تکاپو برای اروپا؛ چگونه روسیه، چین و ترکیه نظم منطقهای را به چالش میکشند
نظم اروپایی در تقاطع بحرانهای داخلی و رقابتهای متفاوت مسکو، پکن و آنکارا برای نفوذ در قاره سبز با چالشی جدی روبهرو است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، گزارش پژوهشی با عنوان «تکاپو برای اروپا؛ چگونه روسیه، چین و ترکیه نظم منطقهای را به چالش میکشند» به قلم دیمیتار بچف (Dimitar Bechev) در اندیشکده کارنگی (Carnegie Endowment for International Peace) منتشر شده است. این پژوهش نشان میدهد که چگونه قدرتهای غیرغربی با اهدافی متمایز در حال بازطراحی اروپای تضعیفشده هستند و انسجام اتحادیه اروپا را هدف قرار دادهاند. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
قاره اروپا که در گذشته یکی از تعیینکنندگان اصلی دستورکار جهانی بود، اکنون در موضعی تدافعی قرار گرفته است. گسترش پوپولیسم از درون و تشدید فشارهای خارجی از سوی روسیه، چین، ترکیه و حتی ایالات متحده، انسجام و نفوذ بینالمللی اتحادیه اروپا را تضعیف کرده است. این بحران که روند شکلگیری آن از اواخر دهه ۲۰۰۰ میلادی آغاز شده، نظم منطقهای مبتنی بر نهادهای اروپایی را با چالشی بیسابقه روبهرو ساخته است.
در این میان، قدرتهای اقتدارگرا بهطور مستقیم در تلاشاند تا اروپا را بر اساس تصویر و منافع خود بازطراحی کنند، اما اهداف و راهبردهای آنها با یکدیگر متفاوت است. مسکو با تهاجم نظامی به اوکراین، دستورکار تجدیدنظرطلبانه و رادیکال خود را برای تغییر مرزها و ساختار امنیتی به نمایش گذاشته است و مستقیماً ثبات قاره را تهدید میکند.
پکن در مقابل، رویکردی نرمتر اما ساختاریتر در پیش گرفته است. چین میکوشد عمدتاً از طریق ابزارهای اقتصادی، اروپای آسیبپذیر را در یک نظم جهانی آینده که خود بر آن مسلط خواهد بود، ادغام کند. در سوی دیگر این میدان، ترکیه به رهبری رجب طیب اردوغان بهدنبال تغییر جایگاه تاریخی خود است؛ آنکارا دیگر تمایلی ندارد تنها یک نامزد ابدی برای عضویت در اتحادیه اروپا باقی بماند، بلکه در پی دستیابی به توافقی است که او را بهعنوان یکی از بازیگران و ذینفعان تراز اول در مناسبات قاره سبز به رسمیت بشناسد.
مجموعه این روندهای متقاطع، اروپا را وارد یک دوره گذار راهبردی کرده است. نحوه رویارویی با این فشارهای فزاینده خارجی علیه اتحادیه اروپا و ناتو، نهتنها مسیر همگرایی اروپایی را مشخص میکند، بلکه سرنوشت نظم منطقهای را در سالهای پیش رو شکل خواهد داد./ منبع