تملق شرم‌آور ایرلند در برابر دونالد ترامپ
اظهارات ترامپ درباره وحدت ایرلند، سیاستمداران ایرلندی را به تغییر موضع واداشته است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، «تملق شرم‌آور ایرلند در برابر دونالد ترامپ» (Ireland’s Embarrassing Fawning Over Donald Trump)، نوشته اندرو مک‌کویلان (Andrew McQuillan) در اسپکتیتور (The Spectator)، واکنش سیاستمداران ایرلندی به حمایت علنی ترامپ از وحدت ایرلند را بررسی می‌کند و بر شکاف میان مواضع پیشین آنان درباره رئیس‌جمهور آمریکا و استقبال تازه از اظهارات او تمرکز دارد؛ در ادامه، چکیده این مطلب آمده است.
دونالد ترامپ در جریان سفر دو روزه خود به ایرلند، حمایت آشکاری از اتحاد جمهوری ایرلند و ایرلند شمالی مطرح کرد و این ایده را امری «طبیعی» توصیف کرد. او همچنین گفت که مایل است این اتحاد را ببیند و در پاسخ به پرسش درباره مخالفت نخست‌وزیر بریتانیا با برگزاری همه‌پرسی، اظهار کرد که «همه این را می‌گویند و بعد اتفاقات دیگری رخ می‌دهد». ترامپ در روز دوم سفر نیز بر موضع خود تأکید کرد، هرچند درباره زمان برگزاری همه‌پرسی وحدت ایرلند اظهارنظری نکرد.
این اظهارات از آن جهت اهمیت دارد که موضع رؤسای‌جمهور آمریکا درباره وضعیت قانون اساسی ایرلند شمالی، طی دهه‌های اخیر عموماً بر بی‌طرفی و احترام به اصل رضایت مردم منطقه استوار بوده است. توافق جمعه نیک در سال ۱۹۹۸ نیز تعیین آینده ایرلند شمالی را به رضایت مردم این منطقه گره زده و امکان تغییر وضعیت آن را از طریق روندهای دموکراتیک پیش‌بینی کرده است. بنابراین، حمایت مستقیم رئیس‌جمهور آمریکا از نتیجه‌ای مشخص، نسبت به سنت دیپلماتیک پیشین واشنگتن تفاوت محسوسی ایجاد می‌کند.
واکنش‌ها در جمهوری ایرلند و ایرلند شمالی نیز تحت تأثیر همین حساسیت شکل گرفت. جریان‌های ملی‌گرا و جمهوری‌خواه از سخنان ترامپ استقبال کردند، زیرا حمایت یک رئیس‌جمهور آمریکا می‌تواند موضوع وحدت ایرلند را در فضای سیاسی و رسانه‌ای برجسته‌تر کند. در مقابل، سیاستمداران اتحادیه‌گرا در ایرلند شمالی نسبت به مداخله ترامپ انتقاد کردند و بر این نکته تأکید داشتند که آینده جایگاه منطقه باید بر اساس خواست مردم آن تعیین شود. دولت بریتانیا نیز همچنان بر چارچوب توافق جمعه نیک و اصل رضایت تأکید کرده است.
در جمهوری ایرلند، واکنش رسمی محتاطانه‌تر بود. مایکل مارتین، نخست‌وزیر ایرلند، اظهارات ترامپ را دیدگاه شخصی او توصیف کرد و از واکنش‌های شدید انتقاد کرد. این موضع با نگاه عمل‌گرایانه دولت دوبلین به مسئله وحدت سازگار است؛ زیرا حمایت از وحدت ایرلند در چارچوب قانونی موجود با تلاش برای تعیین زمان یا نتیجه یک همه‌پرسی تفاوت دارد. در حال حاضر نیز هیچ نتیجه قطعی از سخنان ترامپ درباره زمان برگزاری چنین رأی‌گیری‌ای حاصل نمی‌شود.
در همین حال، واکنش برخی احزاب ایرلندی نشان‌دهنده تغییر لحن سیاسی نسبت به ترامپ است. اظهارات مثبت درباره وحدت ایرلند باعث شده شماری از چهره‌هایی که پیش‌تر به سیاست‌های ترامپ انتقاد داشتند، بر اهمیت سخنان اخیر او تأکید کنند. این تغییر موضع را می‌توان در چارچوب رقابت سیاسی داخلی و اهمیت نمادین حمایت آمریکا از مسئله وحدت تحلیل کرد؛ با این حال، حمایت لفظی واشنگتن به‌خودی‌خود تغییری در روند حقوقی تعیین وضعیت ایرلند شمالی ایجاد نمی‌کند.
در سوی دیگر، سیاستمداران اتحادیه‌گرا با وضعیت پیچیده‌ای روبه‌رو شده‌اند. برخی از آنان در سال‌های گذشته به ترامپ و جریان «ماگا» نزدیک شده بودند، اما اکنون رئیس‌جمهور آمریکا از نتیجه‌ای حمایت می‌کند که با هدف حفظ اتحاد ایرلند شمالی با بریتانیا ناسازگار است. این تناقض، دامنه مانور سیاسی آنان را محدود کرده و آنان را ناچار کرده است اهمیت اظهارات ترامپ را کاهش دهند یا بر نقش تعیین‌کننده رأی مردم تأکید کنند.
از منظر گسترده‌تر، اظهارات ترامپ هم‌زمان با افزایش همکاری میان برخی جریان‌های ملی‌گرای اسکاتلندی، ولزی و ایرلندی درباره مسئله حق تعیین سرنوشت مطرح شده است. رهبران ملی‌گرا در کاردیف نیز درباره استقلال و آینده قانون اساسی بخش‌های مختلف بریتانیا رایزنی کرده‌اند. با این حال، این تحولات بیشتر نشان‌دهنده افزایش فعالیت سیاسی پیرامون مسئله حاکمیت و خودمختاری است و نمی‌توان از آنها نتیجه گرفت که تغییر فوری در ساختار سرزمینی بریتانیا در حال وقوع است.
در مجموع، اظهارات ترامپ اهمیت نمادین و سیاسی قابل‌توجهی پیدا کرده، اما اثر حقوقی مستقیمی بر وضعیت ایرلند شمالی ندارد. آینده این منطقه همچنان تابع چارچوب توافق جمعه نیک و اصل رضایت مردم آن است. واکنش سیاستمداران نیز نشان می‌دهد که موضع رئیس‌جمهور آمریکا می‌تواند محاسبات سیاسی و لحن مناظره عمومی را تغییر دهد، بدون آنکه به‌تنهایی مسیر قانونی وحدت ایرلند را تعیین کند./ منبع