ائتلاف جدید کانادا و اروپا بدون آمریکا

کانادا و اروپا برای بازتعریف نظم غربی بدون اتکای کامل به آمریکا تلاش می‌کنند.

به گزارش اطلس دیپلماسی یادداشتی با عنوان «ائتلاف جدید کانادا و اروپا بدون آمریکا» نوشته تد ویدمر (Ted Widmer) در روزنامه گاردین (The Guardian) منتشر شده است. این یادداشت به بررسی تلاش‌های مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، برای تقویت همکاری با اروپا در شرایط تضعیف روابط واشنگتن و اتاوا می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه اختلافات با دولت آمریکا برخی متحدان سنتی غرب را به سمت ایجاد چارچوب‌های همکاری مستقل‌تر سوق داده است. در ادامه، چکیده این یادداشت را می‌خوانید.

سخنرانی‌های اخیر مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، نشان‌دهنده تلاش اتاوا برای طرح تصویری تازه از نظم غربی است؛ نظمی که در آن نقش آمریکا دیگر تنها محور اصلی همکاری‌های سیاسی و امنیتی نباشد. این رویکرد در شرایطی مطرح شده که روابط کانادا و آمریکا تحت تأثیر اختلافات تجاری، اظهارات تند سیاسی و کاهش اعتماد میان دو متحد سنتی قرار گرفته است.

کارنی پیش‌تر در نشست داووس بر ضرورت همکاری بیشتر قدرت‌های میانی برای مقابله با شکاف‌های ایجادشده در نظم جهانی تأکید کرده بود. او در سخنرانی خود در پارلمان اروپا در استراسبورگ، تصویری از آینده غرب ارائه کرد که در آن کانادا و اروپا می‌توانند پیوندهای خود را مستقل‌تر از واشنگتن گسترش دهند. پیشنهاد اتحادیه اروپا برای ایجاد نوعی جایگاه همکاری ویژه برای کانادا، هرچند هنوز تعریف مشخصی ندارد، نشان‌دهنده تمایل طرفین برای یافتن سازوکارهای جدید ارتباطی است.

این تحول از منظر روابط بین‌الملل اهمیت دارد، زیرا آمریکا طی هشت دهه گذشته ستون اصلی بسیاری از ائتلاف‌های غربی بوده است. تلاش کانادا و اروپا برای ایجاد روابط نزدیک‌تر، بازتاب نگرانی‌هایی درباره قابلیت اتکای بلندمدت به سیاست‌های واشنگتن است. واکنش منفی دولت آمریکا به این روند، از جمله تهدیدهای مرتبط با تعرفه‌های تجاری، نشان داد که موضوع تنها اقتصادی نیست و به جایگاه سیاسی آمریکا در میان متحدانش نیز مربوط می‌شود.

در سخنرانی خود، کارنی بر مفاهیمی مانند حاکمیت ملی، آزادی، دموکراسی و حاکمیت قانون تأکید کرد و تلاش کرد همکاری کانادا و اروپا را نه به‌عنوان اقدامی علیه دیگر قدرت‌ها، بلکه به‌عنوان راهی برای حفاظت از استقلال تصمیم‌گیری معرفی کند. اشاره او به تجربه‌های تاریخی اروپا، جنگ‌های جهانی و تحولات قرن بیستم، بخشی از تلاش برای پیوند دادن سیاست امروز با میراث تاریخی مشترک غرب بود.

یکی از محورهای اصلی این رویکرد، نگرانی درباره فشارهای سیاسی بر حاکمیت کشورها است. موضوعاتی مانند اظهارات مطرح‌شده درباره الحاق کانادا به آمریکا یا مناقشات پیرامون گرینلند، در پس‌زمینه نگرانی‌های کانادا و اروپا درباره استقلال سیاسی و تمامیت ارضی قرار گرفته‌اند. به همین دلیل، تأکید بر همکاری میان کشورهای همفکر به‌عنوان ابزاری برای حفظ بازارهای باز، امنیت و ارزش‌های دموکراتیک مطرح شده است.

در سطح گسترده‌تر، این روند نشان‌دهنده تغییراتی در روابط فراآتلانتیک است. برخی متحدان آمریکا تلاش می‌کنند در کنار حفظ روابط موجود، ظرفیت‌های مستقل‌تری برای همکاری اقتصادی و سیاسی ایجاد کنند. چنین تحولاتی لزوماً به معنای پایان نقش آمریکا در نظم غربی نیست، اما بیانگر افزایش تلاش‌ها برای کاهش آسیب‌پذیری در برابر تغییرات سیاست خارجی واشنگتن است.

در نهایت، ابتکار کانادا و اروپا آزمونی برای میزان توانایی متحدان غربی در ایجاد ساختارهای همکاری جدید خواهد بود. موفقیت این مسیر به آن بستگی دارد که آیا این کشورها می‌توانند اختلافات داخلی را مدیریت کرده و همکاری‌های نمادین را به ترتیبات عملی و پایدار تبدیل کنند یا خیر./ منبع