سامانه دفاع موشکی گنبد طلایی تا پایان دوره ترامپ تکمیل نخواهد شد

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، اخیراً اعلام کرده است که سامانه دفاع موشکی فضا بنیاد موسوم به «گنبد طلایی» (Golden Dome)  تا پیش از پایان دوره ریاست‌جمهوری او عملیاتی خواهد شد. با این حال، به نقل از دو منبع مطلع در پنتاگون، این سامانه پیش از پایان سال ۲۰۲۸ تنها در شرایط آزمایشی و ایده ‌آل قابل بهره ‌برداری خواهد بود، و نه به ‌صورت عملیاتی و کامل.

ترامپ این برنامه را در هفته گذشته و در دفتر بیضی کاخ سفید معرفی کرد و اعلام کرد که فرماندهی اجرای آن به نیروی فضایی ایالات متحده به رهبری ژنرال مایکل گوتلاین (Gen. Michael Guetlein) سپرده شده است. وی ابراز امیدواری کرد که این پروژه پیش از پایان دوره‌اش به ‌طور کامل به بهره ‌برداری برسد. با این حال، اطلاعات موجود در برنامه اجرایی پنتاگون نشان می‌دهد که پروژه مذکور در چند مرحله و به ‌صورت تدریجی اجرا خواهد شد، نه به‌طور کامل و یک ‌باره.

در گام نخست، تمرکز اصلی بر ادغام سامانه‌های داده‌ای و ارتباطی است و توسعه سلاح‌های فضا بنیاد در مراحل بعدی قرار دارد. به گفته منابع آگاه، در بهترین حالت طی ۱۸ ماه آینده ممکن است چارچوب اولیه‌ای برای ایجاد شبکه‌ای نظامی متشکل از ماهواره‌ها و سامانه‌های ارتباطی فضایی شکل گیرد که بتواند صدها موشک ورودی به خاک آمریکا را رصد کند.

با این حال، در آن مرحله نیز هنوز امکان رهگیری و انهدام موشک‌ها از طریق سلاح‌های فضایی فراهم نخواهد بود. در صورت وقوع حمله، تنها گزینه عملیاتی آمریکا استفاده از حدود ۴۰ سامانه دفاعی پاتریوت مستقر در آلاسکا و کالیفرنیا خواهد بود که برای رهگیری موشک‌های قاره ‌پیما به کار گرفته می‌شوند.

پیش‌بینی می‌شود تا پایان دوره ترامپ، شبکه‌ای از حسگرها و سامانه‌های ارتباطی فضایی مستقر شود و تلاش‌هایی برای ادغام آن با تسلیحات فضایی در حال توسعه آغاز گردد، اما توانایی رهگیری موشک از فضا همچنان تحقق ‌نیافته باقی خواهد ماند. یکی از مؤلفه‌های اصلی این سامانه، وابستگی شدید به شرکت اسپیس ‌ایکس متعلق به ایلان ماسک است. این شرکت در حال توسعه سامانه‌ای پیشرفته به نام «شناسایی هدف متحرک هوایی» (aerial moving target identifier) است که نمونه‌های اولیه آن در دوره ریاست‌جمهوری بایدن در اختیار وزارت دفاع قرار گرفت.

مفهوم محوری سامانه گنبد طلایی، شناسایی و انهدام موشک‌های بالستیک در بازه‌ای میان ۳۰ ثانیه تا دو دقیقه پس از پرتاب، موسوم به مرحله «تقویت اولیه» (boost phase) است؛ زمانی که امضای حرارتی موشک بیشترین شدت را دارد. با این حال، فناوری لازم برای شلیک موشک از فضا و ورود آن به جو زمین با سرعت و قدرت کافی برای انهدام موشک بالستیک، همچنان در مرحله توسعه است و تا سال‌ها قابل ‌اتکا نخواهد بود.

در مقابل این واقعیت‌ها، کاخ سفید از اظهارنظر در این زمینه خودداری کرده است. اما سخنگوی پنتاگون، شان پارنل (Sean Parnell)، در بیانیه‌ای رسمی اعلام کرده است که وزارت دفاع «جزئیات فنی خاص مربوط به قابلیت‌ها یا راهبردهای تملک سامانه‌های پیشرفته را به‌صورت علنی منتشر نخواهد کرد.»

دو منبع آگاه همچنین تخمین زده‌اند که هزینه کلی این پروژه حدود ۱۷۵ میلیارد دلار خواهد بود. بر اساس اطلاعات بودجه‌ای پنتاگون، برای سال ۲۰۲۶ حدود ۱۷.۶ میلیارد دلار، برای ۲۰۲۷ حدود ۵۰ میلیارد دلار، و برای ۲۰۲۸ نزدیک به ۱۰۰ میلیارد دلار اختصاص داده شده است. این در حالی است که اگر ترامپ بخواهد قابلیت رهگیری ۱۰۰ موشک بالستیک را فراهم کند، مستلزم استقرار هزاران ماهواره خواهد بود که باید هر چند سال یک ‌بار نیز تعویض شوند؛ امری که هزینه‌هایی بسیار سنگین به‌دنبال دارد./ منبع