افول محبوبیت آمریکا: چرا جهان اکنون چین را به ایالات متحده ترجیح میدهد؟
برای اولین بار در دو دهه، نظرسنجی جدید مرکز پیو نشان میدهد که محبوبیت چین در اکثر کشورها از آمریکا پیشی گرفته است؛ اما این یافتهها بیش از آنکه نشاندهنده جهش چین باشند، از افول قدرت نرم آمریکا حکایت دارند.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «افول محبوبیت آمریکا: چرا جهان اکنون چین را به ایالات متحده ترجیح میدهد؟» به قلم یانژونگ هوانگ (Yanzhong Huang) در شورای روابط خارجی (Council on Foreign Relations) منتشر شده است. این تحلیل با استناد به نظرسنجی جدید مرکز پیو، به این پدیده میپردازد که برای اولین بار در دو دهه اخیر، محبوبیت جهانی چین از آمریکا پیشی گرفته است. نویسنده استدلال میکند که این تغییر، بیش از آنکه نتیجه جهش قدرت نرم چین باشد، محصول افول اعتبار آمریکا به دلیل سیاستهای تهاجمی و غیرقابلپیشبینی دولت ترامپ است. در ادامه، خلاصه این یادداشت را میخوانید.
برای نزدیک به دو دهه، یک یافته در نظرسنجیهای جهانی مرکز تحقیقات پیو مانند طلوع خورشید قابل اعتماد بود: جهان دیدگاه مطلوبتری نسبت به ایالات متحده در مقایسه با چین داشت. آن دوران به پایان رسیده است. در گزارش ۱۵ جولای این مرکز که بر اساس مصاحبه با بیش از چهل و دو هزار نفر در ۳۶ کشور انجام شده، چین اکنون در اکثر کشورهای مورد بررسی، از دیدگاه مطلوبتری نسبت به ایالات متحده برخوردار است. این نظرسنجی همچنین نقطه عطف دومی را نیز ثبت کرد: اعتماد به شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، اکنون ده امتیاز از اعتماد به دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بیشتر است. این تغییر که نمادین و تاریخی است، نه یک اتفاق ناگهانی، بلکه تأییدی بر روندی است که از قبل قابل مشاهده بود.
سه عامل در ترکیب با یکدیگر، این تغییر را توضیح میدهند. اولین عامل، سرمایهگذاری خود چین در جذابیت است. پس از سالها تمسخر به دلیل پروپاگاندای ناشیانه، سبد قدرت نرم پکن سرانجام در حال تولید موفقیتهایی است. از نظر فرهنگی، پدیدههایی مانند «چاینامکسینگ» در رسانههای اجتماعی، به چین نوعی جذابیت ارگانیک و مردمی بخشیده است. مدل توسعه چین نیز اعتبار بیشتری کسب کرده و تسلط آن بر خودروهای برقی، باتریها و زیرساختها، «مدل چین» را به الگویی برای تقلید تبدیل کرده است. از نظر دیپلماتیک نیز، شی جینپینگ با ابتکاراتی مانند «توسعه جهانی» و «امنیت جهانی»، چین را به عنوان یک تأمینکننده کالاهای عمومی و قهرمان «جنوب جهانی» معرفی کرده است.
عامل دوم، ترکیب جمعیتی نمونه نظرسنجی است. تقریباً نیمی از کشورهای مورد بررسی، درآمدهای متوسط دارند و این دقیقاً همان جایی است که چین از برتری آشکاری نسبت به آمریکا برخوردار است. در حالی که چین در حال کسب محبوبیت در جنوب جهانی است، ایالات متحده در حال از دست دادن حسن نیت در دموکراسیهای پردرآمدی است که زمانی مخزن تحسین او بودند. این دو روند، یعنی گام به جلوی چین و عقبنشینی آمریکا، عبور این دو از یکدیگر را تقریباً اجتنابناپذیر کرد. این نکته به سومین و شاید مهمترین عامل اشاره دارد: این داستان بیش از آنکه ناشی از جهش چین باشد، محصول افول قدرت نرم آمریکاست. دادههای دقیق پیو و گالوپ همین داستان را روایت میکنند: رهبری چین «بهویژه» مدیون وخامت نظرات درباره آمریکاست. تابلوی امتیازات عمدتاً به این دلیل تغییر کرد که یک تیم مدام به خود گل میزد.
این تغییر از نظر جغرافیایی یکنواخت نیست و عمدتاً در میان متحدان غربی آمریکا و بخشهایی از آمریکای لاتین متمرکز است. در مقابل، در میان همسایگان چین، آمریکا همچنان برتری خود را حفظ کرده است. به نظر میرسد نزدیکی به قدرت چین، بهویژه در صورت وجود اختلافات دریایی، جذابیت پکن را کاهش میدهد. با این حال، دو دلیل برای تردید در دائمی بودن این تغییر وجود دارد. اول اینکه، قدرت نرم بسیار ناپایدارتر از قدرت سخت است و افکار عمومی میتواند به سرعت تغییر کند. دوم اینکه، در حالی که محبوبیت چین افزایش یافته، پایههای بنیادین قدرت نرم آن، یعنی حاکمیت قانون و آزادیهای سیاسی، بهبود نیافته و حتی در مسیر معکوس حرکت کرده است. گرایشهای اقتدارگرایانه ترامپ به شدت به وجهه آمریکا آسیب زده، اما تا زمانی که نهادها و حاکمیت قانون آمریکا پابرجا باشند، احترام به دموکراسی و دیپلماسی آمریکا میتواند در آینده بهبود یابد. کسری قدرت نرم آمریکا ممکن است چرخهای باشد، در حالی که کسری چین ممکن است ساختاری باشد. نظرسنجی ۲۰۲۶ یک تغییر واقعی و تاریخی را نشان میدهد، اما بهتر است آن را یک «جابجایی نسبی» درک کنیم تا یک پیروزی قاطع برای قدرت نرم چین. چین در مقایسه پیروز شده، اما هنوز قلبها و ذهنها را تسخیر نکرده است./منبع
