دو دلقک دوباره سراغ اوکراین آمدهاند
روسیه پیروزیهای خیالی میسازد و دیپلماسی ترامپ نیز بر توهم استوار مانده است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، «دو دلقک دوباره سراغ اوکراین آمدهاند» (The Two Stooges Take Another Crack at Ukraine)، نوشته کَتی یانگ (Cathy Young)، در بولوارک (The Bulwark)، بازگشت استیو ویتکاف و جرد کوشنر به روند مذاکرات روسیه و اوکراین را بررسی میکند و بر تداوم اختلاف میان واقعیتهای میدان، مواضع کرملین و رویکرد دولت ترامپ تأکید دارد؛ در ادامه، چکیده این یادداشت آمده است.
پس از گذشت بیش از یکسالونیم از آغاز دوره دوم ریاستجمهوری دونالد ترامپ، تلاشهای واشنگتن برای پایان جنگ اوکراین بار دیگر در حال فعالشدن است. استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ، و جرد کوشنر، داماد رئیسجمهور آمریکا، در اوایل سپتامبر به مسکو سفر کردند و سپس برای دیدار با ولودیمیر زلنسکی راهی کییف شدند. همزمان، احتمال افزایش نقش جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، در مذاکرات مطرح شده و کنگره نیز در آستانه بررسی تحریمهای تازه علیه روسیه قرار دارد.
با این حال، نشانههای موجود از پیشرفت واقعی در مذاکرات محدود است. سفرهای ویتکاف و کوشنر به مسکو عمدتاً به تکرار پیشنهادهای قبلی و عباراتی درباره گفتوگوهای «سازنده» و «صریح» انجامیده است. در مقابل، سفر آنان به کییف از نظر سیاسی اهمیت نمادین داشت، زیرا پس از چندین مأموریت در مسکو، برای نخستینبار ارتباط مستقیمتری با طرف اوکراینی برقرار شد. این سفر همچنین نشان داد که دیدگاههای کییف درباره رویکرد واشنگتن تا چه اندازه با روایت مطلوب کرملین فاصله دارد.
یکی از اختلافات مهم به مسئله حملات به زیرساختهای انرژی بازمیگردد. زلنسکی پیشنهاد برقراری آتشبس انرژی برای ماههای زمستان را مطرح کرده تا دو طرف از حمله به نیروگاهها و تأسیسات پالایش و فرآوری سوخت خودداری کنند؛ اما مسکو تاکنون از پذیرش چنین ترتیبی خودداری کرده است. با نزدیکشدن زمستان، این مسئله برای جمعیت غیرنظامی اوکراین اهمیت بیشتری پیدا میکند، زیرا سامانههای پدافند هوایی این کشور همچنان تحت فشار قرار دارند.
در سطح سیاسی، یکی از مسائل اصلی این است که دولت ترامپ تا چه اندازه مسئولیت تداوم جنگ را متوجه روسیه میداند. مواضع اخیر واشنگتن، از جمله انتقاد ترامپ از حملات اوکراین به تأسیسات نفتی روسیه، بار دیگر این نگرانی را ایجاد کرده که فشار دیپلماتیک بیشتر متوجه کییف باشد تا مسکو. در مقابل، پیشنهادهای مسکو برای پایان جنگ همچنان با شروطی همراه است که اوکراین آنها را نمیپذیرد؛ از جمله امتناع ولادیمیر پوتین از دیدار با زلنسکی در خارج از روسیه.
در همین حال، تصویب بسته تحریمی جدید علیه روسیه میتواند یکی از معدود ابزارهای فشار بر کرملین باشد. این طرح شرکتهای انرژی، مؤسسات مالی روسیه و خریداران انرژی روسی را هدف قرار میدهد، هرچند نحوه اجرای آن و امکان معافیتهایی از سوی دولت آمریکا همچنان محل ابهام است. نقش احتمالی رتکلیف نیز ممکن است روند مذاکرات را حرفهایتر کند، اما وابستگی سیاسی او به ترامپ میتواند دامنه استقلال رویکرد وی را محدود سازد.
در میدان نبرد نیز تصویر ارائهشده از پیشروی روسیه با واقعیتهای موجود یکسان نیست. ادعاهای مکرر درباره تصرف مناطقی مانند کوپیانسک با تردید مواجه شده و نیروهای اوکراینی اخیراً در نزدیکی لیمان ضدحملهای انجام دادهاند که مسیر بالقوه پیشروی روسیه به سمت اسلوویانسک و کراماتورسک را مختل کرده است. این وضعیت نشان میدهد که انتظار مسکو برای فرسایش تدریجی مقاومت اوکراین هنوز به نتیجه قطعی نرسیده است.
در مجموع، چشمانداز دستیابی سریع به توافق صلح همچنان محدود است. روسیه بر گذشت زمان حساب میکند، در حالی که اوکراین تلاش دارد توان نظامی و سیاسی خود را حفظ کند. زمستان پیشرو میتواند فشار سنگینی بر اوکراین وارد کند، اما تحولات اخیر نشان میدهد که برآورد پیروزی قریبالوقوع روسیه هنوز با واقعیت میدان فاصله دارد./ منبع