انتخابات سراسری اسرائیل؛ سناریوهای پیشرو و پیامدهای آنها
انتخابات اسرائیل میتواند مسیر سیاست داخلی، راهبرد منطقهای و روابط خارجی این کشور را دستخوش تغییر کند.
به گزارش اطلس دیپلماسی، مقالهای با عنوان «انتخابات سراسری اسرائیل؛ سناریوهای پیشرو و پیامدهای آنها» به قلم هیئت تحریریه اندیشکده استراتفور (Stratfor) چهار سناریوی احتمالی پس از انتخابات ۲۷ اکتبر را بررسی میکند؛ از بازگشت بنیامین نتانیاهو و تداوم رویکرد راستگرایانه تا تشکیل دولت مخالفان، شکست در تشکیل ائتلاف و ایجاد دولت راستگرا بدون نتانیاهو. مقاله پیامدهای هر سناریو را برای سیاست داخلی، روابط خارجی، ایران، غزه، کرانه باختری و اقتصاد اسرائیل بررسی میکند. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
اسرائیل قرار است ۲۷ اکتبر انتخابات سراسری خود در چهار سال گذشته را برگزار کند؛ انتخاباتی که در شرایطی از بحرانهای سیاست خارجی و چالشهای داخلی برگزار میشود. دوام ائتلاف بنیامین نتانیاهو تا پایان دوره، در تاریخ اسرائیل کمسابقه است و بخشی از آن به افزایش حمایت راستگرایان پس از حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ نسبت داده میشود. با این حال، این انسجام کاهش یافته و بخشی از رأیدهندگان عملکرد نتانیاهو در جلوگیری از حملات، مدیریت جنگ غزه و راهبرد منطقهای اسرائیل را زیر سؤال بردهاند. در داخل نیز تضعیف استقلال دیوان عالی و معافیت حریدیها از خدمت نظامی ایجاد کرده است.
نتانیاهو و حزب لیکود نماینده جریان راست میانه و راست هستند، اما اردوگاه محافظهکار به احزاب سکولار، مذهبی و ملیگرا تقسیم شده است که درباره خدمت حریدیها، سیاستهای دولت و شخص نتانیاهو اختلاف دارند. مخالفان میانه و چپ نیز عمدتاً در مخالفت با نتانیاهو متحدند، نه در برنامه سیاسی مشترک. آستانه انتخاباتی ۳.۲۵ درصد باعث میشود احزاب کوچک در نتایج نزدیک، نقش تعیینکننده پیدا کنند. در اینجا چهار نتیجه احتمالی بررسی میشود: بازگشت ائتلاف راستگرای نتانیاهو، تشکیل دولت مخالفان به رهبری گادی آیزنکوت، شکست انتخابات در ایجاد ائتلاف پایدار و برگزاری انتخابات مجدد، و تشکیل دولت راستگرا بدون نتانیاهو.
در سناریوی بازگشت نتانیاهو، ممکن است یک بحران امنیتی پیش از انتخابات حمایت از لیکود را افزایش دهد یا او با جذب یک حزب راستگرا به اکثریت برسد. چنین دولتی، بهویژه در صورت وابستگی بیشتر به راست افراطی، احتمالاً گسترش شهرکسازی در کرانه باختری، حفظ مواضع نظامی در غزه، سوریه و لبنان و رویکرد تهاجمیتر در برابر ایران را دنبال میکند. این مسیر میتواند تنش با آمریکا، اروپا و کشورهای عربی، خطر تحریم و فشار اقتصادی، و اعتراض داخلی بر سر معافیت حریدیها و استقلال قضایی را افزایش دهد.
در سناریوی دولت مخالفان، آیزنکوت میتواند ائتلافی از راست، مرکز، چپ و احزاب عرب تشکیل دهد. چنین دولتی موضع بازدارنده در برابر حماس، حزبالله، سوریه و ایران را حفظ میکند، اما از اقدامات پرریسک دوره نتانیاهو فاصله میگیرد و بر عملیات پنهان، پاسخ محدود و کاهش ریسک تمرکز میکند. همچنین میتواند روابط با آمریکا، اروپا و کشورهای عربی را ترمیم، استقلال قضایی را تقویت و روند ادغام حریدیها در ارتش را دنبال کند. در غزه، خروج تدریجی و همکاری با طرفهای فلسطینی و عرب محتملتر خواهد بود و در کرانه باختری، کنترل خشونت شهرکنشینان و رسمیکردن شهرکسازی در اولویت قرار میگیرد.
اگر انتخابات به نتیجه روشن نرسد، نتانیاهو بهعنوان نخستوزیر موقت باقی میماند و احتمال برگزاری انتخابات دیگر وجود دارد. در این دوره، محدودیتهای حقوقی مانع تغییرات عمده میشود، اما دولت ممکن است برای تقویت موقعیت انتخاباتی خود از خطرات خارجی یا امتیازات داخلی استفاده کند. بنبست همچنین میتواند تصمیمگیری اقتصادی، سرمایهگذاری و استخدام را به تأخیر اندازد.
سناریوی چهارم، تشکیل دولت راستگرا بدون نتانیاهو، میتواند از شورش داخلی در لیکود یا توافق این حزب با مخالفان ناشی شود. سیاست چنین دولتی احتمالاً عمدتاً بر امنیت، کرانه باختری، شهرکسازی و مواضع سخت در برابر ایران و بازیگران منطقهای استوار خواهد بود، اما میزان ریسکپذیری آن به شخصیت نخستوزیر جدید بستگی دارد./ منبع