۰۲۲ ضعیف‌تر از انتظار بود. اعتماد مصرف‌کننده پایین، رشد خرده‌فروشی عقب‌تر از رشد اقتصادی، و تورم منفی تولیدکننده و مصرف‌کننده، همراه بیکاری رو به افزایش جوانان (۱۹ درصد در ماه آگوست ۲۰۲۵)، مشکل‌ساز است. بخش املاک همچنان در رکود پس از «سه خط قرمز» بدهی در ماه آگوست ۲۰۲۰ است و بودجه‌های محلی تحت فشارند. با این حال، رشد حدود ۵ درصد برای سال ۲۰۲۵ محقق می‌شود، که مقاومت در مقابل محرک‌های بزرگ را توجیه می‌کند. قدرت شی بدون چالش است، اما اثربخشی تاکتیک‌های ترس‌محور پس از سیزده سال زیر سؤال است، به‌ویژه با کارزار‌های ضدفساد و تصفیه‌ها در ارتش و وزارت خارجه.

نگرانی‌های غربی، با تعرفه‌های بالاتر و محدودیت دسترسی به فناوری‌های کلیدی مانند تراشه‌های پیشرفته، بر خوداتکایی صنعتی و تنوع تجاری تأکید و امنیت ملی را تشدید می‌کند؛ مانند محدودیت اخیر واردات تراشه‌های انویدیا به‌دلیل جاسوسی.

طرح پنج‌ساله، راهبرد به‌روزرسانی‌شده برای افزایش مصرف و اشتغال، کاهش مشکلات مالی محلی، و مقابله با روندهای صنعتی مخرب را ترسیم می‌کند. تمرکز بر تحریک مصرف، با هدف افزایش سهم رشد ناخالص داخلی، با تنظیماتی مانند یارانه‌های کالاهای مصرفی، بدون تغییر پارادایمی به‌دلیل نگرانی بدهی، خواهد بود. برای بیکاری جوانان، تمرکز بر ارتقای فناوری مانند هوش مصنوعی در تولید به‌منظور ایجاد شغل‌های یقه‌سفید (کارهایی که معمولاً اداری، مدیریتی، تخصصی یا فکری هستند و نیاز به کار بدنی یا یدی ندارند) و بهبود مزایای یقه‌آبی‌ها (بیشتر شامل کارهای فیزیکی و عملی مثل کارگری، تعمیرات، یا تولید هستند) است. برای درآمدهای محلی، اصلاحات مالیاتی ممکن است بررسی شود، اما مالیات بر املاک یا درآمد، رکود را تشدید می‌کند. نشست ممکن است بر کاهش تمرکز شرکت‌های استانی در بخش‌های کلیدی هوش مصنوعی، مراکز داده، خودروهای برقی با ایجاد خوشه‌های صنعتی جدید تمرکز کند و نظارت بر قیمت‌گذاری و ظرفیت صنعتی را برای مقابله با برش قیمت و بیش‌ظرفیت افزایش دهد.

در مسیر توافق‌نامه چارچوب تجارت و سرمایه‌گذاری، مانند طرح «دو ستون» (تعهد به بخش خصوصی و عمومی)، اولویت‌ها را نشان می‌دهد. برنامه پنج‌ساله جدید بر امنیت ملی و اقتصاد، نظارت بر جامعه برای جلوگیری از اعتراضات، وفاداری سیاسی (به ویژه در ارتش)، و ایجاد «حکومت قانون» برای حفاظت از تهدیدهای خارجی تأکید خواهد کرد. تأکید بر امنیت به‌عنوان پایه توسعه، ممکن است رشد کوتاه‌مدت را به‌پای امنیت بلندمدت فدا کند. نظارت بر جامعه ثبات را حفظ می‌کند، اما نارضایتی از عدم بهبود اقتصادی، ریسک اعتراضات جوانان را افزایش می‌دهد. تأکید بر وفاداری ارتش، آمادگی کوتاه‌مدت را به‌خطر می‌اندازد اما بلندمدت را بهبود می‌بخشد. «حکومت قانون» اجرای سیاست‌ها و تلافی محدودیت‌های خارجی را تسهیل می‌کند، مانند رژیم صدور مجوز صادرات عناصر کمیاب خاکی.

به‌روزرسانی برنامه ساخت چین سال ۲۰۲۵، اهداف صنعتی و فناوری را برای سال ۲۰۳۵، از جمله صنایع سبز، به‌روزرسانی می‌کند و فرصت‌هایی برای سرمایه‌گذاران خارجی نشان می‌دهد. فهرست «صنایع نوظهور راهبردی» اولویت‌های یارانه‌ها را مشخص می‌کند و «نیروهای تولیدی با کیفیت جدید» را با ارتقای زنجیره ارزش و کاهش بیکاری ترسیم می‌کند. اهدافی مانند کارایی انرژی و سهم درآمد تحقیقاتی، اولویت‌ها را روشن می‌کند. برنامه‌های سبز، فناوری‌های کلیدی و نظارت بر پروژه‌ها را برجسته می‌کند. این سند، تسهیل یا ممانعت از عملیات خارجی را نشان می‌دهد و پیش‌بینی تحقیقات ضددامپینگ غربی را پیش می‌نهد. به‌روزرسانی برنامه‌ها، بر حفاظت مالکیت معنوی و ظرفیت صنعتی تمرکز می‌کند و اولویت‌های اجرایی را نشان می‌دهد.

در نهایت، جایگزینی تصفیه‌شدگان (مانند بیست رهبر نظامی و سه عضو کمیسیون نظامی مرکزی) بینش‌هایی درباره قابلیت‌های فنی، گرایش‌های سیاستی و اهداف آینده تصفیه‌های مدنظر شی به‌دست می‌دهد. پروفایل جایگزین‌ها –میزان قرابت و وفاداری به شی، تخصص فنی یا سیاسی، تمرکز اقتصادی یا امنیتی، و سن– قابلیت‌های رهبری آینده را نشان می‌دهد. اعلام‌های رسمی ممکن است توضیح دهد منصب و جایگاه چه کسانی بازسازی می‌شود یا چه کسانی به فساد متهم شده‌اند، و نشان‌دهنده نقاط ضعف آینده است./ منبع