شکستن محاصره یمن از مسیر بابالمندب
فرود هواپیمای ایرانی، موازنه قدرت در آسمان یمن را تغییر داد.
به گزارش اطلس دیپلماسی، مطلب «شکستن محاصره یمن از مسیر بابالمندب»، تهیه گروه سیاست و بینالملل و منتشرشده در روزنامه فرهیختگان، فرود موفق یک هواپیمای ایرانی در الحدیده را نشانهای از تضعیف محاصره هوایی یمن، افزایش توان بازدارندگی صنعا و ناکامی تلاش عربستان برای قطع ارتباط مستقیم تهران و انصارالله ارزیابی میکند. در ادامه، چکیده این مطلب آمده است.
فرود یک هواپیمای ایرانی در فرودگاه الحدیده، پس از حمله جنگندههای سعودی به فرودگاه صنعا، به نقطه تازهای در رویارویی بر سر محاصره یمن تبدیل شد. این پرواز حامل شماری از شهروندان یمنی، بیماران و یک هیئت رسمی بود و ابتدا قرار بود در صنعا فرود آید. حمله به باند فرودگاه، مسیر هواپیما را تغییر داد، اما خلبان با حرکت بهسوی غرب یمن، پرواز را در الحدیده به پایان رساند. همزمان، پدافند یمن با جنگندههای مهاجم درگیر شد و زمینه فرود امن هواپیما را فراهم کرد. پس از این تحول، نیروهای یمنی درباره پاسخ به حمله هشدار دادند و اندکی بعد عربستان از هدف قرار گرفتن وزارت دفاع خود با موشکهای بالستیک خبر داد.
اهمیت این رخداد تنها به موفقیت یک پرواز محدود نیست. یمن از سال ۱۳۹۴ با محدودیتهای گسترده زمینی، دریایی و هوایی روبهرو بوده و کنترل مسیرهای ورودی آن همواره یکی از ابزارهای اصلی فشار نظامی و سیاسی ائتلاف به رهبری عربستان بوده است. موقعیت این کشور در مجاورت بابالمندب، که دریای سرخ را به خلیج عدن و مسیرهای اصلی تجارت و انرژی متصل میکند، سبب شده استقلال سیاسی صنعا مستقیماً با رقابت قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای پیوند بخورد.
فرود هواپیمای ایرانی نشان داد که تسلط پیشین عربستان بر آسمان یمن دیگر مطلق نیست. در سالهای نخست جنگ، هواپیماهای امدادی ایران بارها با تهدید جنگندههای ائتلاف مجبور به بازگشت یا تغییر مسیر شدند. اکنون افزایش توان پدافندی یمن، هزینه ممانعت از پروازها را بالا برده و امکان حفظ ارتباط هوایی با مناطق تحت کنترل انصارالله را تقویت کرده است. انتخاب الحدیده نیز اهمیت راهبردی دارد؛ زیرا ثابت کرد حمله به فرودگاه صنعا لزوماً به قطع کامل ارتباط هوایی یمن منجر نمیشود و زیرساختهای جایگزین میتوانند بخشی از فشار محاصره را خنثی کنند.
از این منظر، پرواز مزبور همزمان واجد معنای انسانی، سیاسی و نظامی بود: بازگرداندن مسافران و بیماران، نمایش رابطه مستقیم تهران و صنعا و آزمون عملی توان پدافندی یمن. واکنش آینده ریاض تعیین خواهد کرد که این حادثه به تثبیت یک مسیر ارتباطی تازه میانجامد یا به بهانهای برای تشدید حملات بدل میشود.
این تحول در سطح منطقهای، با تلاش آمریکا برای محدودکردن پیوند ایران با متحدانش ارتباط دارد. ادامه رفتوآمد مستقیم میان تهران و صنعا نشان میدهد که فشار نظامی و محاصره هنوز نتوانسته شبکه روابط منطقهای ایران را از کار بیندازد. در مقابل، ورود دوباره عربستان به درگیری مستقیم با یمن، خطر فعالشدن جبهه بابالمندب و گسترش بحران به دریای سرخ را افزایش میدهد.
پیام اصلی این رخداد، تغییر تدریجی موازنه بازدارندگی است. یمن از موضوعی تحت مدیریت امنیتی عربستان، به بازیگری تبدیل شده که میتواند در برابر فشار هوایی واکنش نشان دهد، مسیرهای ارتباطی خود را حفظ کند و با استفاده از موقعیت جغرافیاییاش هزینههای منطقهای درگیری را افزایش دهد. بااینحال، تشدید تقابل هوایی و موشکی میتواند دستاوردهای سیاسی را به دور تازهای از جنگ تبدیل کند و امنیت کشتیرانی، تجارت و انرژی در بابالمندب را با تهدید بیشتری روبهرو سازد.
./منبع
