ناتو برای جنگ آماده نیست

در ماه سپتامبر سال ۲۰۲۵، طی حمله‌ای هوایی از سوی روسیه به اوکراین، بیش از بیست پهپاد روسی وارد حریم هوایی لهستان شدند. این رخداد سبب شد تا ناتو برای انهدام این اهداف ارزان‌قیمت، جنگنده‌های چندمیلیون یورویی اف ۱۶ و اف ۳۵، بالگردهای نظامی و سامانه‌های پدافندی پاتریوت را به کار گیرد. اما اوضاع نشان داد که هزینه‌های کلان نظامی غرب نیز در برابر تهدیدهای ساده کارایی کامل ندارد. چند روز بعد، پهپادهای ناشناس در نروژ، دانمارک و آلمان موجب تعطیلی فرودگاه‌ها و خسارات میلیون‌یورویی شدند و در بلژیک نیز در نزدیکی پایگاه‌های نظامی مشاهده شدند. رسانه‌های اروپایی پر از گمانه‌زنی درباره مسیر بعدی حملات احتمالی روسیه شد؛ از رومانی تا لهستان و کشورهای بالتیک، احساس ناامنی در سراسر مرز شرقی اتحادیه اروپا گسترده است.

در چنین شرایطی پرسش اصلی این است که ناتو با فناوری پیشرفته خود تا چه حد قادر به مهار پیشروی دشمن است. جنگ اوکراین نشان داده که فناوری مدرن به‌تنهایی پاسخگو نیست. روسیه در سایه نظامی اقتدارگرا با نیروهایی که بیش از دشمن از فرماندهی خود می‌ترسند، از پایداری بالایی برخوردار است. شیوه‌های سنتی نبرد دیگر کارآمد نیستند و جبهه اوکراین صحنه آزمایشی برای راهبردهای نوین شده است. اوکراینی‌ها برای مقابله با روسیه از پهپاد بهره گرفتند. خطوط مقدم اکنون به زمین سوخته‌ای بدل شده که حرکت تانک و پیاده‌نظام در آن ممکن نیست؛ نیروهای روسی شبانه با تیم‌های دو یا سه‌نفره پیشروی می‌کنند و تلفات دو طرف به هزاران نفر در هفته می‌رسد.

سؤال دیگر آن است که آیا اروپا آمادگی چنین جنگی را دارد یا خیر؟ نظرسنجی گالوپ نشان می‌دهد در لهستان تنها ۴۵ درصد مردم، در اسپانیا ۲۹ درصد، در آلمان ۲۳ درصد و در ایتالیا ۱۴ درصد حاضرند داوطلبانه از کشور خود دفاع کنند؛ میانگین اتحادیه اروپا ۳۲ درصد است. خود اوکراین نیز پس از سه سال جنگ با کمبود شدید نیرو مواجه است؛ اعزام اجباری سرباز با نارضایتی عمومی روبه‌روست و فرار از خدمت رایج شده است. کمبود نیرو حتی با تسلیحات غربی توان اوکراین را در حفظ خطوط یا اجرای عملیات تهاجمی کاهش داده است. نیروهای فعال متحدان اروپایی ناتو حدود ۵/۱ میلیون نفر هستند که در مقایسه با ارتش هشت‌صدهزارنفری اوکراین و نیروی ششصدهزارنفری روسیه چندان برتری ندارد. در صورت گسترش جنگ، مشخص نیست چه کشورهایی واقعاً نیرو به جبهه شرقی اعزام خواهند کرد و آیا اختلافات داخلی موجب فلج‌شدن یا فروپاشی ناتو می‌شود یا خیر.

اروپا برای ایجاد امنیت نسبی تنها دو گزینه دارد: یا با صرف تریلیون‌ها یورو توان نظامی خود را به‌سرعت گسترش دهد، یا با حمایت مالی و تسلیحاتی کامل از اوکراین، تجاوز روسیه را متوقف کند. زلنسکی اعلام کرده کشورش سالانه به شصت میلیارد دلار برای دفاع نیاز دارد؛ باری سنگین برای غرب، اما ناچیز در برابر هزینه‌هایی که اوکراین در قالب تلفات انسانی، تخریب زیرساخت و از‌دست‌دادن سرزمین می‌پردازد. هر روزی که اروپا در تردید می‌گذراند، خطر گسترش جنگ به غرب بیشتر می‌شود و تنها تصمیم‌گیری سریع می‌تواند از وقوع فاجعه جلوگیری کند./ منبع