شروط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز
ایران بازگشایی تنگه هرمز را به تحقق شروط خود از سوی آمریکا مشروط کرده است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «شروط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز»، نوشته تیاگو ونتورا (Tiago Ventura) در تایم (TIME)، به تشدید بنبست میان تهران و واشنگتن بر سر وضعیت تنگه هرمز، شروط ایران برای کاهش محدودیتهای کشتیرانی و تلاش دو طرف برای افزایش اهرم فشار در مذاکرات میپردازد؛ در ادامه، چکیده این مطلب آمده است.
مناقشه میان ایران و آمریکا بر سر بازگشایی کامل تنگه هرمز وارد مرحلهای تازه شده است؛ مرحلهای که در آن کنترل مسیر حیاتی انتقال انرژی، به اهرمی تعیینکننده در مذاکرات سیاسی، اقتصادی و نظامی دو طرف تبدیل شده است. تهران اعلام کرده است تا زمانی که واشنگتن رفتار خود را اصلاح نکند، آزادی کامل کشتیرانی در تنگه برقرار نخواهد شد و برای این منظور شش شرط مشخص مطرح کرده است.
این شروط شامل توقف تهدید و اهانت علیه ایران، پایان دائمی جنگ و اقدامات نظامی علیه ایران و متحدانش در لبنان، فلسطین، یمن و عراق، رفع محاصره دریایی و خروج نیروهای نظامی آمریکا از اطراف ایران، پرداخت خسارتهای ناشی از دو جنگ، لغو تحریمها و آزادسازی بدون قیدوشرط داراییهای مسدودشده ایران است. مجموعه این خواستهها نشان میدهد تهران تلاش دارد دستاوردهای سیاسی و اقتصادی گستردهای را به بازگشت کامل جریان کشتیرانی در تنگه گره بزند.
در مقابل، دونالد ترامپ این شروط را نپذیرفته و موضوع غرامت را به سمت ایران بازگردانده است. او خواستار پرداخت غرامت از سوی تهران برای افرادی شده که به ادعای او در جریان حملات و درگیریها کشته یا بهشدت مجروح شدهاند و همچنین از پرداخت غرامت به خانواده معترضان کشتهشده در ایران سخن گفته است. این موضع نشان میدهد اختلاف بر سر تنگه هرمز صرفاً یک مسئله دریایی نیست و با مجموعهای از مناقشات امنیتی، حقوقی و سیاسی میان دو کشور پیوند خورده است.
تلاشهای قبلی برای کاهش تنش نیز نتیجه پایداری نداشته است. تفاهمنامه ۱۷ ژوئن برای بازگشایی کامل و بدون عوارض تنگه در چارچوب آتشبس ۶۰روزه، خیلی زود تحت تأثیر اختلاف در برداشت دو طرف از مفاد توافق قرار گرفت. پس از فروپاشی آتشبس، آمریکا محاصره دریایی بنادر ایران را دوباره برقرار کرد و درگیریها نیز ادامه یافت. بر اساس آمار فرماندهی مرکزی آمریکا، تا ۹ اوت دهها کشتی تجاری برای رعایت محدودیتها تغییر مسیر داده یا بازرسی شدهاند.
در این شرایط، تهران از موقعیت تنگه برای افزایش قدرت چانهزنی خود استفاده میکند. بخشی از تحلیلها حاکی است که همه شش مطالبه ایران لزوماً برای تحقق فوری مطرح نشدهاند، بلکه برخی خواستههای حداکثری میتوانند زمینه را برای دستیابی به اهداف عملیتری مانند رفع تحریمها و آزادسازی داراییهای مسدودشده فراهم کنند. محاسبات سیاسی داخلی آمریکا نیز اهمیت دارد؛ نزدیکشدن انتخابات میاندورهای کنگره و نگرانی عمومی از هزینههای جنگ میتواند فضای مانور دولت ترامپ را محدودتر کند.
همزمان، محدودیت عبور نفت و گاز از تنگه هرمز فشار قابلتوجهی بر بازار جهانی انرژی وارد کرده است. در حالی که پیش از آغاز جنگ روزانه حدود ۱۳۸ کشتی از این آبراه عبور میکردند، این رقم پس از ازسرگیری درگیریها به میانگین حدود ۱۳ کشتی در روز کاهش یافته است. بنابراین، نه ایران قادر است تنگه را بهطور کامل ببندد و نه آمریکا توانسته آن را بهطور کامل باز نگه دارد. تداوم این وضعیت میتواند با افزایش فشار بر بازار انرژی، واشنگتن را به پذیرش بخشی از خواستههای تهران برای رسیدن به توافقی عملیتر سوق دهد./ منبع
