روسیه در حال آزمودن ظرفیت ناتو برای جنگ است

از منظر سیاست خارجی عقلانی، ورود روسیه به جنگی مستقیم با ناتو بسیار بعید است، زیرا برتری نظامی ناتو به‌مراتب بیشتر است. با این حال، انگیزه‌های غیرعقلانی و ملاحظات سیاست داخلی می‌توانند رهبری روسیه را به سمت تقابل بیشتر سوق دهند، همان‌گونه که روندهای اخیر نشان می‌دهند.

از سال ۲۰۱۴، دستاوردهای نظامی و توسعه‌طلبانه به بخشی اساسی از مشروعیت و ثبات قدرت ولادیمیر پوتین تبدیل شده‌اند. در صورت پیروزی در جنگ اوکراین یا حتی رسیدن به آتش‌بس با دستاوردهای سرزمینی پایدار برای روسیه، این احتمال وجود دارد که دولت پوتین جامعه نظامی‌شده روسیه را به‌سوی هدف جدیدی سوق دهد.

در این راستا، پروازهای اخیر پهپادهای روسی نه‌تنها بخشی از عملیات تحریک‌آمیز، بلکه مرتبط با تغییرات سیاسی احتمالی در آمریکا در سال ۲۰۲۵ است. کاهش اطمینان نسبت به حمایت کامل آمریکا از اروپا و آشفتگی در سیاست واشنگتن نسبت به مسکو، هم به افزایش ترس اروپا از تشدید درگیری و هم به جسارت بیشتر روسیه دامن زده است.

هرچند روسیه تلاش دارد چنین وانمود کند که حمله قریب‌الوقوع است، اما تا زمانی که جنگ در اوکراین ادامه دارد و کرملین در آن به پیروزی نرسیده، حمله مستقیم به یکی از کشورهای عضو ناتو بعید به نظر می‌رسد؛ چراکه این اقدام به معنای ورود به جنگی در دو جبهه خواهد بود. در عوض، اگر روسیه نوعی پیروزی در اوکراین به دست آورد، خطر تشدید تنش‌ها در کشورهای بالتیک، به‌ویژه در مرزهای استونی و لیتوانی، افزایش می‌یابد. کرملین، در چنین شرایطی، ممکن است با تکیه بر موفقیت و بسیج بالای نظامی، وسوسه شود اراده ناتو را به‌طور مستقیم بیازماید. تنها راه فروکش کردن بلندپروازی‌های توسعه‌طلبانه روسیه، شکست آشکار در اوکراین به‌همراه بحرانی اقتصادی-اجتماعی در داخل این کشور خواهد بود.

روسیه اکنون در حال اجرای جنگ روانی علیه کشورهای عضو ناتو است. این اقدام واکنشی به شکست‌های نظامی در جنگ اوکراین و پیامدهای داخلی آن برای روسیه است. از آنجا که جبهه جنگ دچار رکود است و در پشت جبهه اوکراین نیز نشانه‌ای از ناامیدی دیده نمی‌شود، مسکو تلاش می‌کند با روش‌هایی غیرمستقیم، از جمله ارعاب، تحریک و ایجاد تفرقه، حمایت غرب از اوکراین را تضعیف کند.

این راهبرد ادامه سنت شوروی در استفاده از تاکتیک «تشدید برای کاهش تنش» است. مسکو با افزایش ریسک، در پی آن است که صفوف کشورهای حامی اوکراین را گیج، منفعل یا منقسم کند. یکی دیگر از اهداف این اقدامات، آزمودن انسجام ناتو در سایه تغییرات احتمالی در سیاست آمریکا است. تاکنون واکنش ناتو به این تحریکات روسیه ضعیف بوده و این امر نشان می‌دهد که غرب هنوز از این آزمون سربلند بیرون نیامده است./ منبع