هدیه ترامپ به پوتین؛ دیداری نمادین و بدون دستاورد

دیدار دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین در آلاسکا با جلوه‌های تشریفاتی و نمادین همراه بود و به تحولی در جایگاه پوتین از یک چهره مطرود در غرب به مهمان مورد احترام در خاک آمریکا انجامید. این نشست که اولین دیدار بین روسای‌جمهور روسیه و آمریکا پس از تهاجم به اوکراین بود، هیچ توافق ملموسی برای توقف جنگ به همراه نداشت و صرفاً تبادل دیدگاه‌ها و فرصت‌های اقتصادی محدودی را شامل شد.

حضور گسترده نظامی آمریکا در قالب بمب‌افکن‌های بی-۲ و جنگنده‌های اف-۳۵ و اف-۲۲ و نمایش تشریفات دیپلماتیک، نوعی قدرت‌نمایی به‌شمار می‌رفت، اما در عمل ضعف دیپلماتیک واشنگتن در مواجهه با روسیه را آشکار کرد. مهلت‌های تعیین‌شده برای توقف آتش‌بس نادیده گرفته شد و هیچ تضمینی برای تغییر رفتار روسیه ارائه نشد و تمام اقدامات، ظاهری و تشریفاتی باقی ماند.

نشست خصوصی که ابتدا قرار بود یک ملاقات یک‌به‌یک باشد، با حضور دو مقام ارشد دیگر از هر طرف برگزار شد، اما ملاقات‌های فردی همچنان فرصت‌هایی برای گفت‌وگوهای مستقیم فراهم کرد. در مقابل، احترام و تشریفات ویژه پوتین در آلاسکا، با تجربه‌های گذشته اوکراین در کاخ سفید قابل مقایسه نبود و تفاوت چشمگیری در رفتار دیپلماتیک ایالات متحده با کشورهای مختلف نشان داد.

نمادگرایی مکان و تاریخ نشست نیز قابل توجه بود؛ نزدیکی جغرافیایی روسیه و آمریکا در تنگه برینگ، فروش آلاسکا به ایالات متحده در سال ۱۸۶۷، و توافق‌نامه‌های لند-لیز آمریکا برای کمک به اتحاد جماهیر شوروی در دوران جنگ جهانی دوم همه در محتوای دیدار بازتاب یافت. پوتین با یادآوری این تاریخ و برخورد گرم، موقعیت خود را تثبیت کرد، در حالی که هیچ پیشرفتی در زمینه کنترل تسلیحات هسته‌ای یا تضمین پایان جنگ حاصل نشد.

با وجود اظهارات پوتین درباره علاقه به پایان‌دادن به جنگ، شرط‌های او بر حل «دلایل اصلی» درگیری تمرکز داشت که شامل استقلال و حاکمیت اوکراین و حق پیوستن به نهادهای اروپایی و ناتو بود. چنین نگرشی به‌شدت به ادامه جنگ دامن می‌زند و هیچ اقدام مشخصی برای ممانعت از آن توسط ترامپ انجام نگرفت. دیدار با تشریفات بالا پایان یافت و نشانه‌ای از پیشرفت عملی در حل بحران اوکراین ارائه نکرد./ منبع