تلاقی بحرانهای اوکراین و ایران در دریای خزر؛ چالشی نو برای ترامپ
تکثیر درگیریها به دریای خزر، بحرانهای اوکراین و خاورمیانه را به یکدیگر پیوند داده است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «تلاقی بحرانهای اوکراین و ایران در دریای خزر؛ چالشی نو برای ترامپ» نوشته تام اوکانر (Tom O'Connor) در نیوزویک (Newsweek) منتشر شده است. این یادداشت، به بررسی همگرایی بحرانهای ژئوپلیتیک و تسسر درگیریها به دریای خزر میپردازد. این متن بررسی میکند که حملات اخیر اوکراین و تحولات خاورمیانه، دریای خزر را به کانون جدیدی از تنش تبدیل کرده که منافع تجاری و ترانزیتی غرب را به خطر انداخته و چالشهای پیچیدهای را برای دولت ترامپ ایجاد کرده است. در ادامه، چکیده این یادداشت را میخوانید.
در حالی که رئیسجمهور دونالد ترامپ با رهبران اوکراین و اسرائیل دیدار میکند، دو بحران مجزا در حال جوش خوردن و تلاقی در یک نقطه کلیدی یعنی «دریای خزر» هستند. این آبراه راهبردی که طی یک قرن گذشته آرامش نسبی را تجربه کرده بود، اکنون به صحنه درگیریهای جدید تبدیل شده است. اوکراین پس از حملات به تاسیسات نفتی روسیه، عملیات خود را به شناورهای تجاری در خزر گسترش داده و از سوی دیگر، اسرائیل نیز منافع دریایی ایران را در این منطقه هدف قرار داده است. این تحولات نشاندهنده تلاش کییف برای پیوند دادن جنگ خود با مناقشه خاورمیانه است تا با کشاندن پای ایالات متحده و اروپا به ابعاد گستردهتر، حمایتهای بیشتری جلب کند.
دریای خزر نه تنها یک آبراه تجاری حیاتی برای روسیه و ایران تحت تحریم است، بلکه به عنوان گرهگاهی حیاتی در مسیرهای تجاری بینالمللی نظیر «دالان بینالمللی حملونقل شمال-جنوب» و «دالان میانی» شناخته میشود. غرب و اتحادیه اروپا حساب ویژهای روی دالان میانی برای صادرات انرژی و مواد معدنی از آسیای مرکزی و دور زدن روسیه و چین باز کردهاند. با این حال، گسترش ناامنی و درگیریها به دریای خزر، امنیت این مسیرهای حیاتی ترانزیتی و تامین انرژی اروپا را بهشدت تهدید میکند و مانع از راهبرد تنوعبخشی تجاری کشورهای منطقه مانند قزاقستان و آذربایجان میشود.
علاوه بر تهدیدات اقتصادی و ترانزیتی، این تنشها پیامدهای ژئوپلیتیک عمیقی بر روابط مسکو و تهران دارد. اگرچه شراکت میان روسیه و ایران فاقد پیمان دفاعی رسمی است، اما فشارها و اقدامات تحریکآمیز در خزر میتواند انگیزه همکاریهای امنیتی، اطلاعاتی و نظامی دوجانبه را میان آنها تقویت کند. کارشناسان هشدار میدهند که گسترش جنگ به دریای خزر نه تنها به نفع منافع ایالات متحده نخواهد بود، بلکه میتواند تقابل منطقهای را تشدید کرده و چالشهای راهبردی سنگینی را بر منافع غربی تحمیل کند./منبع
