آمریکا چگونه اهرم نفوذ خود را از دست می‌دهد، بدون آنکه متحدانش را از دست بدهد
متحدان آمریکا در حال ترک واشنگتن نیستند؛ آنها در حال ساختن گزینه‌های امنیتی هستند تا وابستگی خود به آمریکا را کاهش دهند.
به گزارش اطلس دیپلماسی، مقاله‌ای با عنوان «آمریکا چگونه اهرم نفوذ خود را از دست می‌دهد، بدون آنکه متحدانش را از دست بدهد» نوشته محب رحمان (Muhib Rahman) و ناظموس سکیب (Nazmus Sakib) در نشنال اینترست (National Interest) منتشر شده است و به بررسی روندی می‌پردازد که در آن متحدان آمریکا ضمن حفظ روابط با واشنگتن، در حال ایجاد ترتیبات دفاعی و امنیتی جایگزین هستند؛ روندی که وابستگی آنان را کاهش و توان چانه‌زنی‌شان در برابر آمریکا را افزایش می‌دهد. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
نگرانی اصلی ایالات متحده، ترک متحدانش بود؛ اما تغییر مهم‌تر بدون خروج هیچ کشوری در حال وقوع است. متحدان روابط خود با واشنگتن را حفظ می‌کنند، اما شرکای دیگری برای حمایت و بازدارندگی می‌سازند. نتیجه، فرسایش اهرم نفوذ آمریکا است.
نمونه تازه، توافق دفاعی مکه میان عربستان، پاکستان و ترکیه در روز ۷ آگوست است که حمله به یکی را حمله به هر سه تلقی می‌کند. این توافق منابع مکمل سه کشور را کنار هم می‌گذارد. هیچ‌یک روابط پیشین خود را کنار نگذاشته است. ترکیه در ناتو، عربستان در ارتباط نزدیک با آمریکا و پاکستان در شراکت با چین باقی مانده‌اند.
چنین ترتیباتی دیگر استثنایی نیست. فرانسه و لهستان در سال ۲۰۲۵ پیمان نانسی را امضا کردند و انگلیس و آلمان با پیمان کنزینگتون تعهدات کمک متقابل ایجاد کردند. انگلیس و لهستان نیز در می ۲۰۲۶ پیمان شراکت امنیتی و دفاعی تازه‌ای امضا کردند. این روابط مکمل ناتو هستند. با کاهش اعتماد به چندجانبه‌گرایی، ترتیبات دوجانبه مستقیم‌ترند.
برتری آمریکا پس از جنگ سرد بر نبود جایگزین قابل مقایسه استوار بود. تسلیحات آمریکایی همراه با آموزش، اطلاعات، لجستیک، پشتیبانی دیپلماتیک و تعهد حمایت نظامی عرضه می‌شد. وابستگی به واشنگتن دولت‌ها را محتاط می‌کرد. اکنون متحدان گزینه‌هایی برای کاهش وابستگی می‌سازند.
این روند در اروپا آشکار است. جنگ روسیه علیه اوکراین ترس از جنگ‌های بزرگ را بازگردانده و عدم قطعیت سیاسی در واشنگتن تعهدات آمریکا را محل بحث کرده است. اعضای ناتو هدف هزینه‌کرد ۵ درصد تولید ناخالص داخلی برای دفاع تا سال ۲۰۳۵ را پذیرفته‌اند و هزینه دفاعی متحدان اروپایی و کانادا در سال ۲۰۲۵ تقریباً ۲۰ درصد افزایش یافت. افزایش خوداتکایی و تولید داخلی تسلیحات نیز روابط تازه‌ای ایجاد کرده است. لهستان هم‌زمان روابط خود با بریتانیا و فرانسه را تعمیق می‌کند.
در غرب آسیا نیز عربستان با حفظ حمایت آمریکا، لایه‌های دیگری به امنیت خود افزوده است. توافق راهبردی با پاکستان در سپتامبر ۲۰۲۵ و پیمان مکه با ترکیه، شبکه‌ای مکمل ایجاد کرده است. عربستان می‌تواند از توان پاکستان، ترکیه و اروپا بهره ببرد، بدون کنارگذاشتن همکاری آمریکا. هیچ‌یک جایگزین آمریکا نیست، اما مجموع آنها هزینه فشار واشنگتن را کاهش می‌دهد.
این وضعیت هم‌سویی‌های ژئوپلیتیکی را پیچیده‌تر کرده است. دولت‌ها به‌جای انتخاب یک اردوگاه، چند شریک اختیار می‌کنند تا هیچ‌یک نتواند به‌سادگی شرایط خود را تحمیل کند. واشنگتن نیز در شکل‌گیری این روند نقش داشته؛ رؤسای‌جمهور هر دو حزب سال‌ها از متحدان خواسته‌اند هزینه کنند. اما متحدان توانمندتر، آزادی بیشتری برای مخالفت دارند.
تقسیم بار امنیتی لزوماً برای آمریکا بد نیست. اگر اروپا روسیه را بازدارندگی کند یا شرکای غرب آسیا از زیرساخت‌ها و مسیرهای دریایی دفاع کنند، واشنگتن منابع بیشتری خواهد داشت. با این حال، وابستگی امنیتی متحدان دارایی سیاسی بود. پیمان مکه این تغییر را نشان می‌دهد: هرچند چتر هسته‌ای پاکستان بر عربستان یا ترکیه اثبات نشده، احتمال درگیرشدن ظرفیت هسته‌ای پاکستان محاسبات دشمن را پیچیده می‌کند. گسترش ائتلاف‌ها می‌تواند بازدارندگی را تقویت کند، اما در صورت شکست آن، مسیرهای تازه‌ای برای تشدید بحران ایجاد می‌شود. آمریکا باید خود را با جهانی وفق دهد که نفوذش به اقناع، هماهنگی و جذابیت رابطه آمریکایی وابسته است./ منبع