رویای سعودی نتانیاهو و کابوس هفت اکتبر اسرائیل
بنیامین نتانیاهو با تمرکز بر عادیسازی روابط با عربستان و نادیدهگرفتن مسئله فلسطین، زمینه را برای شکست اطلاعاتی و فاجعه هفت اکتبر فراهم کرد.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «رویای سعودی نتانیاهو و کابوس هفت اکتبر اسرائیل» به قلم سامی پرز (Sami Peretz) در هاآرتص (Haaretz) منتشر شده است. این یادداشت استدلال میکند که وسواس نخستوزیر اسرائیل برای توافق با ریاض و پیشبرد تغییرات قضایی، باعث نادیدهگرفتن هشدارهای امنیتی درباره حماس شد. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
صورتجلسه ارزیابی امنیتی اسرائیل در اول اکتبر ۲۰۲۳، تنها شش روز پیش از حمله حماس، نشان میدهد که احتمال عادیسازی روابط با عربستان سعودی، عامل اصلی تصمیمگیریهای کابینه درباره کرانه باختری و نوار غزه بوده است. در این نشست، نتانیاهو بر ضرورت خنثیکردن تلاشها برای تخریب توافق با ریاض تأکید کرد؛ رویکردی که تا حد زیادی بیتفاوتی تلآویو در برابر آمادهسازی نظامی حماس در مرزهای جنوبی را توضیح میدهد.
از زمان تشکیل کابینه جدید تا هفتم اکتبر، تمرکز اصلی نتانیاهو بر دو موضوع استوار بود: پیشبرد تغییرات بنیادین در سیستم قضایی و برقراری روابط دیپلماتیک با عربستان. به همین دلیل، او پیشنهادهای مربوط به ترور یحیی السنوار، رهبر حماس در غزه، قطع کمکهای مالی قطر به این گروه و واکنش قاطع به درگیریهای مرزی را رد کرد تا آرامش نسبی برای پیشبرد توافقات منطقهای حفظ شود.
نتانیاهو که خود را بنیانگذار دکترین «صلح در برابر صلح» و پیمان ابراهیم میداند، توافق با ریاض را جام مقدس سیاسی خود میدید. چنین توافقی میتوانست فرصتهای اقتصادی و دیپلماتیک بینظیری ایجاد کند و همزمان، اعتراضات گسترده داخلی علیه تغییرات قضایی را خاموش سازد. از سوی دیگر، این پیام به فلسطینیها مخابره میشد که جهان عرب از مسئله آنها خسته شده و میتوان با دورزدن فلسطینیها، به صلح منطقهای دست یافت.
زمانی که رؤسای دستگاههای امنیتی مانند ارتش و شاباک هشدار دادند که بازدارندگی اسرائیل در حال فرسایش است و شکافهای داخلی به دشمنان فرصت حمله میدهد، نتانیاهو این ارزیابیها را تلاشی از سوی ژنرالها برای توقف قانونگذاریهای قضایی و تضعیف کابینه خود تفسیر کرد. او با تکیه بر اکثریت پارلمانی خود، تمام غرایز سیاسیاش را صرف تثبیت قدرت داخلی و توافق با سعودیها کرد و از تهدید فزاینده در مرزهای غزه غافل ماند.
شکست اطلاعاتی و نظامی در هفتم اکتبر، بطلان راهبرد دورزدن فلسطینیها را ثابت کرد. موفقیت در عادیسازی روابط با امارات و بحرین این توهم را در تلآویو ایجاد کرده بود که میتوان ابتدا با کشورهای دورتر اتحاد بست و سپس فلسطینیها را با هزینهای اندک به میز مذاکره کشاند. اما در آن روز تاریک، دو پیشفرض بنیادین نتانیاهو فرو ریخت: نخست اینکه حماس میتواند یک دارایی استراتژیک باشد و دوم اینکه پیشبرد پیمانهای صلح با نادیدهگرفتن پنج میلیون فلسطینیِ مجاور امکانپذیر است./ منبع