بهای گزاف جنگ ترامپ با ایران

جنگ با ایران که با هدف تغییر رژیم آغاز شد، در نهایت با یک توافق‌نامه پرهزینه برای آمریکا به پایان رسید که به ایران امتیازات اقتصادی و اهرم کنترلی بر تنگه هرمز را می‌دهد.

به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «بهای گزاف جنگ ترامپ با ایران» به قلم مکس بوت (Max Boot) در شورای روابط خارجی (Council on Foreign Relations) منتشر شده است. این یادداشت استدلال می‌کند که جنگ ایالات متحده علیه ایران، با وجود هزینه‌های انسانی، اقتصادی و نظامی هنگفت، به یک شکست راهبرد برای واشنگتن منجر شد و توافق نهایی، ایران را در موقعیتی قدرتمندتر از قبل قرار داده است. در ادامه، خلاصه این یادداشت را می‌خوانید.

با امضای تفاهم‌نامه، جنگ ایران، دست‌کم در حال حاضر، به پایان رسیده است. هرچند پیامدهای کامل آن هنوز مشخص نیست، اما یک نکته با اطمینان قابل بیان است: این جنگ ارزش بهای سنگینی که برای آن پرداخت شد را نداشت. ابتدا، هزینه انسانی آن مطرح است. ایالات متحده ۱۳ سرباز خود را در این درگیری از دست داد، در حالی که تلفات ایران بیش از ۳ هزار و ۳۷۵ نفر بود که شامل ۱۷۰ کشته در حمله‌ای موشکی به یک مدرسه دخترانه می‌شود. حملات موشکی و پهپادی ایران به اسرائیل نیز جان ۲۶ نفر را گرفت و ده‌ها نفر دیگر در کشورهای مختلف خلیج فارس کشته شدند. همچنین در لبنان، جایی که اسرائیل در پاسخ به حملات حزب‌الله یک عملیات بزرگ را آغاز کرده، دست‌کم دو هزار نفر جان خود را از دست داده‌اند. سپس نوبت به هزینه اقتصادی می‌رسد. مؤسسه «مودیز آنالیتیکس» برآورد می‌کند که این جنگ تاکنون حدود ۱۳۲ میلیارد دلار برای مصرف‌کنندگان و مالیات‌دهندگان آمریکایی هزینه داشته است. بخش عمده این هزینه از طریق افزایش قیمت بنزین تحمیل شد که بهای آن به ۴.۵۶ دلار در هر گالن رسید. قیمت کود نیز در طول جنگ حدود ۴۷ درصد افزایش یافت که به‌طور غیرمستقیم به افزایش هزینه‌های مواد غذایی دامن زد.

هزینه نظامی جنگ حتی از این هم سنگین‌تر است. وزارت دفاع آمریکا برای پوشش هزینه‌های جنگ، درخواست بودجه تکمیلی ۸۰ میلیارد دلاری کرده که این رقم نیز یک برآورد بسیار خوش‌بینانه است و هزینه‌هایی مانند تعمیر ۲۰ پایگاه آسیب‌دیده آمریکا در منطقه یا جایگزینی ۴۲ هواپیمای نظامی آمریکایی را شامل نمی‌شود. جایگزینی موشک‌های پیشرفته آمریکایی که در این درگیری مصرف شدند، دشوارتر و پرهزینه‌تر خواهد بود. ایالات متحده بیش از هزار موشک کروز تاماهاوک و بیش از ۱ هزار و ۵۰۰ موشک پدافند هوایی شلیک کرد. این تسلیحات مصرف‌شده شامل بیش از نیمی از موجودی موشک‌های پاتریوت پیش از جنگ است که اوکراین برای دفاع در برابر حملات موشکی روسیه به شدت به آنها نیاز دارد. جایگزینی این ذخایر ممکن است تا شش سال طول بکشد و در این مدت، آمادگی ایالات متحده برای یک درگیری بزرگ با چین یا روسیه کاهش خواهد یافت. در مقابل، ایران با وجود خسارت‌های ۳۰۰ میلیارد دلاری، با بخش عمده‌ای از توان پهپادی و موشکی خود از جنگ خارج شد. برنامه هسته‌ای آن با بمباران‌ها دچار وقفه شد، اما رژیم همچنان دانش و ظرفیت ساخت بمب را در اختیار دارد.

این درگیری به ایران اجازه داد تا از یک سلاح جدید اقتصادی کشتار جمعی رونمایی کند: بستن تنگه هرمز با استفاده از پهپاد، موشک و مین. از آنجایی که این تنگه ۲۰ درصد از نفت جهان را حمل می‌کند، بسته شدن آن جهان را به یک بحران انرژی فرو برد و ترامپ را مجبور کرد تا بدون دستیابی به اهداف خود یعنی تغییر رژیم، نابودی برنامه‌های هسته‌ای و موشکی ایران یا پایان حمایت از گروه‌های نیابتی، به جنگ پایان دهد. شرایط سخاوتمندانه تفاهم‌نامه، شامل رفع تحریم‌ها و ارائه یک صندوق بازسازی ۳۰۰ میلیارد دلاری به ایران، عمدتاً هزینه بازگشایی تنگه هرمز است. این هزینه ممکن است افزایش یابد، زیرا ایران تنها متعهد به اجازه عبور آزاد به مدت شصت روز شده و نشان داده است که قصد دارد پس از آن، «عوارض عبور» از این آبراه حیاتی دریافت کند؛ اقدامی که نقض اصل آزادی ناوبری است. در مجموع، جنگ ایران هزینه‌های گزافی در ابعاد اقتصادی، نظامی و انسانی داشت و فایده ملموسی به همراه نیاورد. در واقع، این جنگ ممکن است ایران را جسورتر و قدرتمندتر کند./منبع