دو رقیب جدید در غرب آسیا

غرب آسیا به‌دنبال تحولات اخیر وارد مرحله‌ای جدید شده است که در آن رقابت دو ائتلاف جدید، یکی ابراهیمی و دیگری اسلامی، شکل گرفته است. در حالی که ایران همچنان در کانون توجهات رسانه‌ای قرار دارد، به‌ویژه با سرکوب معترضان و تهدیدات نظامی ایالات متحده، اما تغییرات منطقه‌ای ناشی از رقابت این دو ائتلاف به‌طور فزاینده‌ای اهمیت بیشتری پیدا کرده است. در این رقابت، ائتلاف ابراهیمی که شامل اسرائیل و امارات متحده عربی است، به‌دنبال بازتعریف نظم منطقه‌ای از طریق قدرت نظامی، همکاری‌های فناوری و یکپارچگی اقتصادی است. این گروه به‌ویژه بر گسترش عادی‌سازی روابط عربی-اسرائیلی متمرکز است و به‌دنبال مقابله با تهدیدات اسلام‌گرایانه، اعم از شیعه یا سنی، است.

در مقابل، ائتلاف اسلامی به رهبری عربستان و ترکیه در تلاش است تا تعادل جدیدی را در برابر ائتلاف ابراهیمی ایجاد کند. این گروه، که همچنین شامل پاکستان و قطر است، حمایت از دولت‌های ضعیف در نقاط مختلف منطقه را در دستور کار دارد و به‌ویژه با سیاست‌های جدایی‌طلبانه و مداخله‌های نظامی در یمن و لیبی مخالف است. این رقابت‌ها در حال پیچیده‌تر شدن هستند و به‌ویژه رقابت میان عربستان و امارات در یمن که به درگیری‌های نظامی گسترده‌ای منجر شده، نمودی از این تنش‌ها است.

در این میان، یکی از چالش‌های اصلی ایالات متحده مدیریت رقابت‌های درون‌جبهه‌ای است که در بین هم‌پیمانانش در غرب آسیا در جریان است. برخلاف گذشته که اولویت‌های ایالات متحده به مقابله با تهدیدات ایران معطوف بود، اکنون رقابت‌های میان عربستان و امارات و تاثیر آن بر نظم منطقه‌ای به یکی از چالش‌های اصلی تبدیل شده است. این رقابت‌ها می‌توانند به تقسیم بیشتر منطقه و تضعیف بیشتر ثبات در آن منجر شوند.

علاوه بر این، در حال حاضر سعودی‌ها به‌دنبال یک سیاست «حداکثر انعطاف‌پذیری در زمان حداکثر عدم قطعیت» هستند که می‌تواند به‌عنوان کلید اصلی برای جلوگیری از تشدید رقابت‌ها و برقراری تعادل در روابط با اسرائیل و کشورهای اسلامی عمل کند. برای ایالات متحده، مدیریت این رقابت‌ها و تسهیل روند عادی‌سازی روابط میان عربستان و اسرائیل می‌تواند به تثبیت نظم منطقه‌ای و جلوگیری از فروپاشی بیشتر کمک کند.

در نهایت، رقابت میان این دو ائتلاف در غرب آسیا، در کنار تهدیدات ایران، می‌تواند به شکل‌دهی جدیدی از نظم سیاسی و امنیتی در منطقه منجر شود. اگر ایالات متحده بتواند این رقابت‌ها را به‌طور مؤثر مدیریت کند، می‌تواند یک نظم جدید و پایدار در منطقه غرب آسیا ایجاد کند که در آن نقش این دو ائتلاف به‌طور مؤثر و متعادل در کنار یکدیگر تعریف شود./ منبع