جنگی که میتواند جهان را در کام خود فرو ببرد
تشدید جنگ با ایران، خطر گسترش یک بحران جهانی را افزایش داده است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «جنگی که میتواند جهان را در کام خود فرو ببرد» نوشته دیوید فرنچ (David French) و منتشرشده در نیویورک تایمز (New York Times)، به بررسی مخاطرات راهبردی جنگ آمریکا و ایران میپردازد و استدلال میکند که نبود راهبردی روشن برای پایان درگیری، واشنگتن را در معرض تشدید بحران و گسترش جنگ به سطحی فراتر از منطقه قرار داده است. در ادامه، چکیده این مطلب آمده است.
تنش نظامی میان آمریکا و ایران وارد مرحلهای شده که مدیریت آن بیش از آغاز درگیری اهمیت یافته است. اختلافنظر در میان مقامهای امنیتی و نظامی آمریکا درباره نحوه ادامه جنگ، بیانگر آن است که دولت با مجموعهای از گزینههای دشوار و پرهزینه روبهرو شده است. از یک سو، تشدید عملیات نظامی میتواند دامنه درگیری را گسترش دهد و از سوی دیگر، ادامه وضعیت کنونی نیز خطر فرسایشیشدن جنگ و کاهش دستاوردهای سیاسی و نظامی آمریکا را به همراه دارد.
ریشه این بنبست در برآورد اولیه از ماهیت جنگ نهفته است. تصور اولیه بر این بود که حملات محدود هوایی، همراه با فشارهای سیاسی و اقتصادی، میتواند ساختار حاکمیت ایران را تضعیف کرده و زمینه تغییر رفتار یا حتی بیثباتی داخلی را فراهم کند. این محاسبه بر پایه این فرض شکل گرفته بود که فشار نظامی محدود، بدون نیاز به عملیات گسترده زمینی، برای تحقق اهداف سیاسی کافی خواهد بود. اما ادامه مقاومت ایران نشان داده که این ارزیابی با واقعیتهای میدانی فاصله داشته است.
در نتیجه، آمریکا اکنون با معضل نبود راهبرد جایگزین مواجه شده است. در شرایطی که حملات محدود به نتیجه مورد انتظار نرسیده، گزینه تشدید عملیات نیز با مخاطرات گسترده همراه است. افزایش حملات میتواند واکنش شدیدتر ایران و گسترش دامنه جنگ در منطقه را در پی داشته باشد، در حالیکه عقبنشینی یا پذیرش توافقی بدون تحقق اهداف اعلامشده نیز بهعنوان عقبگرد سیاسی و راهبردی تلقی خواهد شد.
همزمان، نشانههایی از نوسان در تصمیمگیریهای کاخ سفید نیز مشاهده میشود. اعلام آمادگی برای حملات جدید و سپس سخن گفتن از احتمال تعویق عملیات در صورت فراهمشدن زمینه توافق، بیانگر آن است که دولت آمریکا هنوز به جمعبندی مشخصی درباره مسیر آینده نرسیده است. این تغییرات مکرر در مواضع، فضای ابهام را تشدید کرده و بر پیچیدگی روند مدیریت بحران افزوده است.
در چنین شرایطی، خطر اصلی تنها ادامه درگیری میان ایران و آمریکا نیست، بلکه احتمال گسترش بحران به سطحی فراتر از منطقه است. هرگونه تشدید درگیری میتواند امنیت انرژی، تجارت جهانی و ثبات غربآسیا را تحت تأثیر قرار دهد و زمینه ورود بازیگران دیگر به بحران را فراهم سازد. از اینرو، هزینههای این جنگ صرفاً به دو طرف محدود نخواهد ماند و پیامدهای آن میتواند ابعاد بینالمللی پیدا کند.
در مجموع، ادامه وضعیت کنونی نشان میدهد که آغاز یک جنگ بدون طراحی مسیر خروج و بدون پیشبینی سناریوهای جایگزین، میتواند تصمیمگیران را در موقعیتی قرار دهد که هیچیک از گزینههای پیشرو مطلوب نباشد. در چنین فضایی، خطر گسترش بحران و تبدیل آن به منازعهای گستردهتر، بیش از هر زمان دیگری وجود دارد./منبع
