بهای صلح در اوکراین

در آستانه چهارمین سالگرد تهاجم روسیه، تئوری پیروزی اوکراین مبنی بر بازپس‌گیری تمام خاک خود از جمله کریمه و دونباس، به‌کلی فروپاشیده است. امتناع از به‌رسمیت‌شناسی کنترل روسیه بر مناطق اشغالی، بر پایه فرضیات نادرستی استوار است؛ از جمله اینکه عدم به‌رسمیت‌شناسی باعث بازدارندگی متجاوزان دیگر می‌شود یا اینکه شناسایی حقوقی به‌معنای تسلیم محض است. تاریخ پس از ۱۹۴۵ نشان می‌دهد که مرزها بارها از طریق فتح (مانند جولان یا تیمور شرقی) تغییر کرده‌اند بدون اینکه نظم جهانی از هم بپاشد. در واقع، عدم به‌ رسمیت‌شناسی الحاق کریمه در سال ۲۰۱۴ نتوانست جلوی حمله گسترده پوتین در سال ۲۰۲۲ را بگیرد، زیرا محاسبات نظامی تابع قدرت سخت هستند، نه مشروعیت حقوقی.

پیشنهاد اصلی، ترسیم یک مرز بین‌المللی جدید منطبق بر خط تماس فعلی است. این توافق مستلزم آن است که اوکراین از ادعاهای ارضی خود بر مناطقی که در کنترل ندارد دست بکشد و در مقابل، روسیه نیز مرزهایی را بپذیرد که کمتر از تمام خاک الحاق‌شده در قانون اساسی‌اش است. چنین شفافیت حقوقی، مزایای امنیتی فوری دارد؛ از جمله امکان تعیین دقیق مسئولیت در صورت نقض آتش‌بس و تسهیل «تحریم‌های فوری». همچنین، مرزهای مشخص به سرمایه‌گذاران خصوصی اطمینان می‌دهد که دارایی‌هایشان در یک محیط با ریسک دائمی قرار ندارد، که این خود کلید اصلی بازسازی اقتصادی اوکراین و ورود احتمالی آن به اتحادیه اروپا است.

در نهایت، به‌رسمیت‌شناسی حقوقی به‌معنای دائمی‌بودن ابدی مرزها نیست، بلکه ابزاری برای مدیریت قدرت در زمان حال است. همان‌طور که غرب الحاق کشورهای بالتیک به شوروی را به مدت پنجاه سال به‌رسمیت نشناخت اما با مسکو روابط دیپلماتیک داشت، امروز نیز اصرار بر توهم تمامیت ارضی تنها به قیمت ادامه جنگ و نابودی بیشتر اوکراین تمام می‌شود. صلح پایدار زمانی حاصل می‌شود که هر دو طرف واقعیت روی زمین را بپذیرند و از ادعاهای حقوقی بر سرزمین‌هایی که در اختیار ندارند، چشم‌پوشی کنند تا اوکراین بتواند به‌عنوان یک کشور مستقل و باثبات در دل اروپا به حیات خود ادامه دهد./ منبع