پیامدهای راهبردی حملات هوایی روسیه در اوکراین

در جنگ روسیه و اوکراین که اکنون وارد فاز خطرناک‌تری شده است، حملات اخیر روسیه با استفاده از حدود ۸۱۰ پهپاد، بزرگترین حمله هوایی از آغاز جنگ محسوب می‌شود. این حملات، به‌ویژه هدف قرار دادن یک ساختمان دولتی در کی‌یف، نشان‌دهنده تغییر در راهبرد هدف‌گیری روسیه است. این تشدید بحران پرسش‌های مهمی درباره وضعیت میدان جنگ، چشم‌انداز مذاکرات و مسیر جنگ ایجاد می‌کند.

در میدان نبرد، روسیه در تابستان امسال به‌دنبال پیشروی در منطقه دونتسک و اطراف شهر پوکرووسک بود، که یک مرکز لجستیکی مهم اوکراین به شمار می‌رود. تلاش‌های روسیه برای پیشروی به سمت کرا ماتورسک و اسلاویانسک ناموفق بود، زیرا مقاومت اوکراین بسیار قوی بود و این عملیات نتوانست اهداف راهبردی روسیه را محقق کند. این شکست‌ها منابع و روحیه روسیه را تحلیل برد، بدون آنکه دستاوردی حاصل شود. به همین دلیل، مسکو به حملات هوایی گسترده و انبوهی روی آورده است که هدف آن آسیب زدن به زیرساخت‌ها، فرسایش روحیه و در هم شکستن دفاع‌ها است. هر حمله جدید در مقیاس و شدت رکوردهای جدیدی به ثبت می‌رسد، که نشان‌دهنده اراده کرملین برای جبران ناکامی‌ها در میدان نبرد از طریق گسترش حملات هوایی است.

اوکراین نیز دست روی دست نگذاشته است. دفاع مستحکم اوکراین از پوکرووسک و مناطق اطراف آن هزینه‌های زیادی برای روسیه به دنبال داشته است. در همین حال، کی‌یف توانایی فزاینده‌ای در انجام حملات دقیق با برد بلند نشان داده است، به‌ویژه از طریق موشک کروز FP-5 Flamingo که به‌تازگی معرفی شده است. این موشک با برد سه هزار کیلومتر به حملاتی در شمال کریمه و آسیب به تأسیسات FSB منجر شده است. این نوآوری یکی از مزایای کلیدی اوکراین است که به آن این امکان را می‌دهد تا به‌طور سریع و هوشمندانه از ابزارهای نامتقارن برای مقابله با برتری عددی روسیه استفاده کند.

با نزدیک‌شدن زمستان، انجام حملات بزرگ برای هر دو طرف دشوار خواهد شد. شرایط سخت زمستانی توان مانور روسیه را محدود می‌کند و اوکراین نیز با کمبود نیرو و کاهش منابع از سوی غرب مواجه است. در این شرایط، حملات پهپادی و موشکی به بخش اصلی جنگ تبدیل خواهد شد، که هر طرف در تلاش است تا از فاصله دور طرف مقابل را فرسوده کند.

از لحاظ دیپلماتیک، چشم‌اندازها بسیار ناامیدکننده است. تهدیدهای آمریکا برای اعمال تحریم‌های بیشتر علیه مسکو کاهش یافته است، به‌ویژه پس از نشست آلاسکا که پیشرفتی در پی نداشت. در اروپا، پیشنهادها برای ارائه تضمین‌های امنیتی به اوکراین، از جمله اعزام نیرو، همچنان مورد مناقشه است و به نظر می‌رسد عملیاتی شدن آن بعید است. از دیدگاه مسکو، مصالحه در مورد چهار منطقه الحاق‌شده موضوعی غیرقابل مذاکره است. برای کی‌یف، تسلیم این مناطق به معنای خیانت به حاکمیت و بقای ملی خواهد بود. با این شرایط، مذاکرات بیشتر به یک فرایند تشریفاتی تبدیل شده است.

چندین عامل در ماه‌های آینده بر روند جنگ تأثیر خواهد گذاشت. به نظر می‌رسد روسیه حملات پهپادی و موشکی را تشدید خواهد کرد و اهدافی که پیشتر محدود بودند، شامل زیرساخت‌های غیرنظامی و حتی مراکز لجستیکی غربی را هدف قرار خواهد داد. نوآوری‌های اوکراین، به‌ویژه در فناوری پهپاد، همچنان عاملی مهم خواهد بود. دوام حمایت‌های غربی از اوکراین نیز بر تاب‌آوری آن تأثیرگذار خواهد بود. حمایت‌های آمریکا در حال کاهش است و اروپا با مشکلات زیادی برای تأمین منابع به مقیاس بزرگ مواجه است. در صورتی که تغییرات در میدان نبرد رخ ندهد، ابتکارات دیپلماتیک همچنان متوقف خواهند ماند. هیچ‌کدام از طرفین حاضر به انصراف از اهداف اصلی خود نیستند و بنابراین به نظر نمی‌رسد که در آینده‌ای نزدیک توافقی صورت گیرد.

حمله پهپادی به ساختمان دولتی کی‌یف تنها یک حمله تاکتیکی نیست؛ بلکه یک تشدید نمادین است که اراده روسیه را برای گسترش کارزار هوایی خود در پاسخ به ناکامی‌های میدانی نشان می‌دهد. واکنش اوکراین با دفاع مستمر و نوآوری‌های تکنولوژیکی، عزم این کشور را برای مقاومت در برابر فشارها نشان می‌دهد. با فرارسیدن زمستان، جنگ وارد فازی طولانی خواهد شد که با حملات دوربرد، تاکتیک‌های فرسایشی و توقف مذاکرات همراه خواهد بود. هر دو طرف به پیروزی بر اساس شرایط خود متعهد هستند و به نظر نمی‌رسد که آماده برای مصالحه باشند. برای اوکراین، بقا بستگی به حفظ حمایت‌های غربی و فشار بر مرزهای نوآوری دارد. برای روسیه، تشدید حملات تنها راه نشان دادن پیشرفت است. بنابراین، این جنگ احتمالاً به‌صورت مداوم، خونین و پرهزینه ادامه خواهد یافت و بیشتر از هر چیزی با پهپادها و موشک‌ها تعریف می‌شود تا با پیروزی‌های تعیین‌کننده. جامعه بین‌المللی باید واقعیت این جنگ را بپذیرد که این منازعه به‌سوی یک جنگ فرسایشی و طولانی در حرکت است که نتیجه آن امنیت اروپا را برای سال‌ها تحت تأثیر قرار خواهد داد./ منبع