شاید یک نسل طول بکشد تا نظم جهانی جدید پایدار شکل گیرد

دیدگاه‌های متضاد در مورد نظم جهانی و حکمرانی جهانی، این سپتامبر در اجلاس سازمان همکاری شانگهای پلاس و مجمع عمومی سازمان ملل برجسته شده‌اند. به‌جای پیروزی قاطع یکی بر دیگری، نتیجه بلندمدت احتمالاً واقعیت ترکیبی پیچیده‌تری خواهد بود. ساختارهای تثبیت‌شده حکمرانی جهانی مانند سازمان ملل در تلاش برای سازگاری با واقعیت چندقطبی هستند. ایجاد نظم جهانی آینده پایدار، کاری نسلی است و در این مدت، خطرات ناامنی و جنگ‌های بیشتر همچنان جوشان خواهند بود.

میزبانی چین از اجلاس سازمان همکاری شانگهای به علاوه در تیانجین در یکم سپتامبر، این نکات را برجسته می‌کند. بیست رهبر جهانی از جهان غیرغربی شرکت کردند و شی جین‌پینگ چین را به عنوان الگویی از ثبات معرفی کرد. این در حالی است که سیاست خارجی ایالات متحده، با سیاست‌های تجاری تهاجمی دولت ترامپ و خروج از نهادهای چندجانبه، ناپایدار است. ایالات متحده نقش رهبری جهانی خود را به چین واگذار می‌کند، در حالی که هر دو بر رقابت نظامی در منطقه هند-آرام تمرکز دارند.

رژه نظامی عظیم چین پس از اجلاس، با حضور پوتین و کیم جونگ اون، قدرت نظامی پکن را نمایش داد؛ که البته در ظاهر برای گرامی‌داشت هشتادمین سالگرد پایان جنگ جهانی دوم بود. ایالات متحده با کاهش کمک‌های امنیتی به اروپای شرقی، بار بازدارندگی روسیه را به اروپا منتقل می‌کند. نظم جهانی پس از سال ۱۹۴۵ بر رهبری اقتصادی و چندجانبه ایالات متحده تکیه داشت، که اکنون با اعمال تعرفه‌های ترامپ تضعیف شده است. در مجمع عمومی سازمان ملل در ۹ سپتامبر، با ۱۸۰ مورد دستورکار، خشم نسبت به جنگ غزه بر جو و فضا غالب خواهد بود. تعلیق ویزاهای ایالات متحده برای فلسطینی‌ها، نگرش‌ها را بدتر می‌کند. شکاف در اتحاد غربی گسترش یافته؛ ترامپ از جنگ اسرائیل حمایت می‌کند، اما انگلیس، فرانسه و کانادا راه‌حل دو دولتی را تجدید می‌کنند. کشورهای جنوب جهانی، مانند آفریقای جنوبی با پرونده نسل‌کشی در دیوان لاهه در دسامبر ۲۰۲۳، سیاست اسرائیل را مورد انتقاد قرار می‌دهند. این وضعیت، جهانی را نشان می‌دهد که توسط رقابت ابرقدرت‌ها، جنگ‌ها و ساختارهای قدیمی حکمرانی شکافته شده است؛ آن‌هم بدون پاسخ‌های مؤثر.

حوزه‌های دیگر مانند امنیت نیز در حال پژمردن هستند. نبود معاهدات جدید برای نظامی‌سازی فضا یا اتوماسیون تسلیحات، و تکه‌تکه‌شدن معاهدات موجود از سلاح‌های هسته‌ای تا مین‌های زمینی، رقابت بدون محدودیت و اشاعه را افزایش می‌دهد. در این پس‌زمینه، شی ابتکار حکمرانی جهانی چین را اعلام کرد که نقش مرکزی سازمان ملل را حمایت می‌کند. این چارچوب مشارکت چین در مجمع عمومی برای نمایش ثبات در برابر ناپایداری ایالات متحده است. چین از بسترهای قدیمی استفاده می‌کند و پیشنهادهای جدید مانند بانک توسعه برای اعضای سازمان همکاری شانگهای را به‌منظور کاهش ریسک دلار ارائه می‌دهد. زبان برابری حاکمیتی جذاب است؛ هرچند که برای تقویت جایگاه چین به‌کار می‌رود. هشتادمین سالگرد جنگ جهانی دوم و سازمان ملل، درهم‌تنیدگی امنیت و حکمرانی را یادآوری می‌کنند. سفر به واقعیت ترکیبی، جایی که دیدگاه‌های مختلف همزیستی و ترکیب می‌شوند، آغاز شده است. پس از سال ۱۹۴۵، استقلال جنوب جهانی و سیستم سازمان ملل نظم پایداری ایجاد کرد. پس از سال ۱۹۹۱، ویژگی آمریکایی حکمرانی غالب شد. این دوران‌ها پایان یافته‌اند. پیمودن مسیر جدید نیازمند تفکر نوآورانه و حفظ ساختارهای موجود است./ منبع