آیا نتانیاهو نظر ترامپ درباره حمله به ایران را عوض کرده است؟
سفر نتانیاهو به واشنگتن لحن ترامپ درباره ایران را تندتر میکند.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «آیا نتانیاهو نظر ترامپ درباره حمله به ایران را عوض کرده است؟» منتشر شده در اندیشکده تهران، به بررسی پیامدهای دیدار محرمانه بنیامین نتانیاهو و دونالد ترامپ میپردازد و استدلال میکند که همگرایی کمسابقه واشنگتن و تلآویو بر سر غنیسازی صفر، تداوم فشار نظامی و عدم اعطای امتیاز اقتصادی به ایران، همراه با تغییر لحن ترامپ پس از این دیدار، میتواند نشانهای از افزایش مطالبات آمریکا و احتمال هماهنگی عملیاتی در صورت شکست مذاکرات باشد. در ادامه، چکیده این مطلب آمده است.
در پی برگزاری دور نخست مذاکرات عمان-۲ میان ایران و آمریکا، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، بلافاصله راهی واشنگتن شد و با دونالد ترامپ دیدار کرد؛ دیداری که پشت درهای بسته انجام شد و تنها به یک کنفرانس خبری محدود ختم شد. از همان ابتدا گمانهزنیهای متعددی درباره نتایج این ملاقات شکل گرفت و برخی گزارشها حاکی از آن بود که علاوهبر پرونده ایران، آینده غزه نیز بهعنوان موضوع دوم در دستور کار گفتوگوها قرار داشته است. این سفر در شرایطی انجام شد که در مقایسه با سالهای گذشته، شکاف میان آمریکا و اسرائیل در قبال ایران به حداقل رسیده و نوعی همگرایی کمسابقه میان دو طرف مشاهده میشود.
در وضعیت کنونی، آمریکا و اسرائیل هر دو بر سیاست «غنیسازی صفر» تأکید دارند و نشانهای از آمادگی واشنگتن برای اعطای امتیاز اقتصادی در برابر محدودسازی برنامه هستهای ایران دیده نمیشود. در عوض، تهدید نظامی بهعنوان ابزار اصلی برای امتیازگیری مطرح است. این همسویی، همراه با نفوذ لابی اسرائیل و نومحافظهکاران جمهوریخواه، بر این برداشت استوار است که جایگاه ایران و محور مقاومت در منطقه تضعیف شده و آمریکا میتواند با افزایش فشار، امتیازات بیشتری کسب کند. با این حال، اختلافاتی همچنان میان واشنگتن و تلآویو وجود دارد که رفع آنها میتواند از دستاوردهای نتانیاهو در این سفر تلقی شود.
یکی از محورهای احتمالی گفتوگوها، تلاش نتانیاهو برای سوق دادن آمریکا بهسوی مذاکراتی فراتر از چارچوب صرفاً هستهای بوده است؛ بهگونهای که موضوعات موشکی و منطقهای نیز در دستور کار قرار گیرد. این در حالی است که ایران با ازسرگیری مذاکرات در عمان موافقت کرده و ترامپ پیش از دیدار با نتانیاهو اعلام کرده بود که توافقی صرفاً هستهای را میپذیرد، هرچند حلوفصل مسائل موشکی و منطقهای را نیز در افق مدنظر دارد. با توجه به این مواضع، این احتمال مطرح شده که آمریکا در دور دوم مذاکرات عمان-۲، خواستار یک توافق جامع در برابر عدم حمله نظامی شود.
پس از دیدار نتانیاهو و ترامپ، تغییر محسوسی در لحن رئیسجمهور آمریکا مشاهده شد. او در گفتوگو با خبرنگاران حتی به بحث تغییر رژیم در ایران اشاره کرده و صریحتر از احتمال توسل به گزینه نظامی سخن گفته است. افزون بر این، گزارش آکسیوس از تصمیم ترامپ برای اعزام ناو هواپیمابر «یواساس جرالد فورد» به غرب آسیا پس از این دیدار خبر میدهد؛ اقدامی که میتواند نشانه افزایش فشار نظامی باشد. این تحولات احتمال افزایش مطالبات آمریکا از ایران را تقویت کرده است.
دستاورد دیگر سفر نتانیاهو میتواند دستیابی به نوعی هماهنگی عملیاتی در صورت شکست مذاکرات باشد. تجربه جنگ دوازدهروزه نشان داد که آمریکا زمانی به حمله به تأسیسات هستهای ایران اقدام کرد که توانمندی آفندی و پدافندی ایران پس از حدود دو هفته درگیری با اسرائیل کاهش یافته بود و این ارزیابی وجود داشت که ایران قادر به پاسخ گسترده نخواهد بود. در سناریوی یک جنگ احتمالی، تکرار چنین هماهنگیای میان نتانیاهو و ترامپ دور از انتظار نیست.
در کنار پرونده ایران، مسائل داخلی نتانیاهو نیز در این دیدار مورد توجه قرار گرفته است. موضوع آتشبس غزه، روند صلح و بحث عفو سیاسی از جمله مواردی است که در این چارچوب مطرح شدهاند. انتظار میرود هیئت صلح غزه مورد حمایت ترامپ، با حضور حدود دو دوجین کشور، در واشنگتن تشکیل جلسه دهد. همزمان، اختلاف نظر میان آمریکا و اسرائیل درباره خلع سلاح کامل غزه ادامه دارد و احتمالاً نتانیاهو در این دیدار، موضوع عفو سیاسی را نیز پیگیری کرده است./ منبع
