آشکار شدن ضعف ناتو در جنگ پهپادی

نفوذ پهپادها به حریم هوایی و زیرساخت‌های اروپا، ناتو را به تدوین قواعد سریع‌تر و دفاع لایه‌ای وادار می‌کند.

به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «آشکار شدن ضعف ناتو در جنگ پهپادی» نوشته آنا بیرچال (Ana Birchall) در نیوزویک (Newsweek) منتشر شده است. این یادداشت بررسی می‌کند که چگونه ظهور تهدیدات پهپادی و جنگ‌های خاکستری در حریم هوایی و دریایی متحدان، لزوم بازنگری فوری در رویه‌های واکنش سریع و حقوقی ناتو را برجسته ساخته است. در ادامه، چکیده این مطلب آمده است.

در ماه آگوست، یک فروند اف-۱۸ اسپانیا در چارچوب مأموریت پلیس هوایی ناتو، پهپادی را که وارد حریم هوایی رومانی شده بود سرنگون کرد. چهار روز بعد، دو فروند اف-۱۶ رومانیایی پس از شناسایی یک پهپاد دریایی در نزدیکی سکوی فراساحلی نپتون آلفا به پرواز درآمدند. این سکو بخشی از پروژه گازی نپتون دیپ است که برای امنیت انرژی اروپا اهمیت دارد. اگرچه هیچ‌یک از این حوادث به تلفات انسانی منجر نشد، اما نشان داد که تهدیدهای پهپادی می‌توانند در فاصله‌ای کوتاه از تأسیسات حیاتی کشورهای عضو ناتو ظاهر شوند و تصمیم‌گیری دفاعی را با چالش مواجه کنند.

مسئله اساسی این است که در برابر یک تهدید ناشناس، زمان واکنش ممکن است تنها چند ثانیه باشد، در حالی که شناسایی منشأ و هدف آن می‌تواند ساعت‌ها یا حتی روزها طول بکشد. این وضعیت بخشی از جنگ در منطقه خاکستری است؛ رویکردی که در آن نیازی به حمله نظامی گسترده وجود ندارد و حتی یک پهپاد ارزان‌قیمت می‌تواند با نزدیک‌شدن به تأسیسات انرژی، آزمایش زمان واکنش پدافند یا ایجاد ابهام درباره منشأ خود، فشار امنیتی ایجاد کند. در چنین شرایطی، ایجاد تردید در میان تصمیم‌گیران می‌تواند به اندازه واردکردن خسارت مستقیم اهمیت داشته باشد.

نمونه‌های مشابه در اطراف دریای سیاه نشان می‌دهد که دامنه این تهدید تنها به اهداف نظامی محدود نیست. تأسیسات انرژی، بنادر، خطوط حمل‌ونقل، نیروگاه‌ها و زیرساخت‌های ارتباطی نیز می‌توانند در معرض تهدید قرار گیرند. برای کشورهای واقع در جناح شرقی ناتو، این مسئله اهمیت بیشتری دارد، زیرا نزدیکی جغرافیایی به مناطق درگیری، احتمال مواجهه با حوادث پهپادی را افزایش می‌دهد.

یکی دیگر از چالش‌ها، تفاوت قوانین و اختیارات کشورهای عضو درباره استفاده از نیروی نظامی است. در شرایطی که تصمیم‌گیری باید در زمانی بسیار کوتاه انجام شود، نبود قواعد مشترک و مشخص می‌تواند روند واکنش را پیچیده کند. از این منظر، ایجاد دستورالعمل‌های از پیش تعیین‌شده برای شناسایی، رهگیری و مقابله با تهدیدهای پهپادی می‌تواند بخشی از شکاف موجود را کاهش دهد.

هم‌زمان، ساختار دفاعی آینده نمی‌تواند صرفاً بر استفاده از جنگنده‌ها یا موشک‌های گران‌قیمت متکی باشد. هزینه پایین بسیاری از پهپادها باعث می‌شود استفاده مداوم از تجهیزات گران‌قیمت برای مقابله با آن‌ها از نظر اقتصادی نامتوازن باشد. بنابراین، ترکیبی از حسگرها، سامانه‌های فرماندهی و کنترل، جنگ الکترونیک، رهگیرهای کم‌هزینه و فناوری‌های جدید باید در یک شبکه دفاعی چندلایه قرار گیرد. در کنار تجهیزات، تبادل اطلاعات، تمرین‌های مشترک و تعیین مسئولیت‌ها نیز اهمیت دارد. مسئله اصلی برای ناتو در نهایت ایجاد توانایی تشخیص و واکنش سریع به تهدیدهایی است که ممکن است منشأ آن‌ها در لحظه نخست مشخص نباشد./ منبع