جنگ لهستان در دو جبهه داخلی و خارجی

در دو سال گذشته، لهستان چه از نظر لجستیک، چه از نظر کمک‌های نظامی و چه در عرصه دیپلماسی، یکی از مهم‌ترین حامیان اوکراین در جنگ علیه روسیه بوده است. ورشو با تبدیل‌شدن به کریدور اصلی ارسال تسلیحات و کمک‌های بشردوستانه و با صرف حدود چهل میلیارد یورو برای پشتیبانی از کی‌یف، خود را ستون فقرات پاسخ غرب به تجاوز روسیه معرفی کرده است. افزون بر این، توافقات امنیتی دوجانبه با اوکراین، مشارکت فعال در «گروه تماس دفاعی» و اعمال تحریم‌ها علیه مسکو، جایگاه لهستان را به‌عنوان یک بازیگر کلیدی در امنیت اروپا تثبیت کرده است.

با این حال، پشت این تصویر قدرتمند، تناقض‌ها و مشکلاتی نهفته است. ورشو به‌رغم حمایت گسترده، قاطعانه اعزام نیروهای رزمی به اوکراین را رد کرده است. این موضع به‌دلایل گوناگون اتخاذ شده است. نخست، لهستان اعزام محدود نیرو را اقدامی نمادین و ناکافی می‌داند که ممکن است بازدارندگی واقعی علیه روسیه را تضعیف کند. دوم، این کشور که نزدیک‌ترین عضو غیرهسته‌ای ناتو به روسیه است، از استقرار سامانه‌های موشکی روسیه در کالینینگراد گرفته تا حضور نیروهای روسی در بلاروس، خود در معرض تهدید مستقیم قرار دارد. سوم، ورشو نگران است که هرگونه تعهد نظامی مستقیم به اوکراین باعث تضعیف طرح‌های دفاعی ناتو برای شرق اروپا شود. چهارم، وابستگی لهستان به تعهد امنیتی ایالات متحده (که در دوران دوم ریاست‌جمهوری ترامپ کمرنگ‌تر شده) عامل محدودکننده دیگری است. در نتیجه، این امتناع به‌عنوان نشانه کاهش تعهد لهستان به اوکراین تلقی گشته و موجب تردید در میان متحدانش شده است.

در جبهه داخلی، بحران حضور طولانی‌مدت پناهجویان اوکراینی و فرسایش حمایت عمومی از آن‌ها، جریان دارد. در سال ۲۰۲۲، دوسوم مردم لهستان از ماندن اوکراینی‌ها استقبال می‌کردند، اما در سال ۲۰۲۵، این رقم به کمتر از نصف کاهش یافته و اکثریت قاطع با اعزام سربازان لهستانی به اوکراین مخالف‌اند. همین تغییر افکار عمومی در انتخابات ریاست‌جمهوری اخیر بازتاب یافت و در نتیجه، رقابت میان رافال ترزاکوفسکی و کارول ناوروتسکی، هر دو را به اتخاذ مواضع محدودکننده در قبال اوکراینی‌ها سوق داد. پیروزی ناوروتسکی و وتوی او بر تمدید کمک‌های رفاهی به مهاجران اوکراینی نه تنها شکاف اجتماعی را عمیق‌تر کرد، بلکه ابزار جدیدی برای قطبی‌سازی سیاست داخلی شد.

این دوگانگی یعنی حمایت خارجی از اوکراین و مقاومت داخلی در قبال اوکراینی‌ها، لهستان را گرفتار جنگ در دو جبهه خارجی علیه تهدید روسیه و جبهه داخلی برای بقا و انسجام سیاسی کرده است. در عمل، ناهماهنگی میان نخست‌وزیر و رئیس‌جمهور، پیام‌های متناقض درباره سیاست اوکراین و غیبت در نشست‌های مهم اروپایی، باعث سردرگمی متحدان و کاهش اعتبار لهستان شده است.

در نهایت، لهستان به‌رغم داشتن دلایل راهبردی معتبر برای برخی تصمیم‌هایش، به‌دلیل ناتوانی در مدیریت سیاست داخلی و ارائه پیام روشن به متحدان، در حال از‌دست‌دادن موقعیت خود به‌عنوان رهبر پاسخ غرب به روسیه است. این وضعیت در حساس‌ترین مقطع امنیتی اروپا از زمان جنگ سرد، خطری مضاعف برای انسجام غرب محسوب می‌شود و می‌تواند هزینه‌های ژئوپولیتیکی سنگینی برای لهستان به‌همراه داشته باشد./ منبع