آیا روسیه علیه اوکراین از سلاح هستهای استفاده خواهد کرد؟
تضعیف موقعیت نظامی روسیه در جنگ، احتمال متوسل شدن پوتین به تسلیحات هستهای تاکتیکی را افزایش داده است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان « آیا روسیه علیه اوکراین از سلاح هستهای استفاده خواهد کرد؟» نوشته گوردون جی. چانگ (Gordon G. Chang) در نیوزویک (Newsweek) منتشر شده است. این یادداشت، به بررسی کاهش کارآمدی بازدارندگی متعارف مسکو و افزایش ریسک بهکارگیری تسلیحات هستهای تاکتیکی میپردازد. در ادامه، چکیده این مطلب آمده است.
تهدیدات اتمی کرملین که از زمان آغاز تهاجم نظامی به اوکراین به طور مستمر ابراز شده، در ابتدا موجب خویشتنداری ایالات متحده و شرکای اروپاییاش در حمایت همهجانبه از کییف شد. با این حال، تکرار مداوم این تهدیدها و ترسیم خطوط قرمز متعدد از سوی مسکو، به مرور زمان اعتبار این ابزار بازدارنده را کاهش داد و غرب را به عبور تدریجی از این مرزها ترغیب کرد. در حال حاضر، با تغییر موازنه و بحرانی شدن وضعیت میدانی برای نیروهای روسیه، گمانهزنیها درباره جدی بودن احتمال استفاده از تسلیحات هستهای تاکتیکی بار دیگر بهشدت قوت گرفته است.
وقایع اخیر نشاندهنده تضعیف بیسابقه توان دفاعی روسیه در خاک خود است. افزایش چشمگیر تلفات انسانی نیروهای نظامی، حملات پهپادی گسترده و موفق کییف به عمق خاک روسیه و پایتخت آن و هدف قرار گرفتن زیرساختهای کلیدی انرژی و پالایشگاهها که منجر به کمبود شدید سوخت شده، مسکو را در تله ناپایداری قرار داده است. گستردگی این ناکامیهای نظامی و بروز نشانههایی از بیثباتی داخلی، نظیر مرگهای مشکوک در میان مقامات ارشد کرملین، گمانهزنیها درباره احتمال فروپاشی مجدد امپراتوری روسیه بر اثر یک کارزار نظامی شکستخورده را تقویت کرده است.
تحت این شرایط بحرانی، انتظارات فزایندهای در میان نخبگان و الیگارشهای روس برای پایاندادن به جنگ با شروط مسکو شکل گرفته است. با توجه به دکترین «تنشافزایی برای پیروزی»، استفاده از سلاحهای هستهای تاکتیکی و کمبازده در میدان نبرد، تنها راهکار باقیمانده برای تغییر جهت جنگ به سود پوتین به شمار میرود. هرچند تردیدهایی جدی درباره تبعیت فرماندهان نظامی ارشد روسیه از دستور شلیک اتمی به دلیل ترس از تقابل مستقیم با ناتو و خطرات تشعشعات اتمی برای خود روسیه وجود دارد، اما محاسبات پوتین پیرامون عدم تمایل واشنگتن به آغاز یک جنگ آخرالزمانی بر سر اوکراین، ممکن است او را به این اقدام ترغیب کند.
تغییر وضعیت نبرد به فاز اتمی، واشنگتن را در برابر یک تصمیم راهبردی بسیار دشوار قرار خواهد داد. عدم واکنش قاطع و متقابل ایالات متحده به استفاده احتمالی مسکو از سلاح هستهای، پیامدهای هولناکی در سطح بینالمللی خواهد داشت و فضا را برای بازیگران دیگری چون چین و کره شمالی هموار میسازد تا برای تصاحب سرزمینهای همسایه خود در آسیا به تسلیحات اتمی متوسل شوند. بر همین اساس، حفظ و تقویت توان بازدارندگی غرب، تنها سد موجود در برابر سقوط به ورطه یک فاجعه هستهای جهانی است./منبع
