سکوت در برابر اسرائیل، مشارکت در جنایت است

در ششصد روز گذشته، جهان شاهد کارزار ویران‌گر اسرائیل در غزه، تشدید درگیری‌های منطقه‌ای و نادیده‌گرفتن گسترده حقوق بین‌الملل بوده است. در چنین شرایطی، دولت‌ها نمی‌توانند منفعل بمانند. با رأی به قطعنامه مجمع عمومی سازمان ملل در سپتامبر ۲۰۲۴، کشورهایی مانند کلمبیا تعهداتی مشخص از جمله تحقیقات، تحریم‌ها، توقیف دارایی‌ها و قطع واردات و صادرات تسلیحات علیه اسرائیل پذیرفتند. این قطعنامه یک ضرب‌الاجل دوازده‌ماهه تعیین کرد تا اسرائیل به حضور غیرقانونی خود در سرزمین‌های اشغالی پایان دهد. ساعت در حال تیک‌تاک است، اما بسیاری از دولت‌ها هنوز تحت تأثیر ملاحظات راهبردی از مسئولیت خود شانه خالی می‌کنند.

هرچند ممکن است در برابر اجرای قانون بین‌الملل با تهدید مواجه شویم، مانند مورد آفریقای جنوبی که پس از طرح شکایت در دیوان بین‌المللی دادگستری با اقدام تلافی‌جویانه آمریکا روبه‌رو شد، اما پیامدهای بی‌عملی به‌مراتب ویران‌گرتر خواهد بود. عدم اقدام به معنای خیانت به مردم فلسطین و مشارکت در جنایاتی است که توسط دولت اسرائیل رقم می‌خورد.

برخی دولت‌ها گام‌های مؤثری برداشته‌اند. کلمبیا صادرات زغال‌سنگ به اسرائیل را تعلیق کرده و با این اقدام نشان داده که روابط اقتصادی نمی‌تواند از مسئولیت اخلاقی جدا باشد. آفریقای جنوبی، اسرائیل را به دیوان بین‌المللی دادگستری کشانده و مالزی از پهلوگرفتن کشتی‌های با پرچم اسرائیل در بنادر خود جلوگیری کرده است. بدون چنین اقداماتی، نظام چندجانبه بین‌المللی صرفاً به مکانی برای بحث‌های بی‌نتیجه تبدیل می‌شود و کشورهای کوچک، در نبود حمایت نهادهای بین‌المللی، بی‌دفاع خواهند ماند.

در این بستر، آزمون بعدی جامعه جهانی به‌زودی فرا می‌رسد. در ۱۵ جولای، کلمبیا و آفریقای جنوبی به‌عنوان رؤسای مشترک «گروه لاهه»، کنفرانسی اضطراری درباره غزه برگزار خواهند کرد. هدف این کنفرانس، ترغیب دولت‌ها به بحث درباره دفاع چندجانبه از حقوق بین‌الملل و معرفی ابزارهای مشخص حقوقی، دیپلماتیک و اقتصادی برای متوقف‌سازی تخریب غزه است.

این کنفرانس، در خلأیی که به ‌دنبال تعویق بی‌پایان کنفرانس بین‌المللی پیشنهادی سازمان ملل برای حل‌وفصل مسالمت‌آمیز مسئله فلسطین به وجود آمده، تشکیل می‌شود. این کنفرانس قرار بود با ریاست مشترک فرانسه و عربستان برگزار شود اما به تعویق افتاده است؛ تعویقی که در اوج نیاز به رهبری بین‌المللی، نشانه‌ای از عقب‌نشینی خطرناک از مسئولیت است.

در حال حاضر، غزه از سوی سازمان ملل به‌عنوان «گرسنه‌ترین منطقه زمین» توصیف شده و مأموریت ارسال کمک‌های انسانی به آن، از موانع بی‌سابقه‌ای رنج می‌برد. در چنین شرایطی، کنفرانس اضطراری بوگوتا فرصتی است برای تبدیل محکومیت‌ها به اقدامات جمعی. با گسستن پیوندهای همدستی، در عرصه قضایی، اقتصادی و بندری، دولت‌ها می‌توانند در برابر دیدگاه‌هایی مانند «حق با زورمندان است» که توسط رهبرانی چون ترامپ و نتانیاهو تبلیغ می‌شود، بایستند.

اکنون لحظه‌ای تعیین‌کننده در پیش است؛ یا از اصول قانونی که برای جلوگیری از جنگ طراحی شده‌اند دفاع می‌کنیم، یا شاهد فروپاشی نظم بین‌المللی در برابر زور خواهیم بود. برای میلیاردها انسان در جنوب جهانی که امنیت‌شان وابسته به حقوق بین‌الملل است، این لحظه حیاتی است. فلسطینی‌ها شایسته عدالت‌اند و این لحظه نیازمند شجاعت است. اگر امروز پاسخ ندهیم، تاریخ ما را محکوم خواهد کرد./ منبع