تجاوزهای هوایی روسیه به حریم ناتو و واکنش ضروری اتحاد غرب

روسیه با نقض مکرر حریم هوایی کشورهای عضو ناتو اهداف متعددی را دنبال می‌کند که شامل جمع‌آوری اطلاعات، ایجاد حواس‌پرتی، آزمون واکنش‌ها و تضعیف اتحاد درون ائتلاف است. این اقدامات باعث ایجاد تردید نسبت به جدیت وعده‌های دفاع متقابل ناتو می‌شود و ممکن است به فرسایش یا حتی فروپاشی انسجام غربی بینجامد. از زمان تأسیس ناتو در سال ۱۹۴۹، مسکو چنین هدفی را دنبال می‌کند و با تغییر دولت در آمریکا، این هدف اکنون تا حدودی قابل تحقق به نظر می‌رسد، زیرا شک و تردیدهایی در خود ایالات متحده، اروپا و روسیه نسبت به تعهد واشنگتن تحت شعار «اول آمریکا» در کشورهای شرق و مرکز اروپا شکل گرفته است. نقض مرزها، این شکاف را بیش از پیش آشکار می‌کند.

در شرایط فعلی، نمی‌توان انتظار واکنش مؤثر از واشنگتن داشت. با این حال، کشورهای غربی عضو ناتو باید هم واکنش‌های دفاعی و هم اقدامات متقابل فعال در برابر تحریکات روسیه انجام دهند. نخست، کشورهای اروپای غربی باید همبستگی کامل خود را با همتایان شرق اروپایی‌شان به‌طور واضح نشان دهند. اگر لهستان، رومانی و استونی تصمیم بگیرند حریم هوایی خود را در برابر پهپادها و هواپیماهای روسی قاطعانه‌تر از گذشته ایمن کنند، این حمایت عمدتاً می‌تواند توسط جنگنده‌های اروپای غربی انجام شود. این اقدام به مسکو پیام می‌دهد که هرگونه تحریک علیه یک کشور شرق و مرکز اروپایی، واکنش فوری کل بخش اروپایی ناتو را به‌دنبال خواهد داشت و در صورت وقوع جنگ، این درگیری یک جنگ روسیه و لهستان نخواهد بود، بلکه یک مناقشه میان روسیه و اروپا خواهد بود.

علاوه بر واکنش دفاعی، باید پاسخ فعال و مستقیم نیز ارائه شود. این پاسخ نمی‌تواند شامل ورود هواپیماها یا پهپادهای غربی به حریم هوایی روسیه باشد، اما می‌تواند از طریق افزایش فوری حمایت‌های فنی و مالی از ارتش اوکراین صورت گیرد. این اقدامات پیامدهای ملموس و فوری برای روسیه خواهد داشت و نشان می‌دهد که تحریکاتش بی‌پاسخ نخواهد ماند.

اگر تحریکات مسکو بدون چنین واکنش‌های فوری و ملموس باقی بماند، انتظار می‌رود که کرملین نه‌تنها به نقض حریم ناتو ادامه دهد بلکه اقدامات خود را در قبال این اتحاد تشدید کند. این ممکن است شامل استفاده گسترده‌تر و خطرناک‌تر از پهپادها و هواپیماها و نقض مرزهای جدید باشد. تجربه جنگ روسیه در اوکراین از سال ۲۰۱۴ و مداخلات نظامی آن در دیگر مناطق نشان می‌دهد که خودداری غرب به‌عنوان نشانه‌ای از ترس، ناتوانی و تردید تلقی می‌شود و رفتار روسیه را تشویق به تشدید می‌کند.

تا پیش از سال ۱۹۸۹، جنگ سرد در اروپا سرد باقی ماند نه به دلیل احتیاط غرب یا صلح‌آمیزی آلمان، بلکه به دلیل وحدت ناتو و مواجهه قاطع آن با مسکو بود. هر تحریک با واکنش متناسب مقابله می‌شد و پیام روشنی به کرملین ارسال می‌کرد که رفتارهای تشدیدکننده هزینه‌بر است. در حال حاضر، رهبری روسیه تصور می‌کند که ایالات متحده در شرق و مرکز اروپا آزادی عمل دارد و بنابراین می‌توان انتظار داشت تحریکات و اقدامات روسیه بیش از پیش و با شدت بیشتر ادامه یابد./ منبع