یک معامله بزرگ با ونزوئلا
نیروی آمریکایی مادورو را برکنار نخواهد کرد، اما دیپلماسی آمریکا ممکن است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، مقالهای با عنوان «یک معامله بزرگ با ونزوئلا» به قلم فرانسیسکو رودریگز (Francisco Rodríguez) در فارن افرز (Foreign Affairs) منتشر شده است. این مقاله استدلال میکند که افزایش شدید قدرت نظامی آمریکا در دریای کارائیب (بزرگترین استقرار از زمان بحران موشکی کوبا در ۱۹۶۲) توسط دولت ترامپ، احتمالاً نه لزوما بهقصد حمله و سرنگونی نظامی حکومت نیکولاس مادورو، بلکه میتواند بهعنوان مقدمهای برای یک راهحل دیپلماتیک صورت گرفته باشد و این راهبرد شبیه به تاکتیک ترامپ یعنی «تشدید تنش برای مذاکره» است. نویسنده طرحی را پیشنهاد میکند که بهجای اصرار بر کنارهگیری فوری مادورو که ناموفق بوده است، بر میانجیگری برای یک «توافق همزیستی» متمرکز است که در آن، دو جناح حاکم و مخالف قدرت را بهطور تدریجی و معنادار تقسیم کرده و راه را برای اصلاحات نهادی طولانیمدت (۳ تا ۵ سال) و گذار دموکراتیک پایدار هموار سازند. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
استقرار گسترده نیروی دریایی آمریکا در نزدیکی سواحل ونزوئلا توسط دونالد ترامپ، اگرچه بهظاهر برای مقابله با مواد مخدر است، اما مقیاس آن نشاندهنده هدف واقعی سرنگونی مادورو است. با این حال، یک نمایش قدرت بدون تهاجم تمامعیار (که اجماع داخلی کمی برای آن وجود دارد) بعید است که حکومت مادورو را سرنگون کند. در عوض، این اقدام را باید در چارچوب راهبرد ثابت ترامپ یعنی «تشدید تنش برای مذاکره» (مشابه رویکردش در قبال کره شمالی، ناتو و تعرفهها) در نظر گرفت. اگر ترامپ بهجای تلاش برای شکست نظامی پرهزینه، از این اهرم برای پیشبرد یک توافق دیپلماتیک استفاده کند، میتواند به یک دستاورد مهم در سیاست خارجی دست یابد.
تلاشهای گذشته آمریکا (از تحریمهای سختگیرانه دوره اول ترامپ تا پیشنهادهای تسکین تحریمی دوره بایدن) در وادار کردن مادورو به کنارهگیری فوری، همگی شکست خوردهاند. راهحل مؤثر، میانجیگری برای یک «توافق همزیستی» است که هدف آن ترغیب دولت مادورو به دموکراتیزاسیون تدریجی و معنادار است. دههها تحقیقات علوم سیاسی نشان میدهد که این نوع «گذار توافقی»، یکی از پایدارترین مسیرها برای پایاندادن به حکومتهای اقتدارگرا است. ونزوئلا بهویژه به این گذار توافقی نیاز دارد؛ زیرا جامعه بهشدت دچار شکاف است و بدون توافق تقسیم قدرت، مخالفان ممکن است بهجای تشکیل یک دولت فراگیر، به انتقامجویی روی بیاورند و با توجه به نهادهای سیاسی «برنده همه چیز را میبرد» و حضور حامیان چاوز در ارتش، خطر جنگ داخلی طولانیمدت مشابه کلمبیا وجود دارد.
برای موفقیت، این توافق باید تضمین کند که هر دو جناح (دولت و مخالفان) در نهادهای سیاسی و قانونی اصلی کشور نمایندگی داشته باشند. این شامل سهمیههای تضمینشده برای مخالفان در نهادهایی مانند دیوان عالی کشور، شورای ملی انتخابات و نهادهای نظارتی کلیدی است. بهعنوان مثال، مخالفان باید حداقل هشت کرسی از بیست کرسی دیوان عالی را در اختیار داشته باشند. علاوه بر این، باید اصلاحات قانون اساسی برای کاهش قدرت قوه مجریه و حذف اختیار انحلال سایر قوا توسط مجمع قانون اساسی تصویب شود. این اصلاحات نهادی، که باید از طریق یک همهپرسی ملی فراگیر تأیید شوند، تضمین میکند که بازندگان انتخابات آینده مورد پیگرد قرار نگیرند.
گذار موفقیتآمیز به دموکراسی نیازمند فرآیندی طولانیمدت است. آمریکا میتواند با ارائه یک فرصت اجتنابناپذیر به هر دو طرف (چارچوب همزیستی با تضمینهای نهادی در ازای تهدید نظامی و کمک به بهبود اقتصادی)، زمینه را فراهم کند. این توافق بزرگ باید شامل آزادسازی فوری زندانیان سیاسی و توقف سوءاستفادههای حقوق بشری باشد. همچنین، دولت و مخالفان باید یک برنامه بازسازی اقتصادی با حمایت بینالمللی طراحی کنند و آمریکا باید تمام تحریمها را لغو کرده و در هماهنگی با صندوق بینالمللی پول (IMF) به ونزوئلا کمک مالی و فنی ارائه دهد. جدول زمانی انتخابات باید تدریجی باشد (ابتدا محلی، سپس منطقهای، پارلمانی و در نهایت ریاست جمهوری) و این فرآیند احتمالاً سه تا پنج سال طول خواهد کشید تا چارچوب نهادی جدید تحکیم شده و اقتصاد بهبود یابد./ منبع
