آنچه ترامپ در سازمان ملل گفت مهم بود؛ آنچه نگفت نیز مهم بود

رویکرد دولت ترامپ به سازمان ملل، میان انتقاد از چندجانبه‌گرایی و نیاز به حفظ همکاری بین‌المللی در نوسان است.

به گزارش اطلس دیپلماسی، مقاله‌ای با عنوان «آنچه ترامپ در سازمان ملل گفت مهم بود؛ آنچه نگفت نیز مهم بود» به قلم استر بریمر (Esther Brimmer)در شورای روابط خارجی آمریکا (Council on Foreign Relations) منتشر شده است و به بررسی سخنرانی ترامپ در مجمع عمومی سازمان ملل و رویکرد دولت او به این سازمان می‌پردازد. نویسنده استدلال می‌کند که با وجود انتقادهای شدید واشنگتن، نشانه‌ای از خروج کامل آمریکا از نظام سازمان ملل دیده نمی‌شود و آینده این همکاری به بازتعریف نقش سازمان در چند حوزه اصلی وابسته است. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.

در پنجمین سخنرانی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، آنچه او نگفت تقریباً به اندازه سخنانش اهمیت داشت. ترامپ این بار نیز بیشتر درباره منازعات بین‌المللی و ایران سخن گفت. او از امکان راندن جمهوری اسلامی ایران «به جهنم، بدون هیچ شانسی برای بقا» سخن گفت و افزود که رهبران ایران به توافق با آمریکا خواهند رسید.

پس از پرداخت بدهی آمریکا به سازمان ملل، دولت آمریکا ۷۲۵ میلیون دلار بابت حق عضویت معوق و ۱۰۲ میلیون دلار برای حفظ صلح پرداخت کرد. کشورهای عضو در صورت نپرداختن حق عضویت برای دو سال، حق رأی خود را از دست می‌دهند؛ آمریکا ۴.۲ میلیارد دلار بدهکار است. ترامپ پذیرفت که آمریکا منازعاتی را که مدعی حل آنها شد، کاملاً به‌تنهایی حل نکرده است و از همکاری با کشورهای حاضر و شورای امنیت تشکر کرد.

با وجود انتقاد شدید ترامپ از سازمان ملل و ترجیح او به دیپلماسی دوجانبه، سخنرانی‌اش تهدیدی برای خروج کامل آمریکا از این سازمان نبود. ضرورت راهبردی پایدار برای ترامپ ایجاب می‌کند که همکاری در سازمان ملل را با ابتکارها تکمیل کند. فعالیت سازمان ملل را باید در چهار حوزه صلح و امنیت، توسعه و پاسخ بشردوستانه، حقوق بشر و امور تنظیم‌گری دسته‌بندی کرد.

در حوزه صلح و امنیت، دولت ترامپ سازمان ملل را عمدتاً نهادی برای این حوزه می‌داند. در مقابل، خروج از سازمان جهانی بهداشت و کاهش کمک‌های توسعه‌ای و امدادرسانی، کاهش توجه به همکاری در حوزه رفاه افراد را نشان می‌دهد. جامعه بین‌المللی پس از جنگ سرد از دولت‌ها فراتر رفته و بخش خصوصی را نیز دربرمی‌گیرد؛ در حالی که دولت ترامپ دولت‌ها و ابزارهایی مانند قدرت نظامی و تحریم‌ها را در اولویت می‌داند.

در حوزه توسعه و پاسخ بشردوستانه، دولت ترامپ روند خروج آمریکا از سازمان جهانی بهداشت را آغاز کرد، حمایت از برنامه جهانی غذا را کاهش داد و آژانس توسعه بین‌المللی آمریکا را تعطیل کرد. با وجود اهمیت سلامت و توسعه، ترامپ به این حوزه‌ها اشاره نکرد و انتصاب لوک لیندبرگ، نامزد آمریکا، به ریاست اجرایی برنامه جهانی غذا چهار روز پیش از سخنرانی را یادآور نشد. یک آمریکایی از سال ۱۹۹۲ ریاست این برنامه را بر عهده داشته است.

در حوزه حقوق بشر، ترامپ از شورای حقوق بشر سازمان ملل انتقاد کرد و آمریکا در سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۲۵ از آن خارج شد. غیبت آمریکا هنگام ایجاد شورا در سال ۲۰۰۶ و خروج‌های بعدی، نقش دیپلماتیک آمریکا را در این نهاد کاهش داده است. در حوزه امور تنظیم‌گری، سازمان‌های تخصصی امور فراتر از صلاحیت ملی را مدیریت می‌کنند؛ اما انتقاد ترامپ از نقش تنظیم‌گر سازمان ملل نشان‌دهنده بی‌اعتمادی دولت او به این کارکردهاست.

دبیرکل بعدی سازمان ملل باید برای بازطراحی سازمان در این چهار حوزه همکاری کند؛ اقدامی دشوار به‌دلیل رقابت آمریکا و چین و فشار مالی. با وجود درخواست‌ها برای اصلاح یا کنار گذاشتن نظام سازمان ملل، برخی نهادها می‌توانند بازاندیشی یا سازمان‌دهی مجدد شوند، اما سازمانی بازساخت‌یافته بر پایه منشور موجود می‌تواند بنیانی برای آینده باشد. اصلاح این نظام نباید چشم‌انداز تعلق همه انسان‌ها به یک نظام جهانی مشترک را از میان ببرد./ منبع