چالش فلسطین برای استارمر

حمله‌های ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به اسرائیل همزمان با آغاز کنفرانس حزب کارگر انگلیس رخ داد و میزان تلفات در آن زمان هنوز به‌طور کامل مشخص نبود. این حملات به‌عنوان نمادی از نزاع داخلی حزب کارگر بین جناح‌های مختلف آن به‌ویژه طرفداران کی‌یر استارمر و جناح چپ حزب تفسیر شد. طرفداران استارمر خواستار برگزاری یک دقیقه سکوت برای گرامی‌داشت قربانیان شدند که این درخواست در نهایت پذیرفته شد و به نوعی پیروزی نمادین برای استارمر و هوادارانش به‌شمار آمد.

این واقعه آزمونی برای پروژه تغییر حزب کارگر به‌دست استارمر بود؛ پروژه‌ای که هدفش بازگرداندن حمایت جامعه یهودیان انگلیس و تمایز قائل‌شدن بین متحدان و دشمنان انگلیس بود. استارمر می‌خواست حزب کارگر بتواند اولویت‌های رأی‌دهندگان طبقه کارگر را بر علایق فعالان طبقه متوسط ارجح بداند و تمرکز بیش‌تری بر مسائل داخلی انگلیس داشته باشد تا مسائل منطقه غرب آسیا.

با این حال، چالش فلسطین همچنان محور اصلی سیاست‌های داخلی حزب کارگر باقی مانده است و این مسئله تعریف جدیدی از رهبری استارمر ارائه می‌دهد. در تاریخ ۲۹ جولای، استارمر اعلام کرد که انگلیس در مجمع عمومی سازمان ملل در ماه سپتامبر، در صورتی که اسرائیل بحران انسانی غزه را پایان ندهد، آتش‌بس را اجرا نکند، ساخت‌وساز شهرک‌ها در کرانه باختری را متوقف نکند و به راه‌حل دو دولتی پایبند نباشد، دولت فلسطین را به‌رسمیت خواهد شناخت.

این موضع‌گیری نشان‌دهنده تغییری در سیاست حزب کارگر نسبت به موضع مندرج در صفحه ۱۲۴ برنامه انتخاباتی است که فلسطین را به‌عنوان بخشی از فرآیند صلح می‌شناخت. این تغییر تحت فشار بیش از یک‌سوم نمایندگان مجلس از جمله نیمی از نمایندگان حزب کارگر رخ داد که نامه‌ای برای به‌رسمیت‌شناختن فلسطین امضا کرده بودند. همچنین یک‌سوم اعضای کابینه نیز با این موضع موافق بودند که برخی آن را علنی اعلام کردند.

با این وجود، این تغییرات به‌عنوان یک تحول اساسی در سیاست انگلیس در قبال اسرائیل دیده نمی‌شود. حمایت‌ها شامل بازگرداندن بودجه به آژانس امدادی سازمان ملل برای پناهندگان فلسطینی (UNRWA) که متهم به حمایت از حماس است، توقف صادرات برخی تجهیزات نظامی به اسرائیل، پایان مذاکرات تجاری، اعلام حمایت از حکم دستگیری بین‌‌المللی بنیامین نتانیاهو و تحریم برخی وزرای افراطی اسرائیل است. با این حال، حامیان فلسطین در حزب کارگر این اقدامات را ناکافی می‌دانند.

استارمر اگرچه تا حد زیادی خواسته‌های نمایندگان خود را پاسخ داده است، اما نسبت به زمان‌بندی واکنش خود کند به‌نظر می‌رسد و واکنش خود را به رد درخواست فرانسه مبنی بر به‌رسمیت‌شناختن فلسطین مشروط کرده است. این موضع مشروط به پایبندی نتانیاهو به موارد مطرح‌شده، در عمل ممکن است فرصت فشار بر اسرائیل را کاهش دهد. استارمر بیش‌تر به عملکردهای عملی تا شعارهای بلند تکیه می‌کند اما مخالفان انتظار دارند او موضع تندتری اتخاذ کند؛ به‌خصوص که بسیاری از اعضای حزب خواستار انتقاد شدیدتر از اسرائیل هستند.

بخش قابل ‌توجهی از اعضای حزب کارگر، فلسطین را بیش از یک بحران راهبردی، یک بحران اخلاقی می‌بینند و برخی جنگ در غزه را نوعی نسل‌کشی توصیف می‌کنند؛ در نتیجه رویکرد محافظه‌کارانه استارمر را نشانه همدستی می‌دانند.

با این حال، آنچه استارمر نمی‌تواند بپذیرد این است که موضع او درباره فلسطین اهمیت چندانی ندارد. در حالی که نتانیاهو، انگلیس را به تسلیم در برابر تروریست‌ها متهم کرده است، در واقع این آمریکا است که بیش‌ترین تأثیر را بر سیاست اسرائیل دارد. صادرات قطعات حیاتی ساخت بریتانیا برای جنگنده‌های اف-۳۵ تنها از طریق یک توافق جهانی تأمین می‌شود که دولت انگلیس قصد خروج از آن را ندارد.

برخی اعضای برجسته حزب کارگر با استناد به تاریخ استعمار غرب آسیا و توافق سایکس-پیکو، خواهان پیشگامی انگلیس و فرانسه در به‌رسمیت‌شناختن فلسطین شده‌اند که این نوع استدلال‌ها بیش‌تر یادآور گرایش‌های راست‌گرایانه بریگزیتی است.

انتخابات پارسال با پیروزی استارمر تا حدی تأثیرات بحران غزه بر ائتلاف انتخاباتی حزب کارگر را پنهان کرد. اگرچه حمایت کلی حزب ۶ درصد افزایش یافت اما در میان رأی‌دهندگانی که به فلسطینی‌ها بیش از اسرائیلی‌ها همدلی داشتند، هجده درصد کاهش حمایت رخ داده است.

غزه برای بسیاری از مسلمانان انگلیس به‌مثابه برگزیت برای طبقه کارگر سفیدپوست است؛ نقطه‌ای که جامعه‌ای محروم و محافظه‌کار خواستار پاسخ حزب کارگر به مشکلاتشان شد. در حوزه‌هایی که بیش از ۳۰ درصد جمعیت مسلمان دارند، سهم حزب کارگر ۲۹ درصد کاهش یافته است و پنج نماینده مستقل حامی غزه انتخاب شده‌اند. بر اساس نظرسنجی‌ها، یک‌سوم مسلمانان به حزب چپ جدیدی که توسط جرمی کوربین و زارا سلطانه راه‌اندازی شده، رأی خواهند داد.

نایجل فاراژ، رهبر حزب اصلاحات انگلیس، شکست حزب کارگر در مناطق شمالی را به‌دلیل مسئله غزه به سود خود تعبیر می‌کند و حزب کارگر نیز بارها با این استدلال که بهترین راه حفظ قدرت جلوگیری از شکاف در ائتلاف رأی‌دهندگان است، به این مسئله می‌پردازد.

اما بحران غزه قواعد سیاسی قدیمی را به هم زده است و حزب کارگر با رسانه‌های نوین که پر از تصاویر ویدئویی از فجایع است، به‌شدت دست‌وپنجه نرم می‌کند. برای بسیاری از رأی‌دهندگان، غزه موضوعی فراتر از سیاست‌های مرسوم است. برخی گروه‌های فعال، حزب کارگر را «حزب نسل‌کشی» می‌نامند و شعار «رأی به آن‌ها یا فاراژ» را رد می‌کنند. تلاش استارمر برای حذف مسئله فلسطین از سیاست داخلی تاکنون موفق نبوده و ممکن است به چالشی بزرگ برای او تبدیل شود./ منبع