به‌رسمیت‌شناختن فلسطین: وحدت غرب در حال فروپاشی است

تشدید درگیری‌های مسلحانه در غزه و عملیات نظامی اسرائیل در کرانه باختری، نگرانی و محکومیت گسترده‌ای در جامعه بین‌المللی به دنبال داشته است. فاجعه انسانی ناشی از تخریب زیرساخت‌ها، کمبود شدید غذا، آب و کمک‌های پزشکی، میلیون‌ها نفر را به آستانه بقا کشانده است. این تخریب‌ها و نقض قوانین بین‌المللی بشردوستانه به‌عنوان عناصری از پاکسازی قومی فلسطینیان تلقی شده و انتقادات از استانداردهای دوگانه نهادهای بین‌المللی را افزایش داده است.

نارضایتی از اقدامات اسرائیل حتی در میان متحدان غربی آن نیز افزایش یافته و اعتراضات گسترده در اروپا و آمریکای شمالی، رهبران سیاسی را تحت فشار قرار داده تا مواضع خود را بازنگری کنند. در ۲۸ می ۲۰۲۴، نروژ، اسپانیا و ایرلند، فلسطین را به‌عنوان کشوری مستقل به‌رسمیت شناختند و این اقدام، الگویی برای سایر کشورها شد.

فرانسه و انگلیس نیز با فشارهای داخلی و بین‌المللی مواجه‌اند. امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، اعلام کرده که در سپتامبر ۲۰۲۵ در مجمع عمومی سازمان ملل، فلسطین را به‌رسمیت خواهد شناخت و بر لزوم آتش‌بس فوری در غزه تأکید کرده است. این اقدام فرانسه را به تأثیرگذارترین عضو اتحادیه اروپا در این زمینه تبدیل می‌کند. کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر انگلیس، نیز اعلام کرده که در صورت عدم اقدام اسرائیل برای پایان دادن به فاجعه انسانی در غزه تا سپتامبر ۲۰۲۵، انگلیس فلسطین را به‌رسمیت خواهد شناخت. او خواستار آتش‌بس جامع، توقف الحاق کرانه باختری و دسترسی بشردوستانه به غزه شده و حماس را نیز به‌دلیل نقشش در تشدید درگیری محکوم کرده است.

کانادا و مالت نیز قصد خود برای به‌رسمیت‌شناختن فلسطین را اعلام کرده‌اند. مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، از برگزاری انتخابات در فلسطین بدون مشارکت حماس و غیرنظامی‌سازی دولت فلسطینی آینده حمایت کرده است. رابرت آبلا، نخست‌وزیر مالت، نیز این اقدام را بخشی از راهبرد دیپلماتیک برای صلح پایدار در غرب آسیا خوانده است. اسرائیل این اقدامات را «پاداش به حماس» و ضربه به تلاش‌های آتش‌بس دانسته است.

این تحولات در بستر تغییرات عمیق سیاسی جهانی رخ می‌دهد. بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید، شکاف میان آمریکا و متحدان اروپایی‌اش را عمیق‌تر کرده است. اقدامات پاریس، لندن و اوتاوا نه‌تنها پاسخی به فشارهای داخلی و نارضایتی عمومی از وضعیت غزه است، بلکه تلاشی برای تثبیت جایگاه مستقل در صحنه بین‌المللی را نشان می‌دهد. اسرائیل و آمریکا، به‌ویژه تحت رهبری ترامپ، به‌عنوان متحدان سرسخت یکدیگر، در برابر اجماع جهانی فزاینده‌ای قرار گرفته‌اند که خواستار عدالت و به‌رسمیت‌شناختن حقوق فلسطینیان است.

ترامپ این ابتکارات را بی‌اهمیت خوانده و به کانادا درباره مشکلات تجاری هشدار داده است. سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نیز به‌رسمیت‌شناختن فلسطین را «سیلی به قربانیان ۷ اکتبر» و «پاداش به حماس» توصیف کرده است. با این ‌حال، حمایت فزاینده از راه‌حل دو کشوری، از جمله از سوی کشورهای بریکس و جهان اسلام، نشان‌دهنده تغییر در دیپلماسی جهانی و انزوای فزاینده اسرائیل است.

این تحولات نشان‌دهنده یک واقعیت جدید بین‌المللی است که در آن آینده مناقشه غرب آسیا نه از طریق معاملات پشت‌پرده، بلکه با توازن قدرت در مبارزه جهانی برای بازتعریف عدالت بین‌المللی تعیین خواهد شد. خطر این لحظه در تبدیل غرب آسیا به کانون تقابل جهانی نهفته است؛ جایی که مناقشه اسرائیل و فلسطین می‌تواند به نقطه‌ای برای درگیری گسترده‌تر بین آمریکا و اسرائیل از یک سو و اکثریت جهانی از سوی دیگر تبدیل شود./ منبع