چرا ائتلاف‌های آمریکا برای مهار چین شکست می‌خورند

در دهه‌های اخیر، ایالات متحده بر اهمیت ائتلاف‌ها برای مقابله با نفوذ رو به افزایش چین تأکید کرده است. هدف اصلی این رویکرد محدودکردن توان تولیدی چین و کنترل اثرگذاری آن در سطح جهانی است. با این حال، واقعیت‌های اقتصادی و تجاری نشان می‌دهد بسیاری از متحدان سنتی آمریکا خود به‌شدت به چین وابسته‌اند و همزمان هم رقبا و هم شرکای تجاری آن محسوب می‌شوند. نمونه بارز این وضعیت، هند است که با وجود برنامه‌های مقابله با چین، بخش بزرگی از صنعت نساجی خود را به تجهیزات و فناوری چینی متکی کرده است و نمی‌تواند بدون جایگزین‌کردن این تجهیزات به تولید انبوه دست یابد.

تحلیل جریان‌های بین‌المللی نشان می‌دهد تلاش آمریکا برای ایجاد ائتلاف‌های منسجم بر پایه زبان همکاری و ابزارهای مشترک، با هدف یک رقابت صفر و صدی، همخوانی ندارد. ابزارهای توسعه و پیشرفت مشترک قادر به تأمین نتایج مورد انتظار در یک رقابت کاملاً صفر و صدی نیستند و این پارادوکس ساختاری باعث می‌شود ائتلاف‌ها از پایه آسیب‌پذیر باشند. علاوه بر این، میزان انعطاف و آزادی عمل مورد انتظار از متحدان، به‌ویژه در زمینه‌های اقتصادی، نشان می‌دهد تمایل به حفظ روابط عمیق اقتصادی با چین بخش جدایی‌ناپذیری از سیاست خارجی این کشورها است.

مسائل مربوط به وفاداری و یکپارچگی ائتلاف‌ها نیز تحت تأثیر شبکه‌های پیچیده وابستگی‌های اقتصادی قرار دارد. حتی اگر اتحادهایی شکل گیرد، جذابیت اقتصادی و مزایای تجاری حاصل از تعامل با چین باعث می‌شود همگرایی کامل میان اعضا امکان‌پذیر نباشد. بسیاری از چالش‌های جهانی و منطقه‌ای به‌ویژه مسائلی که به امنیت و اقتصاد مرتبط هستند، بدون همکاری چین قابل حل نیستند و این واقعیت، محدودیت‌های راهبردی آمریکا را برجسته می‌کند.

علاوه بر این، ظرفیت‌های ارائه‌شده از سوی آمریکا، مانند دسترسی به بازار مصرف گسترده، نمی‌تواند جایگزین طیف وسیع کالاها و فناوری‌های تولیدشده توسط چین شود. این محدودیت نشان می‌دهد که ائتلاف‌های مورد نظر واشنگتن در عمل، قادر به جایگزینی روابط اقتصادی موجود با چین نیستند و تلاش برای ایجاد یک ساختار صفر و صدی به‌طور طبیعی با موانع جدی مواجه است.

در نهایت، تلاش‌ها برای بازگرداندن شبکه‌های اقتصادی و تجاری جهانی به چارچوب‌های محدود «دوست و دشمن» براساس منطق جنگ سرد، با واقعیت‌های جهانی و روند رو به جهانی‌شدن اقتصاد در تضاد است. هرگونه تلاش جدی برای جداکردن منافع جهانی به‌طور مصنوعی و تقسیم کشورهای جهان به اردوگاه‌های مقابل، با مقاومت واقعیات اقتصادی و تجاری برخورد خواهد کرد و در عمل ناکارآمد خواهد بود./ منبع