زورگویی واشنگتن به متحدان اروپایی
دولت ترامپ با مداخله در سیاست داخلی متحدان اروپایی، انسجام دموکراتیک و امنیت قاره را تضعیف میکند.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «زورگویی واشنگتن به متحدان اروپایی» به قلم آن اپلبام (Anne Applebaum) در آتلانتیک (Atlantic) منتشر شده است. این یادداشت به بررسی مداخله دولت ترامپ در معادلات سیاسی کشورهای اروپایی و حمایت گزینشی از جریانهای راست افراطی میپردازد و تناقض این رویکرد با سیاست اعلامی واشنگتن درباره تقویت توان دفاعی اروپا را برجسته میکند. در ادامه، چکیده این یادداشت را میخوانید.
دولت دونالد ترامپ رویکردی مداخلهجویانه در قبال سیاست داخلی متحدان اروپایی در پیش گرفته که از حمایت سنتی آمریکا از نهادهای دموکراتیک و فرایندهای انتخاباتی فاصله دارد. واشنگتن بهجای تعامل برابر با دولتهای منتخب اروپا، بهتدریج درصدد اثرگذاری بر ترکیب ائتلافهای سیاسی، تقویت احزاب همسو با جریان ماگا و تضعیف نیروهایی برآمده است که با اولویتهای سیاسی و اقتصادی کاخ سفید سازگاری ندارند. این مداخلات، علاوه بر ایجاد بیاعتمادی میان متحدان، استقلال تصمیمگیری سیاسی کشورهای اروپایی را نیز تحت فشار قرار داده است.
یکی از نمونههای برجسته این رویکرد، ماجرای کیمبرلی گیلفویل، سفیر وقت آمریکا در یونان است. او در دیداری با سیاستمداران یونانی درباره امکان تأثیرگذاری واشنگتن بر فروپاشی ائتلاف حاکم رومانی سخن گفته و مدعی شده بود آمریکا میتواند چنین اقدامی را در هر کشور دیگری نیز انجام دهد. این اظهارات، تصویری از نگاه مداخلهگرایانه برخی مقامهای آمریکایی به دولتهای منتخب متحدان ارائه کرد. همزمان، ارتباط نزدیک او با فعالان اقتصادی مرتبط با پروژه انتقال گاز در جنوب شرق اروپا، نگرانیهایی درباره پیوند منافع تجاری و اعمال نفوذ سیاسی ایجاد کرد.
در لهستان نیز گزارشهایی از تلاش دونالد ترامپ برای تغییر ترکیب ائتلاف حاکم منتشر شد. ترامپ در دیداری با ووادیسواف کوشینیاک-کامیش، وزیر دفاع و رهبر حزب مردم لهستان، ظاهراً او را به خروج از ائتلاف دولت و همکاری با احزاب ملیگرا و راست افراطی ترغیب کرده بود. هدف چنین تغییری، شکلگیری آرایشی سیاسی نزدیکتر به گرایشهای کاخ سفید ارزیابی میشود. این اقدام در شرایطی اهمیت دارد که لهستان از متحدان کلیدی آمریکا در ناتو و یکی از کشورهای مهم در حمایت از اوکراین و تقویت امنیت اروپاست.
در رومانی، خروج حزب سوسیالدموکرات از ائتلاف حاکم و همکاری آن با جریان راست افراطی برای حمایت از رأی عدم اعتماد، به سقوط دولت میانهرو و لیبرال ایلیه بولوجان انجامید. همزمانی این تحولات با ارتباطات سیاسی و اقتصادی گیلفویل، ظن مداخله خارجی را تقویت کرد؛ هرچند سیاستمداران رومانیایی دخالت آمریکا در تصمیمهای خود را رد کردهاند. اهمیت این تحول فراتر از تغییر دولت است، زیرا همکاری احزاب میانهچپ و راست افراطی عملاً سد سیاسی دیرینه در برابر ورود نیروهای دارای گرایشهای افراطی به ساختار قدرت را تضعیف کرد.
در آلمان نیز نشانههایی از حمایت سیاسی واشنگتن از حزب آلترناتیو برای آلمان (AfD) مشاهده شده است؛ حزبی که مواضعی نزدیک به روسیه دارد و برخی اعضای آن با جریانهای نئونازی مرتبط بودهاند. حمایت علنی ترامپ از این حزب و تبلیغ آن از سوی ایلان ماسک، در کنار گزارشهایی درباره محدودکردن دسترسی نمایندگان احزاب ائتلاف حاکم به برخی نهادهای آمریکایی، این برداشت را تقویت کرده که واشنگتن ترجیح میدهد محافظهکاران آلمانی بهجای همکاری با سوسیالدموکراتها، به راست افراطی نزدیک شوند.
این سیاست با هدف اعلامشده آمریکا برای واگذاری مسئولیت اصلی دفاع متعارف اروپا به کشورهای اروپایی تناقض دارد. احزابی که از حمایت واشنگتن برخوردار شدهاند، در مواردی مخالف افزایش هزینههای دفاعی، کمک نظامی به اوکراین یا همکاری امنیتی اروپا هستند. برخی از آنها حتی خواهان خروج نیروهای آمریکایی از اروپا یا تغییر مرزهای موجود شدهاند. بنابراین، تقویت نظامی اروپا همزمان با حمایت از نیروهایی دنبال میشود که اساس همکاری دفاعی و انسجام سیاسی قاره را زیر سؤال میبرند.
پیامد این رویکرد، افزایش سردرگمی سیاسی، تضعیف اعتماد راهبردی به آمریکا و فرسایش سازوکارهای دموکراتیک اروپا است. در چنین شرایطی، خطر آن وجود دارد که تقویت توان نظامی کشورهای اروپایی بدون حفظ نهادهای مشترک و همکاریهای فراملی، به رشد ملیگرایی افراطی و چندپارگی امنیتی منجر شود. این وضعیت میتواند نهتنها جایگاه آمریکا در اروپا را تضعیف کند، بلکه زمینه نفوذ بیشتر روسیه و بیثباتی در نظم امنیتی قاره را نیز فراهم آورد./ منبع