چگونه اسرائیل می‌تواند قتل‌عام در غزه را متوقف کند

بنیامین نتانیاهو، رئیس‌جمهور اسرائیل امیدوار است که حمله جاری نیروهای دفاعی اسرائیل به غزه، آخرین پایگاه مقاومت حماس در نوار غزه را نابود کند، بحران گروگان‌ها را حل کند و اجازه دهد اکثر نیروهای جوان ارتش به اسرائیل بازگردند، اما شانس تحقق این اهداف کم است. اسرائیل در غزه گرفتار شده و هیچ قدرت خارجی، از آمریکا یا اروپا گرفته تا کشورهای حاشیه خلیج‌فارس، قصد ندارد اسرائیل را از مسئولیت‌های خود در قبال فلسطینیان رها کند. اعتقاد اروپا و حزب دموکرات آمریکا به راه‌حل دو کشوری و ضرورت ایجاد کشور فلسطینی مبتنی بر این فرض است که بدون داشتن کشور مستقل، فلسطینیان و اسرائیلی‌ها به خشونت علیه یکدیگر ادامه خواهند داد، با وجود اینکه امید به ]تشکیل[ دولت فلسطینی از زمان قیام دوم انتفاضه در سال ۲۰۰۰ از بین رفته است.

حملات انتحاری فلسطینی‌ها، امید اسرائیلی‌ها و حزب کارگر را نابود کرد و موجب تقویت خواست‌های سرزمینی اسرائیل و تمایل جناح راست یهودی به بازپس‌گیری سرزمین‌های تاریخی شد. ایده «دو کشوری» نه‌تنها به فلسطینیان کمکی نکرد، بلکه زمینه بهره‌برداری اسرائیل از قدرت بیشتر در کرانه باختری را فراهم آورد. تجربه تاریخی نشان می‌دهد که ایجاد یک دولت فلسطینی به‌طور خودکار عدالت و صلح به همراه نخواهد داشت و ملی‌گرایی اغلب میل به خشونت علیه همسایگان و اقلیت‌ها را افزایش می‌دهد. در این میان، لیبرالیسم و رعایت اصول انسانی در جامعه اسرائیل، که ریشه در تاریخ غربی و تجربه‌های طولانی یهودیان دارد، می‌تواند خشونت را تعدیل کند، اما اکنون تحت تهدید جناح راست اسرائیل قرار دارد.

اقلیت‌های غیر یهودی در اسرائیل، شامل دروزی‌ها، مسیحیان و اعراب مسلمان، وضعیتی نسبتاً مطلوب دارند و فلسطینی‌های ساکن اسرائیل با جمعیتی حدود دو میلیون نفر، برخلاف انتظار، تهدیدی برای کشور نبوده‌اند. با این حال، امنیت اساسی اسرائیل به‌طور طبیعی موجب محدود‌شدن هرگونه دولت فلسطینی در کرانه باختری و غزه می‌شود، چراکه کنترل مرزها، حریم هوایی، تجارت و دفاع برای چنین دولتی ممکن نیست. فساد و خشونت گسترده در دولت خودگردان فلسطینی، مدیریت حماس در غزه و تاریخ نزاع‌های داخلی فلسطینیان، نشان می‌دهد که بدون اصلاحات عمیق، تحقق صلح دشوار خواهد بود.

راهبرد نتانیاهو برای اشغال کامل غزه ممکن است فراتر از توان نظامی اسرائیل باشد، اما این طرح نشان می‌دهد که سرنوشت اسرائیل و فلسطینیان به هم گره خورده است. نابودی حماس تنها با کنترل کامل منطقه و حفظ آن ممکن است، امری که مستلزم صرف منابع انسانی، صبر و پذیرش تلفات بالاست. بدون شریک فلسطینی، اسرائیل ناگزیر به‌نوعی اشغال جزئی و بلندمدت خواهد بود، با هدف کاهش خسارت برای خود و فلسطینیان و تلاش برای یافتن فلسطینیانی که حماس را دشمن خود بدانند.

اغلب اسرائیلی‌ها احتمالاً به‌دنبال جداکردن غزه از جامعه خود و کنترل مرز اسرائیل و مصر برای جلوگیری از انتقال سلاح هستند. این رویکرد در غزه ممکن است جواب دهد اما در کرانه باختری، نزدیکی شهرک‌های عرب و یهودی و امکان هرج‌ومرج، امنیت اسرائیل و اردن را تهدید می‌کند. جنگ غزه همچنین بحران روابط عمومی برای اسرائیل ایجاد کرده و حملات شهری و تلفات غیرنظامیان، حتی در قیاس با جنگ‌های قبلی، پیامدهای شدیدتری داشته است.

تجربه تاریخی از سال ۱۹۶۷ نشان می‌دهد اسرائیل نمی‌تواند از دستاوردهای خود فرار کند و پیشنهادهایی مانند اسکان فلسطینی‌ها در شبه‌جزیره سینا، توسط عبدالفتاح سیسی رد شده است. بازگرداندن کرانه باختری به اردن نیز با ملاحظات سیاسی و مذهبی این کشور و مقاومت شهرک‌نشینان اسرائیلی مواجه است. بنابراین، اشغال بلندمدت غزه و کرانه باختری، هرچند برای برخی ناعادلانه به نظر برسد، تنها گزینه واقعی است. این امر می‌تواند باعث مدیریت محتاطانه اسرائیل و بهبود زندگی عرب‌ها، کنترل خشونت شهرک‌نشینان و ایجاد نوعی ثبات نسبی شود. فلسطینیان نیازمند بازسازی کامل دولت خود هستند و بدون همکاری اسرائیل و متحدان غربی، این امر ممکن نخواهد بود. تلاش از طریق جهاد یا اعلامیه‌های اروپایی درباره کشور فلسطینی، تنها فاصله بین واقعیت و آرزو را افزایش می‌دهد. در غزه، اسرائیل باید از شهروندان غیرنظامی که آن‌ها را دشمن خود می‌دانند، محافظت کند و در کرانه باختری، رفتار شهرک‌نشینان را کنترل نماید. اگرچه اسرائیلی‌ها و فلسطینی‌ها هرگز برادر نخواهند شد، اما می‌توانند با مدیریت محتاطانه و تعادل دقیق، از خشونت گسترده جلوگیری کنند./ منبع