چرا ترامپ می‌خواهد تونی بلر مسئول غزه شود

تونی بلر مردی است با توانایی‌های سیاسی برجسته که به‌خوبی می‌داند در کجا باید ایستاده و طرف‌های قدرتمند از جمله شیخ‌های ثروتمند نفت و گاز و نخبگان وابسته به آن‌ها در غرب آسیا را شناسایی کند. بنابراین، اینکه نام وی به‌عنوان یکی از گزینه‌ها برای پست فرمانداری غزه مطرح شده، اتفاقی نیست. این پیشنهاد از سوی جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ، که هم‌اکنون نقش عمده‌ای در جریان میانجی‌گری در مسئله اسرائیل-فلسطین-اعراب دارد، هدایت می‌شود. کوشنر، با استفاده از منابع مالی سعودی، قطری و اماراتی، به‌طور غیررسمی و با قدرتی زیاد در پشت‌صحنه به پیشبرد اهداف خود می‌پردازد.

در کنار کوشنر، استیو ویتکاف نیز به‌عنوان نماینده ترامپ در غرب آسیا و در دیگر بحران‌های جهانی مانند منازعه اوکراین-روسیه، فعالیت می‌کند. این گروه شامل ترامپ، فرزندانش، کوشنر، ویتکاف و بلر است که شبکه‌های پیچیده و گسترده‌ای دارند و در محدوده میان عمل رسمی و غیررسمی، شفاف و غیرشفاف، فعالیت می‌کنند. این گروه برنامه‌ بزرگی برای پایان‌دادن به جنگ غزه و ایجاد چارچوبی منطقه‌ای برای پیوند اسرائیل با کشورهای عربی، حمایت‌شده از سوی قطر، امارات و عربستان، دارد. همزمان، شرکت‌ها و بنیادهای این افراد از همین کشورهای عربی منابع مالی فراوانی دریافت می‌کنند.

در اسرائیل، حمایت‌های قابل‌توجهی برای انتصاب بلر به‌عنوان رئیس اداره موقت غزه که باید پس از پایان جنگ، حکومت غزه را مدیریت کند، وجود دارد. این اداره به‌جای دولت حماس در نظر گرفته شده است. اگر ترامپ موفق به جلب موافقت بنیامین نتانیاهو برای پذیرش برنامه ۲۵ ماده‌ای خود شود و بلر به این پست منصوب گردد، این نقش برای سال‌ها ادامه خواهد یافت تا غزه تثبیت شده و قابل سکونت گردد.

دانی آیلون، سفیر پیشین اسرائیل در واشنگتن، معتقد است که بلر گزینه شایسته‌ای برای این پست است، زیرا از نزدیک با منطقه آشناست و برای نتانیاهو، ترامپ و رهبران عرب قابل قبول است. باراک، نخست‌وزیر و وزیر دفاع پیشین اسرائیل نیز از این ایده حمایت می‌کند و آن را فرصتی برای ایجاد یک «منطقه حفاظتی» میان دولت یهود و کشورهای عربی می‌داند.

اما در داخل اسرائیل، برخی گروه‌های راست‌گرا از احتمال انتصاب بلر به‌عنوان رئیس دولت انتقالی غزه استقبال نمی‌کنند، زیرا وی سابقه‌ای طولانی در حمایت از راه‌حل دو دولتی دارد و نگران هستند که وی برنامه ترامپ را که دولت فلسطینی تحت رهبری ابومازن را در غزه قرار می‌دهد، به اجرا بگذارد.

دیدگاه فلسطینی‌ها نیز نسبت به انتصاب بلر سرد است. بسیاری او را یک دوست قوی اسرائیل می‌دانند، اما در عین حال گزینه‌ای قابل قبول در صورتی که جنگ پایان یابد و منابع عربی برای بازسازی فلسطین به کار گرفته شود، می‌شناسند.

پرسش اصلی این است که آیا بلر برای این وظیفه پیچیده و درازمدت مناسب است؟ او در گذشته نیز در نقش نماینده ویژه برای غرب آسیا در چارچوب گروه چهارجانبه (آمریکا، اتحادیه اروپا، روسیه و سازمان ملل) به مدت هشت سال فعالیت کرده و مدت‌زمان مأموریتش نشان‌دهنده رکود و بحران روند «فرآیند صلح» است.

بلر همچنین از طریق «موسسه تونی بلر» در پروژه‌های مختلف در فلسطین و کشورهای عربی مشارکت داشته، اما این ارتباطات تجاری و مشاوره‌ای گاهی منبع جنجال و ابهام بوده است. در سال ۲۰۱۰، گزارشی از «دیلی میل» ارتباط بلر با شرکت «واتانیا» در فلسطین را مورد بررسی قرار داد که در آن، برخی از مسئولان فلسطینی و فرزندان ابومازن به‌طور غیررسمی از این شرکت بهره‌مند شده‌اند. بلر در پاسخ این ادعاها را تکذیب و تأکید کرد که هیچ‌گونه ارتباطی با سود شخصی از این پروژه‌ها ندارد.

در نهایت، برای اینکه بلر نقش جدیدی را در غزه بر عهده گیرد، ترامپ و تیمش باید نتانیاهو را قانع کنند که چنین توافقی را بپذیرد، زیرا نتانیاهو نگران است که هر توافقی برای پایان‌دادن به جنگ ممکن است به پایان دوران حضور او در مقام نخست‌وزیری اسرائیل منجر شود. / منبع