چرا عربستان صادرات نفت تحریمی روسیه را جبران نمی‌کند؟

عربستان و متحدانش در اوپک پلاس، در پی تحریم‌های روز ۲۲ اکتبر آمریکا علیه روسنفت و لوک اویل (که مجموعاً حدود سه میلیون بشکه در روز صادرات دارند)، تصمیم گرفتند که همکاری با روسیه را بر افزایش تولید نفت برای جبران کسری عرضه روسیه ترجیح دهند. در نشست اخیر روز ۲ نوامبر، اوپک پلاس با افزایش ۱۳۷ هزار بشکه در روز موافقت کرد، اما به پیشنهاد روسیه، افزایش تولید را برای سه ماه اول سال ۲۰۲۶ متوقف کرد. این توقف به عربستان اجازه می‌دهد تا تأثیر تحریم‌ها بر صادرات روسیه را ارزیابی کند و از کاهش قیمت‌ها در سه ماهه اول که معمولاً تقاضا کند می‌شود، جلوگیری کند. قیمت نفت برنت تاکنون در محدوده ۶۰ تا ۶۵ دلار در هر بشکه ثابت مانده است.

انگیزه اصلی ریاض برای عدم افزایش تولید و ربودن سهم بازار روسیه، جلوگیری از وقوع مازاد عرضه بزرگ پیش‌بینی شده در سال ۲۰۲۶ است. آژانس بین‌المللی انرژی مازاد عرضه تا چهار میلیون بشکه در روز را برای سال ۲۰۲۶ تخمین زده بود، که ناشی از افزایش تولید اوپک پلاس و رشد قوی تولید در قاره آمریکا (به‌ویژه آرژانتین، برزیل و ایالات متحده) است. ریاض برای تأمین بودجه دولت به قیمت‌هایی بالاتر از ۹۰ دلار نیاز دارد و در این شرایط، ترجیح می‌دهد از کاهش عرضه روسیه استفاده کند تا از افت بیشتر قیمت‌ها جلوگیری کرده و یک کف قیمتی (حدود ۶۰ دلار برای برنت) را حفظ کند.

حفظ اتحاد اوپک پلاس با روسیه برای عربستان یک هدف بلندمدت حیاتی است. این اتحاد که پس از یک جنگ قیمت دوساله در سال ۲۰۱۶ شکل گرفت، برای مدیریت عرضه و ثبات بازار ضروری است. عربستان می‌داند که آمریکا احتمالاً در سال آینده، اگر روسیه در مورد آتش‌بس در اوکراین اندکی سازش کند، تحریم‌ها را کاهش خواهد داد. اگر ریاض اکنون اتحاد خود با مسکو را بشکند، پس از کاهش تحریم‌ها و بازگشت نفت روسیه به بازار، دیگر مکانیزم هماهنگی برای مدیریت عرضه وجود نخواهد داشت و خطر جنگ قیمت و سهم بازار دیگری میان این دو تولیدکننده بزرگ وجود خواهد داشت که قیمت‌ها را به‌شدت کاهش می‌دهد.

امتناع ریاض از افزایش تولید، خطر خشم و تلافی‌جویی ترامپ (مانند اعمال تعرفه‌های سنگین، محدودیت در صادرات تراشه‌های هوش مصنوعی، یا کاهش روابط دفاعی) را افزایش می‌دهد؛ به‌ویژه در آستانه دیدار روز ۱۸ نوامبر محمد بن سلمان با ترامپ در واشنگتن. با این حال، تمرکز ترامپ بر سایر مسائل غرب آسیا (مانند جلب حمایت عربستان برای نیروی حافظ صلح غزه و توافق پیمان ابراهیم با اسرائیل) ممکن است توانایی او را برای مجازات ریاض محدود کند. در نهایت، با راهبرد فعلی، عربستان می‌تواند قیمت نفت را در محدوده فعلی حفظ کند و از بازگشت آشفته نفت روسیه در آینده، که می‌توانست منجر به رقابت مجدد برای سهم بازار در پالایشگاه‌های چین، هند و ترکیه شود، جلوگیری نماید./ منبع