پایان نظم لیبرال و معمای اختلال چندقطبی

وضعیت کنونی یک موقعیت انقلابی نیست؛ زیرا اگرچه قدرت‌های بزرگ حاکم (مانند ایالات متحده) دیگر قادر به اعمال هژمونی کامل نیستند، اما قدرت‌های نوظهور (اکثریت جهانی) نیز خواستار سرنگونی کامل نیستند. آنها درک می‌کنند که جهان بیش از حد پیچیده و درهم‌تنیده شده است و نمی‌توان آن را به‌طور کامل منحل کرد. این کشورها ارتقای تدریجی وضعیت خود را در چارچوب موجود، به خطر یک گسست سیستمی ترجیح می‌دهند. نظم لیبرال از بین رفته است، اما چندقطبی هنوز یک «نظم» نیست، بلکه یک «محیط» سیال، گیج‌کننده و غیرخطی است.

دولت‌ها اکنون ثبات و تاب‌آوری داخلی را بر جاه‌طلبی‌های خارجی یا رویای سلطه جهانی اولویت می‌دهند. سیاست خارجی عمدتاً در خدمت اهداف داخلی است؛ مانورهای خارجی صرفاً برای تثبیت قدرت در داخل یا منحرف کردن توجه از ضعف‌های داخلی انجام می‌شوند. این تمرکز به داخل، سیستم را به‌طور شگفت‌آوری تاب‌آور نگه داشته است؛ جهان زیر فشار خم می‌شود اما نمی‌شکند. این تاب‌آوری یک ضرورت برای دولت‌هایی است که نه می‌توانند نظم قدیمی را بازگردانند و نه توان پرداخت هزینه یک انقلاب را دارند.

سیاست بین‌الملل به الگوی قرن هجدهم بازگشته است، نه قرن بیستم. این وضعیت با رقابت‌های شدید، وقوع جنگ، اما به‌ندرت در کشورگشایی آشکار یا هدف نابودی کامل دشمن، مشخص می‌شود. دولت‌ها به‌جای رویای پیروزی نهایی، به‌دنبال مزیت‌های تدریجی، اصلاحات کوچک و مذاکره دائمی با پشتوانه فشار هستند.

آمریکا فاقد منابع مالی، اراده داخلی و انگیزه لازم برای اجرای نظم جهانی مانند گذشته است. واشنگتن اگرچه نمی‌تواند قدرت هژمونیک قبلی خود را حفظ کند، اما صرفاً محدودیت‌های نهادهای قدیمی را در راستای منافع خود نادیده می‌گیرد و به‌دنبال تغییر بنیادین آنها نیست. غرب انحصار خود در شکل‌دهی قوانین جهانی را از دست داده است.

نتیجه اینکه، نظم لیبرال از بین رفته است و آنچه در ادامه می‌آید، ناشناخته‌ای است که با رقابت مداوم و خسته‌کننده و تمرکز بر بقا و منافع ملی به‌جای قوانین جهانی، تعریف می‌شود./ منبع