فشار تازه در جبهه اوکراین؛ ترامپ پا جای زلنسکی می‌گذارد؟

من به‌عنوان سفیر سابق آمریکا در اوکراین، در یکم ژوئن ۲۰۲۵ وارد کی‌یف شدم؛ که درست همزمان با خبر موفقیت اوکراین در انهدام بمب‌افکن‌های پیشرفته روسیه شامل TU-22 و TU-95 و هواپیمای اطلاعاتی A-50 در پنج پایگاه اتفاق می‌افتاد. این عملیات که توسط سرویس امنیتی اوکراین اجرا شد، تا ۳۴ درصد از بمب‌افکن‌های هسته‌ای روسیه را نابود کرد، روحیه اوکراینی‌ها را بالا برد، و امنیت هسته‌ای آمریکا و متحدانش را تقویت نمود. این حمله همچنین تصور رایج -از جمله در کاخ سفید- مبنی بر برتری زمانی روسیه در جنگ را تضعیف کرد. من در دیدار با مقامات، سیاستمداران و فعالان مدنی اوکراین دریافتم که برخی نگران کاهش حمایت نظامی و اطلاعاتی دولت ترامپ هستند؛ در حالی که عده دیگری امیدوارند او فریب پوتین را نخورد.

واکنش اولیه کاخ سفید محتاطانه بود: اوکراین، ترامپ را از عملیات مطلع نکرده بود و بیانیه‌ای درباره خود عملیات منتشر نشد. در ۴ ژوئن، کیت کیلاگ -فرستاده ویژه ترامپ در امور اوکراین- ضمن مثبت دانستن حمله، آن را برای شرایط کنونی «تشدیدآمیز» خواند، اما به گزارش آکسیوس، ترامپ در محافل خصوصی عملیات را «جسورانه» توصیف کرد؛ هرچند معتقد بود آتش‌بس را به تأخیر می‌اندازد. تماس تلفنی ترامپ با پوتین در ۴ ژوئن نشان داد پوتین از حمله خشمگین است و قصد تلافی دارد. واشنگتن‌پست گزارش داد ترامپ به پوتین توصیه کرده تلافی نکند، اما علناً این را تأیید نکرد. دیدار ترامپ با فریدریش مرتز، صدراعظم آلمان، در ۵ ژوئن نشان داد او به این درک رسیده که پوتین کل اوکراین را می‌خواهد: نشانه‌ای از تغییر دیدگاهش درباره مانع اصلی صلح.

در مذاکرات اوکراین و روسیه در استانبول (۲ ژوئن)، توافق محدودی برای تبادل اسرا حاصل شد، اما شرایط روسیه برای آتش‌بس -تحویل مناطق شرقی اوکراین، بی‌طرفی و خلع سلاح کی‌یف- به معنای صلحی تحمیلی بود. این شرایط احتمالاً در گفت‌وگوی ترامپ با مرتز مطرح شد. در کنگره، لیندسی گراهام و ریچارد بلومنتال لایحه تحریم‌های جدید علیه روسیه را با ۸۲ حامی پیش می‌برند و حمایت مایک جانسون، رئیس مجلس نمایندگان، و دیپلماسی اوکراینی‌ها به رهبری آندری یرماک، احتمال تصویب آن را تقویت کرده است. اما وال‌استریت ژورنال گزارش داد کاخ سفید خواستار تعدیل لایحه شده، و ترامپ در دیدار با مرتز به تحریم هر دو طرف اشاره کرد؛ که می‌تواند به تأخیر یا تضعیف در سیاستش در قبال اوکراین منجر شود.

متحدان ترامپ همچون استیو بنن و مایک فلین، حمله اوکراین را مخل دیپلماسی خوانده و خواستار قطع حمایت از کی‌یف شدند؛ اما ترامپ این مسیر را دنبال نکرده است. گزارش‌هایی از انتقال فناوری ضدپهپادی پنتاگون از اوکراین به نیروهای آمریکایی، در کرملین به‌عنوان نشانه ضعف آمریکا دیده می‌شود. من بر این باورم که موفقیت ترامپ در صلح پایدار، به فشار بر پوتین -از طریق اعمال تحریم‌ و ارسال تسلیحات برای اوکراین- بستگی دارد؛ همان‌طور که کیلاگ عملیات اوکراین را عاملی برای صلح دانست. بدون این فشار، پوتین باور خواهد داشت که ترامپ در نهایت به تصرف اوکراین رضایت می‌دهد و وعده صلح پایدار در اروپا محقق نخواهد شد./ منبع