چرا اسرائیل ممکن است مجبور به پایان‌دادن به ابهام هسته‌ای خود به‌خاطر ترکیه شود

در ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۵، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اعلام کرد که علاوه بر استقبال از رجب طیب اردوغان، همتای ترکیه‌ای خود، در ۲۵ سپتامبر، قصد دارد درباره چندین قرارداد نظامی از جمله فروش هواپیماهای جنگی مدرن‌شده اف-۱۶ و اف-۳۵ با او مذاکره کند. این تصمیم ترامپ نه از نظر مالی و نه از نظر راهبردی منطقی نیست. با وجود قرارداد چند میلیارد دلاری برای شرکت‌های هواپیماسازی، ترکیه سابقه مهندسی معکوس فناوری‌های نظامی را دارد و این قرارداد می‌تواند به رقابتی‌شدن صنعت نظامی ترکیه منجر شود. کمک ترامپ به ارتش ترکیه را باید از نظر راهبردی به تصمیم بیل کلینتون برای فروش فناوری پیشرفته ماهواره به چین شبیه دانست.

همچنین، تصمیم ترامپ برای تقویت اردوغان از نظر راهبردی بسیار نامعقول است؛ به‌ویژه با توجه به اینکه ترکیه از هواپیماهای اف-۱۶ خود برای بمباران روستاهای کرد در سوریه و عراق و نقض تقریباً روزانه حاکمیت قبرس استفاده کرده است. همچنین گزارش‌ها حاکی از آن است که اف-۱۶های ترکیه در سال ۲۰۲۰ به مواضع ارمنستان در جریان حمله جمهوری آذربایجان به قره‌باغ کوهستانی حمله کرده‌اند. مسلح کردن ترکیه توسط ترامپ در شرایطی که اردوغان مکرراً اسرائیل را تهدید می‌کند و از حماس حمایت می‌کند، به‌مثابه چراغ سبز و تشویق رفتار اوست. این وضعیت را می‌توان با فروش تسلیحات به صدام حسین پس از استفاده از سلاح‌های شیمیایی علیه کردها مقایسه کرد.

با توجه به تهدیدات اردوغان علیه اسرائیل، میزبانی از حماس و تجهیز ترکیه به پیشرفته‌ترین هواپیماهای جنگی، و بی‌توجهی یا منفعت‌طلبی ترامپ از این وضعیت، رهبران اسرائیل باید سیاست چنددهه‌ای ابهام هسته‌ای خود را کنار بگذارند. در طول جنگ سرد، آمریکا برای تضمین برتری نظامی کیفی اسرائیل، به آن کمک می‌کرد تا با وجود نداشتن عمق راهبردی، در مقابل تهاجم اعراب مقاومت کند. اما اکنون ترامپ شرایطی را فراهم می‌کند که اسرائیل باید با دشمنی تقریباً ۱۰برابر پرجمعیت‌تر از خود، یعنی ترکیه، روبه‌رو شود.

تعهد اردوغان به نابودی اسرائیل، به اندازه جمال عبدالناصر و روح‌الله خمینی است. هر دو به مردم خود این توهم را می‌دادند که نفرت از اسرائیل هیچ هزینه‌ای در بر نخواهد داشت. در راستای برقراری صلح، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، باید به مردم ترکیه به‌صراحت اعلام کند که هرگونه اقدام مستقیم یا غیرمستقیم علیه اسرائیل می‌تواند هزینه‌ای بسیار سنگین داشته باشد.

اسرائیل نه‌تنها باید اعلام کند که هرگز به ترکیه اجازه نخواهد داد به سلاح هسته‌ای دست یابد، بلکه حق خود را برای پاسخ با سلاح هسته‌ای علیه اهداف و پایگاه‌های نظامی ترکیه محفوظ می‌دارد. به همین دلیل، او به مردم ترکیه و آمریکا توصیه می‌کند از اطراف پایگاه‌های هوایی مرزیفون، قونیه و اینجرلیک دوری کنند.

همان‌طور که برتری هسته‌ای آمریکا به کوتاه‌کردن جنگ جهانی دوم کمک کرد و بازدارندگی هسته‌ای از جنگ مستقیم بین آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی در دوران جنگ سرد جلوگیری کرد، اگر ترامپ به فروش تسلیحات خود به ترکیه ادامه دهد، اسرائیل چاره‌ای جز اعلام توان هسته‌ای خود و حمله یک‌جانبه به ترکیه نخواهد داشت. این حمله می‌تواند در صورت تلاش ترکیه برای ساخت مخفیانه سلاح هسته‌ای یا حتی تلاش برای تصاحب سلاح‌های هسته‌ای آمریکا که هنوز در خاک آن کشور نگهداری می‌شوند، صورت گیرد./ منبع