همه منتظر مرگ طرح ترامپ برای غزه هستند

در ماه اکتبر، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با میانجیگری برای برقراری آتش‌بس میان حماس و اسرائیل، طرحی ۲۰ بندی را به‌عنوان نقشه راه پایان مناقشه غزه ارائه کرد. اسرائیل در آن زمان به‌دنبال بازگرداندن گروگان‌ها و حماس خواهان توقف بمباران‌های گسترده غزه بود، اما هیچ‌یک حاضر به عقب‌نشینی از خواسته‌های حداکثری خود نبودند. طبق برداشت اسرائیل، این کشور باید کنترل حدود ۵۳ درصد غزه را حفظ می‌کرد و بازسازی تنها پس از خلع سلاح حماس آغاز می‌شد، درحالی‌که حماس خلع سلاح را به مشخص‌شدن مسیر تشکیل دولت فلسطینی مشروط می‌دانست. طرح ترامپ ترتیب اجرای این امتیازها را روشن نکرده بود.

این طرح همچنین درباره روند «غیرنظامی‌سازی غزه» ابهام داشت و مشخص نمی‌کرد ناظران مستقل چه کسانی خواهند بود یا حماس دقیقاً چه نوع تسلیحاتی را و در چه مرحله‌ای تحویل خواهد داد. همین ابهام‌ها روند فعالیت «هیئت صلح» مورد حمایت ترامپ را کند کرده است. در حالی که ترامپ سرگرم جنگ ایران شده، مردم غزه همچنان در شرایط بسیار دشوار زندگی می‌کنند.

یکی از مأموریت‌های اصلی این هیئت، تشکیل نیروی تثبیت بین‌المللی متشکل از نیروهای عربی، اروپایی و برخی کشورهای آسیایی مانند اندونزی بود تا امنیت غزه را مدیریت کند و در صورت لزوم حماس را خلع سلاح نماید. با این حال، هیچ نیرویی وارد غزه نشده و این طرح همچنان در حد ایده باقی مانده است. اران لرمن، مقام پیشین امنیتی اسرائیل، گفت هیچ کشوری حاضر نیست به‌جای اسرائیل با حماس بجنگد.

نیکلای ملادنوف، وزیر دفاع پیشین بلغارستان، ریاست هیئت صلح را برعهده گرفته و نهادی تکنوکراتیک به نام «کمیته ملی اداره غزه» را هدایت می‌کند که قرار است خدمات عمومی غزه را اداره کند، اما این هیئت ماه‌هاست در هتلی در قاهره مستقر مانده و هنوز وارد غزه نشده است. محمد شهاده، پژوهشگر شورای روابط خارجی اروپا، گفت حماس ملادنوف را تحت فشار اسرائیل می‌داند و مانع ورود این کمیته به غزه شده تا روند بازسازی و سیاسی تا زمان خلع سلاح حماس متوقف بماند.

در همین حال، اسرائیل پس از آتش‌بس کنترل خود را گسترش داده و از «خط زرد» فراتر رفته است. اکنون حدود ۶۴ درصد غزه در کنترل اسرائیل قرار دارد و منطقه حائل جدیدی شکل گرفته است. بنیامین نتانیاهو نیز اعلام کرده بود که دستور تصرف ۷۰ درصد غزه را داده است. گروه‌های حقوقی مانند گیشا و عداله نیز اسرائیل را به محدودکردن بازگشت فلسطینیان متهم کرده‌اند. به گفته تانیا هری، بیش از ۳۰ هزار فلسطینی در مصر برای بازگشت ثبت‌نام کرده‌اند، اما روند بازگشت بسیار کند است. برخی فعالان این سیاست را بخشی از برنامه اخراج فلسطینیان از غزه می‌دانند. در مقابل، لرمن تأکید کرد هدف اسرائیل حذف تهدید حماس است، نه اخراج فلسطینیان. اختلاف اصلی همچنان بر سر خلع سلاح کامل یا تدریجی حماس باقی مانده است. حماس پیشنهاد داده سلاح‌های خود را برای پنج تا پانزده سال تحت نظارت کمیته اداره غزه ذخیره کند، اما اسرائیل این پیشنهاد را غیرقابل اعتماد می‌داند. در نهایت، هر دو طرف تصور می‌کنند در موقعیت برتر قرار دارند و عملاً منتظر خروج ترامپ از کاخ سفید و مرگ آرام طرح صلح او هستند./ منبع