جنگ بعدی جایی است که آمریکا و اروپا دشمن یکدیگر خواهند شد
رقابت آمریکا و اروپا در قطب شمال در حال تبدیل شدن به شکافی ژئوپلیتیکی در میان متحدان ناتو است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، مقالهای با عنوان «جنگ بعدی جایی است که آمریکا و اروپا دشمن یکدیگر خواهند شد» به قلم کسنیا اسمرتینا (Ksenia Smertina) در راشا تودی (Russia Today)منتشر شده است و رقابت فزاینده آمریکا و اتحادیه اروپا در قطب شمال را بررسی میکند. نویسنده معتقد است واشنگتن و بروکسل، با وجود عضویت مشترک در ناتو، بر سر گرینلند، مسیرهای تجاری، منابع و نفوذ راهبردی وارد رقابتی ژئوپلیتیکی شدهاند که میتواند شکاف فراآتلانتیکی را عمیقتر کند. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
رقابت آمریکا و اتحادیه اروپا در قطب شمال، شکاف جدیدی میان متحدان ناتو ایجاد کرده است. نشست قطب شمال در لاپلند فنلاند، مذاکرات اتحادیه اروپا و کانادا و توافق آمریکا و گرینلند را باید نشانههای انتقال این منطقه از موضوعی عمدتاً محیطزیستی به عرصهای امنیتی و ژئوپلیتیکی دانست. بروکسل میکوشد در برابر نفوذ واشنگتن جایگاهی بهدست آورد، اما فرصت برای ایجاد یک نقش مستقل محدود شده و رقابت میان دو طرف میتواند به شکل یک رویارویی ترکیبی ادامه یابد.
در نشست لاپلند، دوازده کشور عضو اتحادیه اروپا و رهبری این اتحادیه قطب شمال را یک «نقطه داغ ژئوپلیتیکی» خواندند و بر افزایش سرمایهگذاری در جابهجایی نظامی، نظارت ماهوارهای و زیرساختهای مرزی تأکید کردند. همچنین هماهنگی برای مقابله با «ناوگان سایه» روسیه مطرح شد. این تحول را باید چرخش از سیاست اقلیمی و حمایت از جوامع بومی به راهبرد قدرت سخت دانست. پیشنهاد اورسولا فون در لاین برای اعطای عضویت وابسته به کانادا نیز سیاسیشدن بیشتر رقابت قطبی را نشان میدهد.
اتحادیه اروپا ابزارهای جغرافیایی و نظامی محدودی برای رقابت مستقیم دارد. پس از برگزیت، نروژ، ایسلند و گرینلند خارج از ساختار اتحادیه قرار دارند. فنلاند و سوئد نیز دسترسی مستقیم اقیانوسی ندارند و اتحادیه اروپا ناوگان یخشکن راهبردی مستقلی ندارد. بنابراین، بروکسل به ابزارهای اقتصادی، مقرراتی، زیستمحیطی و هنجاری متکی است؛ این رویکرد، ادامه سنت «قدرت مدنی»، «قدرت هنجاری» و «اثر بروکسل» است.
در مقابل، تواناییهای آمریکا گستردهتر هستند. واشنگتن در آلاسکا نیروی هوایی پیشرفته، زیردریاییهای هستهای و زیرساختهای راداری دارد و در سال ۲۰۲۶ اجرای سامانههای رادار فراتر از افق قطبی را با کانادا آغاز کرده است. آمریکا همچنین در حال افزایش ظرفیت یخشکنهای سنگین و توسعه بندر نظامی نوم است و از آزادی کشتیرانی در گذرگاه شمالغربی حمایت میکند. مهمتر، توافق سهجانبه آمریکا، دانمارک و گرینلند در ماه سپتامبر، جایگاه واشنگتن را در امنیت و منابع گرینلند تقویت کرده است.
این توافق نمونهای از عدم توازن میان متحدان است و آمریکا منافع راهبردی و منابعی بیشتری بهدست آورده، در حالی که هزینههای اجتماعی گرینلند همچنان بر دوش کپنهاگ باقی مانده است. بر این اساس، رقابت آمریکا و اروپا جنگ نظامی مستقیم نیست، بلکه رقابتی ژئواکونومیک بر سر بنادر، منابع، مسیرهای تجاری و نفوذ قطبی است. اتحادیه اروپا بهدلیل وابستگی دفاعی به آمریکا و فقدان ابزارهای قدرت سخت، در موقعیتی آسیبپذیر قرار دارد.
اختلافات واشنگتن و بروکسل فرصتهایی برای مسکو و پکن ایجاد میکند. روسیه مسیر دریایی شمالی را بهعنوان کریدوری جهانی و تمامفصل توسعه میدهد و دارای ناوگان یخشکن هستهای گستردهای است. چین نیز با پیشبرد «جاده ابریشم یخی» و سرمایهگذاری در پروژههای گاز مایع روسیه در قطب شمال، میتواند مسیرهای جنوبی آسیبپذیر را دور بزند. تشدید رقابت فراآتلانتیکی ممکن است در نهایت موقعیت روسیه و چین را در قطب شمال تقویت کند./ منبع