خطای راهبردی حذف تسلیحات هسته‌ای و ضرورت اصلاح آن

بازگرداندن تسلیحات هسته‌ای تاکتیکی به زرادخانه دفاعی انگلیس امری ضروری است. این ایده ممکن است برای بسیاری نگران‌کننده باشد، اما منطق راهبردی نشان می‌دهد که این تسلیحات می‌توانند امنیت ما را تقویت کنند. وقتی دشمن از توانایی ویرانگری برخوردار است که ما فاقد آن هستیم، احتمال استفاده او از این توانایی علیه ما افزایش می‌یابد. روسیه به رهبری پوتین و همچنین چین، ذخایر عظیم و رو به رشدی از تسلیحات هسته‌ای تاکتیکی دارند، در حالی که انگلیس هیچ‌گونه تسلیحات هسته‌ای تاکتیکی در اختیار ندارد. به نظر می‌رسد دولت انگلیس در حال بررسی این ضعف در بازنگری دفاعی است که قرار است این هفته رونمایی شود.

پس از پایان جنگ سرد، انگلیس تسلیحات هسته‌ای تاکتیکی خود را کنار گذاشت. پیش از آن، این تسلیحات برای مقابله با برتری متعارف پیمان ورشو طراحی شده بودند تا در صورت ناتوانی نیروهای زمینی و هوایی ناتو، جلوی پیشروی زرهی شوروی به سوی اروپای غربی را بگیرند. این تسلیحات با قدرت تخریب نسبتاً کم و تشعشعات محدود، برای نابودی اهداف نظامی بزرگ مانند تجمعات نیروها، آرایش‌های عظیم تانک‌ها و پایگاه‌های هوایی طراحی شده‌اند، نه برای تخریب کامل شهرها یا ایجاد آلودگی هسته‌ای گسترده.

اکنون با وجود نیروهای متعارف ناکافی اروپا و تهدید خشونت‌بار روسیه، که جنگ اوکراین آن را به‌وضوح نشان داده است، کشورهای ناتو بار دیگر با این انتخاب مواجه‌اند: استفاده از تسلیحات هسته‌ای تاکتیکی یا ازدست‌دادن همه‌چیز در برابر پیشروی‌های روسیه. ظرفیت‌های هسته‌ای راهبردی ناتو برای بازدارندگی طراحی شده‌اند، اما اعتبار آن‌ها در موقعیت‌هایی که به آخرالزمان هسته‌ای منجر نمی‌شود، زیر سؤال است. آیا پوتین باور خواهد کرد که پاسخ انگلیس به حملات هسته‌ای تاکتیکی او، تشدید نهایی با حمله هسته‌ای به مسکو یا سن‌پترزبورگ خواهد بود؟ اگر این‌گونه نباشد، چه گزینه‌ای باقی می‌ماند؟

ایالات متحده تسلیحات هسته‌ای تاکتیکی در اروپا مستقر کرده است، اما ممکن است هر لحظه آن‌ها را خارج کند. با توجه به مخاطرات موجود، آیا می‌توان به‌طور کامل به چتر هسته‌ای آمریکا برای دفاع از انگلیس و متحدان ناتو اعتماد کرد؟ امیدواری به این موضوع، راهبردی غیرقابل اعتماد است. انگلیس با ایجاد نیروی هسته‌ای تاکتیکی خود می‌تواند اطمینان بیش‌تری برای بازدارندگی حملات علیه متحدان ناتو و پاسخ قاطع به تهاجم احتمالی روسیه فراهم کند. هزینه این اقدام هنگفت خواهد بود، اما کشورهای تحت حفاظت نیز باید سهمی از این بار را بر عهده بگیرند.

در مورد اوکراین، اگرچه این کشور عضو ناتو نیست، دلیلی وجود ندارد که انگلیس نتواند توافقی دوجانبه برای ارائه پوشش هسته‌ای به اوکراین داشته باشد. بحث‌های زیادی درباره تضمین‌های امنیتی غرب پس از پایان جنگ اوکراین مطرح شده، اما تاکنون هیچ پیشنهاد واقع‌بینانه‌ای ارائه نشده است. حتی طرح کی‌یر استارمر برای اعزام نیروهای حافظ صلح به سرعت به ایده‌ای مبهم برای ظرفیت‌سازی در مناطقی دور از خط مقدم تبدیل شد که هیچ تضمینی ارائه نمی‌دهد.

اوکراین در سال ۱۹۹۴ طبق یادداشت تفاهم بوداپست، تسلیحات هسته‌ای خود را واگذار کرد. بسیاری اکنون معتقدند کنارگذاشتن این توانایی، که می‌توانست جلوی تهاجم پوتین را بگیرد، خطایی مرگبار بود. چتر بازدارندگی هسته‌ای انگلیس می‌تواند تضمین امنیتی لازم برای اوکراین را فراهم کند. گزینه‌ای کم‌تر مطلوب، اما قابل بررسی، کمک انگلیس به اوکراین برای بازسازی زرادخانه هسته‌ای تاکتیکی این کشور است. این اقدام با معاهده منع گسترش تسلیحات هسته‌ای مغایرت دارد، اما با توجه به فروپاشی نظم مبتنی بر قوانین بین‌المللی، بازنگری در این معاهده ضروری به نظر می‌رسد. این قوانین تنها دموکراسی‌ها را محدود می‌کنند، در حالی که کشورهایی مانند ایران، کره‌شمالی، روسیه و چین از آن پیروی نمی‌کنند. این وضعیت برای حفظ برتری اخلاقی مناسب است، اما هزینه سنگینی به قیمت خون به همراه دارد، وقتی تنها یک طرف خود را به محدودیت متعهد می‌داند.

با این حال، تسلیحات هسته‌ای تاکتیکی بدون اراده سیاسی برای استفاده از آن‌ها هیچ بازدارندگی ایجاد نمی‌کنند. اراده رهبران کنونی و پیشین انگلیس در این زمینه مورد تردید است. اما در صورت بروز فاجعه، داشتن این تسلیحات دست‌کم گزینه‌ای جز تسلیم در اختیار آن‌ها قرار می‌دهد./ منبع