تشدید مناقشه اختیارات جنگی بر اثر حملات ترامپ به ایران

دونالد ترامپ با دستور حملات هوایی به ایران بدون کسب مجوز کنگره، مناقشه‌ای سیاسی در کنگره آمریکا به راه انداخته است. قانون‌گذاران اکنون درباره قانونی‎بودن این اقدام بحث می‌کنند، در حالی که ایران روز دوشنبه با شلیک موشک‌های بالستیک به پایگاه نظامی آمریکا در قطر پاسخ داد و نگرانی‌ها از تشدید درگیری منطقه‌ای و درگیرشدن کامل ایالات متحده را افزایش داد. این تحولات ممکن است روند پیشبرد قطعنامه‌های پیشنهادی در مجلس نمایندگان و سنا برای محدودکردن اختیارات نظامی ترامپ در ایران را تسریع کند.

بر اساس قانون اساسی آمریکا، تنها کنگره اختیار اعلام جنگ دارد. قانون اختیارات جنگی سال ۱۹۷۳ به رئیس‌جمهور اجازه می‌دهد در سه حالت اقدام نظامی کند: اعلام جنگ، دریافت مجوز قانونی خاص از کنگره، یا اضطراری ملی ناشی از حمله به آمریکا، سرزمین‌ها یا نیروهایش. این قانون همچنین رئیس‌جمهور را ملزم می‌کند پیش از ورود نیروهای مسلح به درگیری یا موقعیت‌هایی با احتمال درگیری قریب‌الوقوع، با کنگره مشورت کند، هرچند بسیاری از رؤسای جمهور در گذشته از این الزام سر باز زده‌اند.

دولت ترامپ پیش از حملات آخر هفته به ایران، کنگره را مطلع نکرد و این اقدام با انتقاد شدید دموکرات‌ها و برخی جمهوری‌خواهان مواجه شد که آن را غیرقانونی و مغایر قانون اساسی دانستند. مقامات دولت ترامپ ادعا می‌کنند که قانون را نقض نکرده‌اند. پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، در کنفرانسی خبری اعلام کرد که کنگره پس از خروج امن هواپیماها مطلع شد و دولت الزامات اطلاع‌رسانی قانون اختیارات جنگی را رعایت کرده است. اما سناتور برنی سندرز این اقدام را «به‌شدت غیرقانونی» خواند و سناتور کریس مورفی تأکید کرد که هیچ رئیس‌جمهوری نمی‌تواند بدون مجوز کنگره علیه کشوری اقدام نظامی پیش‌دستانه کند.

پیش از این حملات، دموکرات‌های ارشد، از جمله چاک شومر، جک رید، مارک وارنر، پتی موری و کریس کونز، در بیانیه‌ای مشترک از عدم مشارکت کنگره در برنامه‌ریزی‌های دولت ترامپ انتقاد کرده و خواستار طرحی روشن با اهداف، تهدیدها، هزینه‌ها و جدول زمانی مشخص شده بودند. آن‌ها تأکید کردند که کنگره شریکی برابر در حفظ امنیت ملی است و مجوزی برای اقدام نظامی علیه ایران نداده است.

هفته گذشته، قانون‌گذاران در مجلس نمایندگان و سنا قطعنامه‌هایی برای محدود کردن اختیارات نظامی علیه ایران ارائه کردند. در مجلس نمایندگان، توماس ماسی (جمهوری‌خواه) و رو خانا (دموکرات) قطعنامه‌ای مشترک برای جلوگیری از «اقدامات خصمانه غیرمجاز» علیه ایران معرفی کردند که بیش از ۱۰ دموکرات از آن حمایت کرده‌اند. ماسی اعلام کرد که قانون اساسی به قوه مجریه اجازه اقدام جنگی یک‌جانبه علیه کشوری که به آمریکا حمله نکرده را نمی‌دهد. در سنا، تیم کین قطعنامه‌ای معرفی کرد که خواستار بحث و رأی‌گیری پیش از هر اقدام نظامی علیه ایران است و شاید این هفته به رأی گذاشته شود.

با این حال، موفقیت این قطعنامه‌ها نامعلوم است، زیرا بسیاری از جمهوری‌خواهان تمایلی به مخالفت با ترامپ ندارند. مایک جانسون، رئیس مجلس نمایندگان، از حملات حمایت کرده و تیم ترامپ در حال تلاش برای برکناری ماسی، یکی از منتقدان برجسته جمهوری‌خواه است که هشداری به دیگر منتقدان بالقوه محسوب می‌شود./ منبع