پخش زنده اعدام نضال حسن، آمریکا را به ورطه بربریت میکشاند
پخش زنده اعدام نضال حسن، مجازات مرگ را به نمایش عمومی خشونت تبدیل میکند و اعتبار اخلاقی آمریکا را زیر سؤال میبرد.
به گزارش اطلس دیپلماسی یادداشتی با عنوان « پخش زنده اعدام نضال حسن، آمریکا را به ورطه بربریت میکشاند» به قلم مایکل توماسکی (Michael Tomasky)، منتشرشده در نشریه نیو ریپابلیک (The New Republic)، به بررسی پیشنهاد پیت هگست برای پخش زنده اعدام نضال حسن و پیامدهای اخلاقی، حقوقی و سیاسی آن میپردازد. محور اصلی یادداشت، تمایز میان اجرای حکم قضایی و تبدیل مرگ انسان به سرگرمی عمومی است؛ اقدامی که میتواند با کرامت انسانی و جایگاه حقوقی و اخلاقی آمریکا در تعارض قرار گیرد. در ادامه، چکیده این یادداشت را میخوانید.
پیشنهاد پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، برای پخش زنده اعدام نضال حسن، بحث درباره مجازات اعدام، حدود اختیارات دولت و مسئولیت اخلاقی حکومت در اجرای عدالت را بار دیگر مطرح کرده است. دونالد ترامپ هنوز تصمیم نهایی خود را درباره این پیشنهاد اعلام نکرده و اختیار تصمیمگیری را برای خود محفوظ دانسته است. بااینحال، طرح چنین ایدهای پرسشهایی جدی درباره مرز میان اجرای مجازات قضایی و تبدیل خشونت دولتی به نمایشی برای تماشاگران ایجاد کرده است.
نضال حسن، افسر سابق ارتش آمریکا، در پنجم نوامبر ۲۰۰۹ در پایگاه نظامی فورت هود در تگزاس به سوی افراد حاضر تیراندازی کرد. در این حمله ۱۳ نفر، از جمله یک زن باردار، کشته و ۳۲ نفر دیگر زخمی شدند. این واقعه از حملات مرگبار در تأسیسات نظامی آمریکا بود و حسن به اعدام محکوم شد. شدت جنایت و شمار قربانیان، واکنشهای گستردهای برانگیخت و پرونده او را به موضوعی حساس در بحثهای مربوط به مجازات کیفری تبدیل کرد. بااینحال، پذیرش حکم اعدام لزوماً به معنای تأیید پخش تلویزیونی آن نیست؛ زیرا مشروعیت مجازات و نحوه اجرای آن دو مسئله جداگانهاند.
مخالفت با پخش زنده اعدام بر این استدلال استوار است که مرگ یک انسان، حتی فردی محکوم به جنایتی هولناک، نباید به سرگرمی عمومی تبدیل شود. نمایش زنده اعدام میتواند اجرای حکم را از یک فرایند قضایی به رویدادی رسانهای تبدیل کند که در آن خشونت، هیجان و تماشاگرپسندی بر مفهوم عدالت غلبه میکنند. چنین رویکردی این خطر را دارد که مجازات نه بهعنوان نتیجه رسیدگی قضایی، بلکه بهعنوان ابزاری برای نمایش قدرت حکومت و برانگیختن احساسات عمومی عرضه شود.
تاریخ آمریکا نمونهای از پیامدهای اعدام علنی را در خود دارد. در اوت ۱۹۳۶، رینی بتیا در شهر اوونزبورو ایالت کنتاکی به دار آویخته شد. حدود ۲۰ هزار نفر برای تماشای اعدام گرد آمدند و فروشندگان مواد غذایی و نوشیدنی در محل حضور داشتند. برخی تماشاگران برای دید بهتر از تیرهای برق بالا رفتند و والدین کودکان خود را بلند کردند تا صحنه را ببینند. رسانهها نیز این رویداد را بهطور گسترده پوشش دادند. واکنشها به این نمایش عمومی سرانجام به ممنوعیت اعدام علنی در کنتاکی انجامید. هرچند درباره اینکه اعدام بتیا آخرین مورد در آمریکا بوده یا اعدام دیگری در میزوری در سال ۱۹۳۷ نیز انجام شده است، اختلافهایی وجود دارد، این دوره نقطه عطفی در فاصلهگرفتن از مجازاتهای نمایشی به شمار میرود.
در دهههای بعد، کشورهای دیگری نیز اعدام علنی را کنار گذاشتند. بریتانیا در سال ۱۸۶۸ این رویه را ممنوع کرد و فرانسه در سال ۱۹۳۹ به آن پایان داد. بر اساس آمار عفو بینالملل درباره سال ۲۰۲۵، ایران و افغانستان تنها کشورهایی بودند که در آن سال اعدام علنی اجرا کردند؛ بهترتیب با ۱۱ و شش مورد. قرارگرفتن آمریکا در کنار این کشورها، در صورت اجرای پیشنهاد پخش زنده، میتواند با ادعاهای واشنگتن درباره حمایت از حقوق بشر و تمایز نظام سیاسی آن از حکومتهای اقتدارگرا در تعارض قرار گیرد.
هگست برای دفاع از پیشنهاد خود به ذهنیت دوران جنگ جهانی دوم و ضرورت پیروزی اشاره کرده است. اما این استدلال، تفاوت میان عملیات نظامی علیه دشمن در جنگ و مجازات فرد محکوم در چارچوب نظام قضایی را نادیده میگیرد. پیروزی بر فاشیسم را نمیتوان با تبدیل اعدام به نمایش تلویزیونی همسنگ دانست. همچنین، اختلاف بر سر نحوه توصیف حمله فورت هود نشان میدهد که پرونده از ابتدا با مناقشات سیاسی درباره تروریسم و مسئولیت نهادهای دولتی همراه بوده است. باراک اوباما شخصاً عبارت «خشونت در محیط کار» را برای توصیف این حمله به کار نبرده بود؛ این طبقهبندی ابتدا از سوی وزارت دفاع استفاده شد و بعدها تغییر کرد.
احتمال پخش زنده اعدام در سوم دسامبر، در دوره آغاز مناسبت مذهبی ادونت در تقویم مسیحی، بُعد نمادین دیگری نیز دارد؛ دورهای که با مفاهیم امید و صلح پیوند خورده است. تبدیل چنین رویدادی به برنامهای قابل تماشا ممکن است به عادیشدن خشونت دولتی و شکلگیری تجمعهایی برای تماشای مرگ بینجامد.
در نهایت، مسئله فقط موافقت یا مخالفت با مجازات اعدام نیست، بلکه به حدود اخلاقی قدرت حکومت و شیوه اجرای عدالت مربوط میشود. پخش زنده اعدام میتواند مرز میان مجازات قضایی و سرگرمی خشونتآمیز را مخدوش کند و پیامدهایی برای فرهنگ عمومی، کرامت انسانی و اعتبار اخلاقی آمریکا داشته باشد. تصمیم نهایی دولت در این زمینه نشان خواهد داد که آیا اجرای عدالت همچنان از تبدیل رنج و مرگ انسان به نمایش عمومی متمایز خواهد ماند یا خیر./ منبع