چرا اتحاد روسیه، هند و چین نمی‌تواند دوام بیاورد؟

اتحاد روسیه، هند و چین، که در دهه ۱۹۹۰ به‌عنوان راهی برای مقابله با ایالات متحده و نفوذ جهانی آن شکل گرفت، در حال حاضر به‌ویژه به‌دلیل فشارهای اقتصادی ناشی از جنگ تجاری ترامپ در حال احیاء است. اما به‌رغم شباهت‌های اقتصادی و سیاسی میان این سه کشور، این اتحاد به‌دلیل اختلافات تاریخی و شک و تردیدهای موجود میان هند و چین، بعید است که پایدار بماند.

رابطه هند و چین از ابتدا با مشکلات جدی مواجه بوده است. یکی از مهم‌ترین مسائل اختلافی میان این دو کشور، مرزهای مورد مناقشه در منطقه هیمالیا است که در گذشته منجر به جنگی در سال ۱۹۶۲ شد و به‌تازگی نیز درگیری‌های خونینی در دره گلوان در سال ۲۰۲۰ رخ داد. این اختلافات همچنان به‌ویژه با توجه به شک و تردید هند نسبت به نیت‌های چین، یک مانع جدی برای هر گونه همکاری عمیق‌تر بین دو کشور به‌شمار می‌رود. به‌رغم این مسائل، تعرفه‌های جدید ایالات متحده بر هند و فشارهای اقتصادی ناشی از جنگ تجاری، این کشور را به سمت همکاری‌های بیشتر با چین و روسیه سوق داده است.

در این میان، چین و روسیه روابط اقتصادی بسیار نزدیکی دارند. پس از تحریم‌های غرب علیه روسیه در سال ۲۰۱۴ به‌دنبال الحاق کریمه، تجارت دوجانبه میان روسیه و چین به‌سرعت رشد کرده است و در سال‌های اخیر به رکوردهای بی‌سابقه‌ای رسیده است. این همکاری‌ها به‌ویژه در زمینه‌های انرژی و زیرساخت‌های مالی، جایگزین روابط تجاری روسیه با کشورهای غربی شده است. از سوی دیگر، هند همچنان وابستگی شدید به ایالات متحده دارد و به‌ویژه در زمینه فناوری و بازارهای مصرفی نمی‌تواند به‌راحتی از این کشور فاصله بگیرد. این مسائل اقتصادی باعث می‌شود که هند در این اتحاد به‌عنوان شریک فرعی و کم‌اهمیت‌تر نسبت به چین و روسیه به نظر برسد.

روسیه، از سوی دیگر، برای مقابله با انزوای جهانی و تحریم‌های غربی به‌دنبال تقویت اتحاد خود با چین و هند است. سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، به‌طور مکرر از احیای این اتحاد سه‌جانبه سخن گفته است و به نظر می‌رسد که مسکو قصد دارد با استفاده از این اتحاد، فشارهای بین‌المللی را کاهش دهد.

با این حال، حتی اگر اتحاد روسیه، هند و چین به‌صورت نمادین و برای مقابله با فشارهای ایالات متحده فعال شود، واقعیت این است که این اتحاد بیشتر یک «هم‌پیمانی موقتی» است تا یک اتحاد بر اساس اعتماد و همبستگی واقعی. در آینده، اگر فشارهای ایالات متحده کاهش یابد، این اتحاد ممکن است به‌سرعت از هم بپاشد و بیش از آنچه که در ظاهر نشان می‌دهد، نمی‌تواند به یک جبهه ژئوپولیتیکی مؤثر تبدیل شود.

در نهایت، در حالی ‌که این اتحاد می‌تواند در کوتاه‌مدت و برای هدف‌های خاص مانند مقابله با ترامپ و سیاست‌های تجاری ایالات متحده مفید باشد، در بلندمدت به‌دلیل اختلافات امنیتی، اقتصادی و سیاسی، پایدار نخواهد ماند./ منبع